ABD’de Başkan Donald Trump’ın Kongre’nin izni olmadan İran’a veya başka ülkelere karşı askeri güç kullanmasını engellemeye yönelik kapsamlı bir tasarı hazırlığı, Temsilciler Meclisi gündeminde ciddi bir tartışma başlattı. Demokrat Gregory Meeks ile Cumhuriyetçi Thomas Massie ve Demokrat Ro Khanna tarafından ortaklaşa hazırlanan “Khanna-Massie Savaş Yetkileri Tasarısı”, Başkan’ın tek taraflı askeri eylemlerini kısıtlamayı ve Anayasa gereği savaş ilanı yetkisinin yalnızca Kongre’de olduğunu yeniden vurgulamayı amaçlıyor. Meeks, tasarının önümüzdeki hafta Meclis gündemine getirileceğini ve oylanacağını açıkladı.
Tasarının temel gerekçesi, ABD Anayasası’nda savaş ilan etme yetkisinin sadece Kongre’ye ait olması ve Başkan’ın tek başına askeri operasyon başlatmasının bu ilkeyi ihlal etmesi olarak gösteriliyor. Tasarıyı destekleyen yetkililer, Trump veya gelecekteki başkanların, herhangi bir askeri güç kullanımı öncesinde Kongre’den resmi onay almak zorunda olacağını vurguluyor.
Temsilciler Meclisi’ndeki siyasi tablo, tasarının geçip geçmeyeceği konusunda belirsizlik yaratıyor. Cumhuriyetçilerin çoğunlukta olduğu Meclis’te bazı Cumhuriyetçiler tasarıya temkinli yaklaşırken, Demokratların büyük çoğunluğu tasarının geçmesi için destek veriyor. ABD’de İran’a yönelik askeri seçenekler konusunda hem iki partili dengeler hem de dış politika kaygıları tasarının tartışılmasında belirleyici oluyor.
Uzmanlar, tasarının kabul edilmesi hâlinde Başkan’ın gelecekteki askeri hamlelerinin önceden Kongre denetimine tabi olacağını, aksi takdirde Başkan’ın tek taraflı karar alma yetkisinin ciddi şekilde sınırlandırılacağını belirtiyor. Bu durum, ABD’de başkanlık yetkileri ile Kongre kontrolü arasındaki denge tartışmalarına da doğrudan etki edebilir.
Öte yandan tasarının kabul edilip edilmeyeceği sadece ABD iç siyaseti için değil, uluslararası ilişkiler ve özellikle Ortadoğu politikası için de kritik önemde. Trump yönetimi döneminde, İran’a yönelik olası askeri seçeneklerin ve diğer dış politika girişimlerinin geleceği, bu tasarının sonucuna göre şekillenecek. Temsilciler Meclisi’nin önümüzdeki hafta yapacağı oylama, hem iç hem de dış politikada ABD’nin izlediği stratejiyi belirleyecek önemli bir dönüm noktası olacak.
Tasarıyla birlikte, Başkan’ın askeri güç kullanım yetkileri ciddi şekilde sınırlandırılırken, Kongre’nin anayasal rolü güçlendirilmiş olacak. Bu durum, ABD’de Başkan ve Kongre arasında uzun süredir tartışılan güç paylaşımı konusunu yeniden gündeme taşıyor ve ülkede siyasi dengeyi etkileyebilecek önemli bir gelişme olarak değerlendiriliyor.
