Kira artış oranı haziran 2022 için tüm gözler enflasyon verilerine çevrildi. Geçen nisan ayında enflasyonun yüzde 69,97 oranında gelmesiyle birlikte kiralara yapılan zam yüzde 34.46 olurken; haziranda yapılacak zam oranı kiracılar ve ev sahiplerinin gündeminde yer almaya başladı. TÜİK tarafından açıklanacak mayıs ayı TÜFE oranı ile kira artış oranı netlik kazanacak. Kira artış oranı, kira sözleşmesinin dolduğu tarihi takip eden ayın açıklanan 12 aylık TÜFE ortalaması baz alınarak hesaplanacak. Peki, Kira artış oranı ne zaman açıklanacak? İşte, o konuyla ilgili bilgiler.
Haziran kira artış oranı için geri sayım başladı. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından mayıs ayına ilişkin Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) ile Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi (Yİ-ÜFE) rakamlarının açıklanması ile bu ayki kira artış oranları belirlenecek. Enflasyon oranı üzerinde kira artışı yapmak kanunlar çerçevesinde herhangi bir bağlayıcılığa sahip olmayacak. Bu ayki kira artış oranları 3 Haziran tarihinde açıklanacak.
2/5
HAZİRAN AYI KİRA ARTIŞ ORANI NE ZAMAN AÇIKLANIR?
Haziran ayı kira artış oranı mayıs ayı enflasyon rakamlarının açıklanmasının ardından belli olacak. Mayıs enflasyon oranı 3 Haziran tarihinde açıklanacak.
KİRA ARTIŞ ORANI NASIL HESAPLANIR?
Avukat Göçüm: 1 Ocak 2019 tarih ve 30659 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan “Vergi Kanunları ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun”la, kira sözleşmelerinde yapılacak artış oranı 5 yıl süreyle (akit yılını takip eden dört yıl süreyle) TÜFE artış oranı ile sınırlandırılmıştır. Düzenleme ile Türk Borçlar Kanunu’nun (TBK) 344. maddesi değiştirilmiştir. Taşınmaz kira sözleşmelerinde, kira artış oranlarının en fazla bir önceki yıl 12 ay TÜFE ortalaması miktarında olması öngörülmüştür. Bununla birlikte, ilgili sözleşmede, taraflarca daha düşük oranda bir artış yapılması öngörülmüş ise, kira artışı belirlenen oran üzerinden yapılacaktır. Yani taraflar TÜFE artış oranının üzerinde artış oranı belirleyemez ancak TÜFE artış oranının altında artış oranı kararlaştırabilir. Bu düzenleme ile kira zammı enflasyon rakamına (TÜFE) endekslenmiştir.
Kira sözleşmesinde kira parasının artırılmasına ilişkin (TÜFE) artış şartı var ise 2022/Ocak ayında yapılacak artış, 2021/Aralık ayında yayınlanacak 12 aylık TÜFE artış ortalaması esas alınarak artış yapılması gerekecektir. Ancak, yine yasa gereği kira akdi başlangıcından itibaren 5 beş yıllık süre geçmiş ise artık TÜFE artış oranı ile bağlı kalınmaksızın çevrede oluşan rayiç kira bedeline göre sulh hukuk mahkemesinde kira parasının tespiti davası açılabilir.
SEYYANEN ZAM İSTENEBİLİR Mİ?
Aylık kira parasının nasıl artırılacağı TBK’nin 344. maddesinde açıklanmıştır. TBK’nin 344. maddesine göre; kira sözleşmesinde, TÜFE veya ÜFE artış şartı var. (ÜFE artış oranı da TÜFE den fazla ise) Yeni dönem aylık kira parası akit yılını takip eden dört yıl boyunca bir önceki dönem ödenen aylık kira parasına TÜFE artış oranı uygulanarak ödenmesi gereken kira parası tespit edilip ödenmesi gerekecektir.
Örneğin, 01.01.2021-31.12.2021 dönemi aylık kira parası bin 800 TL ise, 01.01.2022-31.12.2022 dönemi aylık kira parasının tespiti için 2021/Aralık ayında yayınlanacak TÜFE artış oranına bakmak gerekir. Örneğin; TUİK tarafından yayınlanan enflasyon artış oranında 2021/Aralık ayı TÜFE artış oranı yüzde 18.4 gerçekleşirse 01.01.2022 tarihinden itibaren başlayacak ve 01.01.2022-31.12.2022 dönemine münhasır olmak üzere ödenmesi gereken aylık kira parası 2.131.20 TL olacaktır. Kiralayan akit yılı başlangıcından itibaren beş yıllık süre (akit yılını takip eden dört yıl) geçmemiş ise seyyanen ek olarak bin TL zam isteyemez. Kiralayan, akit yılını takip eden dört yıl boyunca TÜFE artış oranı üzerine yörede emsal kira paralarının birkaç kat artığını ileri sürüp fahiş miktarda aylık kira parası talep edemez.
MAYIS KİRA ARTIŞI
En son mayıs ayında nisan ayı rakamlarının açıklanmasının ardından mayıs ayı kira artış oranı netleşti. TÜFE’de (2003=100) 2022 yılı Nisan ayında bir önceki aya göre %7,25, bir önceki yılın Aralık ayına göre %31,71, bir önceki yılın aynı ayına göre %69,97 ve on iki aylık ortalamalara göre %34,46 artış gerçekleşti.
