İran, ABD ve İsrail arasında yaşanan yoğun gerilim ve savaş riskinin ardından Hürmüz Boğazı’nda yeni bir düzenleme açıkladı. Ateşkes kararının ardından İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, iki haftalık süre boyunca Hürmüz Boğazı’ndan geçişlerin güvenli olacağını ve bu geçişlerin İran Silahlı Kuvvetleri ile koordinasyon sağlanarak teknik kısıtlamalar gözetilerek gerçekleştirileceğini duyurdu.
Hatırlanacağı üzere, Şubat ayı sonunda ABD ve İsrail’in İran’a yönelik başlattığı askeri operasyonlar, bölgedeki gerilimi ciddi şekilde artırmıştı. Bu operasyonlar sırasında İran lideri Ali Hamaney ve çok sayıda üst düzey yetkili yaşamını yitirmiş, İran ise karşılık olarak İsrail’in yanı sıra ABD’nin bölgede konuşlu üslerini hedef almıştı. Özellikle Suudi Arabistan, Katar, Birleşik Arap Emirlikleri ve Bahreyn’deki stratejik hedefler üzerine gerçekleştirilen saldırılar sonucunda, küresel enerji ticaretinin yaklaşık yüzde 20’sinin geçtiği Hürmüz Boğazı fiilen kapatılmış ve brent petrol fiyatları ciddi şekilde yükselmişti.
Bu ateşkes ile birlikte İran, bölgedeki güvenlik ve enerji akışını normalleştirme adımı atıyor. Arakçi, diplomatik çabalar nedeniyle Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif ve Pakistan Genelkurmay Başkanı Asım Münir’e teşekkür ederek, “İran’a yönelik saldırılar durdurulduğu takdirde, güçlü silahlı kuvvetlerimiz savunma operasyonlarını sona erdirecektir. İki haftalık süre boyunca Hürmüz Boğazı’ndan güvenli geçiş, İran Silahlı Kuvvetleri ile koordinasyon sağlanarak ve teknik kısıtlamalar gözetilerek mümkün olacaktır” dedi.
ABD Başkanı Donald Trump da söz konusu ateşkesi kabul ettiğini ve iki haftalık süreyi tanıdığını açıkladı. Bu gelişmeler, Orta Doğu’da uzun süredir devam eden gerilimin bir nebze olsun azalmasına ve uluslararası enerji piyasalarında dengelenmeye işaret ediyor. Enerji uzmanları, Hürmüz Boğazı’ndan petrol ve doğal gaz geçişinin yeniden sağlanmasının brent petrol başta olmak üzere küresel enerji fiyatlarını istikrara kavuşturabileceğini belirtiyor.
Uzmanlar, iki haftalık süre boyunca uygulanacak geçiş kontrolünün hem teknik hem de diplomatik açıdan titizlikle yürütülmesi gerektiğini vurguluyor. İran’ın bu adımı, hem bölgedeki askeri gerilimi azaltmayı hem de küresel enerji arzında ani dalgalanmaların önüne geçmeyi hedefliyor. Öte yandan, Pakistan’ın arabuluculuğunda yürütülen müzakerelerin devam ettiği ve tarafların, iki haftalık süre sonunda kalıcı çözüm için adımlar atmayı planladığı bildiriliyor.
Hürmüz Boğazı’nın güvenli şekilde açılması, dünya enerji piyasaları için kritik bir öneme sahip. Analistler, bu adımın hem ABD hem İran açısından diplomatik bir kazanım anlamına geldiğini ve bölgesel istikrarın sağlanmasında önemli rol oynayacağını belirtiyor. Bu süreç, önümüzdeki dönemde enerji fiyatları ve Orta Doğu’daki diplomatik ilişkiler açısından belirleyici olacak gibi görünüyor.
