Almanya’nın eski Başbakan Yardımcısı Robert Habeck, İsrail’in Gazze’deki askeri operasyonlarına ilişkin tartışmalara yeni bir açıklamayla katıldı.
Habeck, 27 Eylül 2026’da ARD’de yayımlanan Caren Miosga programında Gazze’deki gelişmeler ve Almanya’nın İsrail politikasına ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Programın ardından NDR tarafından yayımlanan doğrulama metninde de Habeck’in sözleri ve bu sözlerin hukuki arka planı ele alındı.
“Gazze’de savaş suçları işlendiğine dair çok sayıda kanıt var”
Habeck, program sırasında Gazze’de yaşananlara ilişkin “savaş suçları” ifadesini kullandı.
Sunucu Caren Miosga’nın, Almanya hükümetinin bu ifadeyi kullanmadığı yönündeki hatırlatması üzerine Habeck, Gazze’de savaş suçları işlendiğine dair çok sayıda kanıt bulunduğunu düşündüğünü söyledi.
Habeck’in açıklamaları, Almanya’da İsrail hükümetinin Gazze’deki politikalarına yönelik eleştirilerin hangi sınırlar içinde ifade edilebileceğine ilişkin tartışmayı da yeniden gündeme taşıdı.
“İsrail hükümetini eleştirmek antisemitizm değildir”
Habeck konuşmasında antisemitizmle mücadele edilmesi gerektiğini de vurguladı.
Bununla birlikte İsrail hükümetinin politikalarına yönelik meşru eleştirilerin otomatik olarak antisemitizm kapsamında değerlendirilmemesi gerektiğini savundu.
Eski başbakan yardımcısı, özellikle meşru soruların gündeme getirildiği durumlarda eleştirilerin bastırılmasının doğru olmayacağını ifade etti.
Habeck ayrıca Almanya hükümetinin İsrail hükümetine yönelik eleştirilerini daha açık biçimde dile getirmesi gerektiği yönündeki görüşünü de aktardı.
NDR’nin doğrulama metninde hukuki ayrıntılar yer aldı
Habeck’in sözleri program sonrasında NDR’nin yayımladığı özel doğrulama metninde de incelendi.
NDR’nin aktardığı değerlendirmeye göre, Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Konseyi tarafından oluşturulan bağımsız soruşturma komisyonu, Gazze savaşına ilişkin raporlarında her iki taraf açısından savaş suçu iddialarını ele aldı. Komisyon, İsrail ordusuna ilişkin olarak aç bırakmanın savaş yöntemi olarak kullanılması, toplu cezalandırma ve sivillere yönelik kasıtlı saldırılar gibi suçlamaları raporlarında değerlendirdi.
Ancak söz konusu komisyonun bir mahkeme olmadığı ve bireysel ceza sorumluluğu konusunda bağlayıcı bir hüküm verme yetkisinin bulunmadığı da özellikle vurgulandı.
Uluslararası Ceza Mahkemesi de soruşturma yürütüyor
Gazze’deki gelişmeler uluslararası yargı mercilerinin de gündeminde bulunuyor.
Uluslararası Ceza Mahkemesi’nin 21 Kasım 2024’te İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ve dönemin Savunma Bakanı Yoav Gallant hakkında tutuklama emri çıkardığı NDR’nin doğrulama metninde hatırlatıldı.
Mahkemenin ön soruşturma aşamasındaki heyeti, belirli savaş suçları ve insanlığa karşı suçlar açısından “makul gerekçeler” bulunduğu değerlendirmesinde bulunmuştu. Ancak tutuklama emrinin bir mahkûmiyet kararı olmadığı ve bireysel ceza sorumluluğunun ancak yargılama sonucunda kesinleşebileceği de belirtiliyor.
“Savaş suçu” ifadesi hukuki açıdan ne anlama geliyor?
Habeck’in açıklamalarında kullandığı “savaş suçu” ifadesi siyasi ve hukuki tartışmanın merkezinde yer alırken, NDR’nin doğrulama metni bu konuda önemli bir ayrım yapıyor.
Bir olay veya eylem hakkında savaş suçu iddiasının bulunması ile belirli bir kişinin savaş suçundan kesin olarak mahkûm edilmesi aynı anlama gelmiyor.
Birleşmiş Milletler soruşturma komisyonlarının raporları ve uluslararası mahkemelerin değerlendirmeleri suçlamalar ve deliller açısından önemli kaynaklar oluştururken, bireysel cezai sorumluluğun kesinleşmesi için yargı sürecinin tamamlanması gerekiyor.
Habeck’in açıklamaları Almanya’da yeni tartışma başlattı
Habeck’in açıklamaları, Almanya’nın İsrail politikasına ilişkin tartışmaların sürdüğü bir dönemde geldi.
Eski başbakan yardımcısı, aktif siyasetten çekilmesinin ardından uluslararası gelişmelere ilişkin değerlendirmelerini sürdürüyor. 27 Eylül’deki Caren Miosga programında da Ukrayna savaşı, Gazze’deki çatışmalar ve Avrupa’nın değişen jeopolitik konumu gibi başlıklar ele alındı.
Habeck’in Gazze konusundaki sözleri özellikle “savaş suçu” ifadesi nedeniyle dikkat çekerken, açıklamaları İsrail hükümetine yönelik eleştiriler ile antisemitizm arasındaki ayrımın nasıl ele alınması gerektiği konusundaki tartışmayı da yeniden gündeme taşıdı.
Öte yandan, Habeck’in kullandığı ifadelerin hukuki açıdan kesinleşmiş bir mahkeme hükmü olmadığı ve savaş suçu iddialarının ilgili uluslararası yargı süreçleri çerçevesinde değerlendirilmesinin sürdüğü belirtiliyor.
