ABD Başkanı Donald Trump, Körfez bölgesinde deniz ticaretinin güvenliğinin sağlanması ve Hürmüz Boğazı’ndan geçen tankerlerin korunması konusunda ABD Donanması’na talimat verdiğini açıkladı. Trump, Beyaz Saray’da Almanya Başbakanı Friedrich Merz ile gerçekleştirdiği görüşme sonrasında yaptığı açıklamada, ABD’nin enerji sevkiyatı ve küresel deniz ticaretinin kesintisiz sürdürülmesini güvence altına almak için her türlü önlemi alacağını belirtti.
“Gerekirse ABD Donanması, Hürmüz Boğazı’ndan geçen tankerleri refakat edecek” diyen Trump, bölgedeki güvenlik risklerinin artmasıyla ABD’nin aktif müdahale hazırlığında olduğunu vurguladı. ABD Uluslararası Kalkınma Finans Kurumu (DFC) üzerinden, Körfez’den geçen deniz ticareti için siyasi risk sigortası ve finansal güvenlik garantilerinin sağlanması talimatının verildiğini söyledi.
İran’a Yönelik Operasyonların Gidişatı
Trump, ABD ve İsrail’in İran’a yönelik Epic Fury Operasyonu (Destansı Öfke Operasyonu) hakkında da değerlendirmelerde bulundu. Operasyon sırasında İran’ın hava savunma sistemlerinin, radarlarının ve füze stoklarının büyük ölçüde etkisiz hâle getirildiğini belirten Trump, “Neredeyse her şey devre dışı bırakıldı, hava savunmaları yok, tespit imkanları kalmadı. Çok ağır bedel ödediler” ifadelerini kullandı.
Trump, operasyonlarda İran lideri Ali Hamaney ve üst düzey yetkililerin etkisiz hâle getirildiğini, yeni liderliğe yönelik bir darbenin de uygulandığını söyledi. “En kötü senaryo, İran’ı vurup, bir önceki kadar kötü birinin yönetimi ele geçirmesi” diyen Trump, askeri açıdan İran’ın büyük ölçüde etkisiz hâle getirildiğini kaydetti.
Rıza Pehlevi ve İran Liderliği
İran’ın yönetimi için adaylarla ilgili soruya Trump, “Liderlik için düşündüğüm kişilerin çoğu öldü. Başka bir grup daha var ama onlar da ölmüş olabilir. Üçüncü bir dalga da gelecek” yanıtını verdi.
Devrik Şah Muhammed Rıza Pehlevi’nin oğlu Rıza Pehlevi’nin liderlik olasılığı sorulduğunda, Trump “Çok iyi biri gibi görünüyor, ama bana kalırsa ülke içinden biri daha uygun” dedi ve geçmiş liderlerin radikal olduğunu ifade etti.
ABD-İspanya İlişkileri ve Ticaret Politikası
Trump, Avrupa ülkeleriyle yaşanan anlaşmazlıklara da değindi. Özellikle İspanya’nın NATO’daki yüzde 5 savunma harcaması hedefine uymamasını eleştirdi ve “İspanya ile tüm ticari ilişkilerimizi keseceğiz” dedi. Trump, ABD’nin gümrük tarifeleri ve ticari yaptırımlar konusunda Kongre’ye gitmeden karar alabileceğini ve adil davranmayan ülkeleri koruma ve önlem alma yetkisine sahip olduğunu belirtti.
ABD Başkanı ayrıca, petrol fiyatlarının yüksek olduğunu fakat düşeceğini öngördüğünü, tarifeler sayesinde ülkenin zenginleştiğini ve enerji güvenliğinin sağlanmasının öncelikli olduğunu vurguladı.
İran’ın Nükleer Programı ve Geçmiş Operasyonlar
Trump, geçtiğimiz yıl Haziran ayında İran’ın nükleer tesislerine yönelik “Gece Yarısı Çekici” operasyonuna da değindi: “Eğer bunu yapmasaydık, İran bir ay içinde çok güçlü bir nükleer silaha sahip olacaktı. Zamanlama mükemmeldi” dedi.
Bölgedeki savaşın ve operasyonların Orta Doğu’daki istikrar ve enerji güvenliği açısından kritik olduğuna dikkat çeken Trump, ABD’nin küresel enerji akışının kesintisiz devam etmesini sağlayacağını ve gerekirse ilave adımlar atılacağını söyledi.
Ukrayna ve Küresel Gerilimler
Trump, Rusya-Ukrayna savaşına da değinerek, “İkinci Dünya Savaşı’ndan bu yana en kötü çatışmalardan biri” yorumunu yaptı. Aylık 25–30 bin asker kaybı yaşandığını belirten Trump, çatışmanın bir an önce sona ermesini arzuladığını ifade etti.
Sonuç
Trump’ın açıklamaları, ABD’nin Hürmüz Boğazı’ndan geçen enerji sevkiyatı ve deniz ticareti güvenliğini sağlamaya kararlı olduğunu gösterirken, İran’a yönelik askeri operasyonların etkinliğini ve bölgedeki jeopolitik riskleri de gözler önüne serdi. Ayrıca ABD’nin Avrupa ülkeleriyle ticaret ve savunma politikalarındaki tavrı, bölgesel ve küresel diplomasi açısından dikkat çekici bir boyut oluşturuyor.
