İsrail’in Suriye’nin İdlib kentinin doğusunda bulunan Ebu Zuhur Askeri Havaalanı’na düzenlediği saldırılar, bölgede yeni bir tartışmanın fitilini ateşledi. İsrail savaş uçaklarının terk edilmiş durumdaki askeri tesise 8 ayrı saldırı düzenlemesinin ardından, üste Türk askerlerinin bulunduğuna yönelik iddialar gündeme geldi.
İsrail tarafının Türk askeri varlığına ilişkin iddiaları tartışılırken, Şam yönetiminden konuya ilişkin açıklama geldi. Suriye Dışişleri Bakanı Esad Şeybani, Ebu Zuhur Havaalanı’nda kalıcı bir Türk askeri varlığının bulunmadığını ve tesisin Suriye Hava Kuvvetleri tarafından kullanılmak üzere planlandığını söyledi.
Suriye’den “Türk askeri yok” açıklaması
Suriye Dışişleri Bakanı Esad Şeybani, İsrail’in saldırılarının ardından yaptığı değerlendirmede, Ebu Zuhur’daki durum hakkında açıklamalarda bulundu.
Şeybani, tesisin Suriye Hava Kuvvetleri için planlandığını ve Türk askeri yetkililerin bölgeye yalnızca eğitim ile askeri işbirliği kapsamında ziyaretler gerçekleştirdiğini belirtti.
Suriye tarafına göre üste kalıcı bir Türk askeri konuşlanması bulunmuyordu. Şeybani ayrıca tesisin büyük ölçüde boş olduğunu ve henüz tam anlamıyla faaliyete geçmediğini ifade etti.
Bakan, bölgede Türk üssü kurulması ya da kalıcı Türk askeri varlığı oluşturulması yönünde bir plan olmadığını vurguladı.
İsrail farklı iddia ortaya attı
Şam yönetiminin açıklamasına karşılık İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ise farklı bir değerlendirmede bulundu.
Netanyahu, İsrail’in operasyon öncesinde Suriye’yi Ebu Zuhur’da Türk askeri varlığına izin vermemesi konusunda uyardığını savundu.
İsrail Başbakanı, operasyonun arkasındaki gerekçeyi bu uyarı üzerinden açıklarken, Suriye yönetiminin İsrail tarafından verilen mesajı yeterince dikkate almadığını ileri sürdü.
Böylece İsrail ve Suriye yönetiminin Ebu Zuhur’daki Türk askeri varlığı konusunda birbirinden oldukça farklı açıklamalar yaptığı görüldü.
Ebu Zuhur Havaalanı neden hedef alındı?
İsrail savaş uçaklarının hedef aldığı Ebu Zuhur Askeri Havaalanı, Suriye’nin kuzeyinde, İdlib’in doğusunda bulunuyor.
Bölgedeki kaynaklardan aktarılan bilgilere göre tesis uzun süredir kullanılmayan ve büyük ölçüde terk edilmiş durumdaydı.
İsrail ordusuna ait savaş uçaklarının havaalanına toplam 8 saldırı düzenlediği bildirildi. Saldırılarda özellikle pistlerin ve hangar bölümünde bulunan atıl durumdaki bir yapının hedef alındığı belirtildi.
Saldırının ardından bölgede can kaybı veya yaralanma olup olmadığı konusunda ise net bir resmi açıklama yapılmadı.
Şam: Saldırının meşru gerekçesi yok
Suriye Dışişleri Bakanı Şeybani, İsrail’in gerçekleştirdiği saldırıyı sert sözlerle eleştirdi.
Şeybani, saldırının meşru bir gerekçeden yoksun olduğunu savunurken, İsrail’in Suriye topraklarına yönelik askeri operasyonlarının bölgedeki istikrarsızlığı artırdığını belirtti.
Suriye yönetimi, ülkenin egemenliğine ve toprak bütünlüğüne yönelik saldırıların sona ermesi gerektiğini vurgularken, gerilimin azaltılması için diplomatik görüşmelere açık olduğunu da bildirdi.
Türkiye saldırıyı kınadı
İsrail’in Ebu Zuhur Havaalanı’na yönelik saldırısına Türkiye’den de tepki geldi.
Dışişleri Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada, İsrail’in Suriye’nin kuzeyindeki Ebu Zuhur Askeri Havaalanı’na düzenlediği saldırılar güçlü şekilde kınandı.
Ankara, İsrail’in Suriye’nin altyapısını ve askeri kapasitesini hedef alan saldırılarının ülkenin toprak bütünlüğünü ve birliğini ihlal ettiğini belirtti.
Türkiye ayrıca uluslararası topluma, İsrail’in Suriye’ye yönelik saldırılarının sonlandırılması ve uluslararası hukuk ihlallerinin karşılıksız bırakılmaması çağrısında bulundu.
Bölge ülkelerinden peş peşe tepki
İsrail’in saldırısı yalnızca Türkiye ve Suriye’nin değil, çok sayıda bölge ülkesinin de tepkisini çekti.
Ürdün, Katar, Kuveyt, Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri ve Mısır tarafından yapılan açıklamalarda saldırının Suriye’nin egemenliği ve toprak bütünlüğünün ihlali olduğu vurgulandı.
Ülkeler, İsrail’in Suriye topraklarına yönelik saldırılarının bölgesel güvenlik ve istikrar açısından ciddi risk oluşturduğu değerlendirmesinde bulundu.
BM: Saldırılar durdurulmalı
Birleşmiş Milletler de İsrail’in Suriye’ye yönelik saldırılarıyla ilgili endişesini dile getirdi.
BM Genel Sekreter Sözcüsü Stephane Dujarric, saldırının Suriye’nin toprak bütünlüğü ve hava sahasının ihlali anlamına geldiğini belirterek, bu tür hava saldırılarının sona ermesi gerektiğini ifade etti.
BM’nin açıklaması, saldırının uluslararası alanda da geniş şekilde tartışıldığını ortaya koydu.
ABD de diplomasi çağrısı yaptı
ABD’nin Ankara Büyükelçisi ve Suriye-Irak Özel Temsilcisi Tom Barrack da saldırıyla ilgili açıklama yaptı.
Barrack, Ebu Zuhur Havaalanı’na düzenlenen saldırıdan derin endişe duyduklarını belirtirken, İsrail ile Suriye arasındaki sorunların askeri yöntemler yerine diplomatik yollarla çözülmesi gerektiğini savundu.
ABD’li yetkili ayrıca Suriye yönetiminin İsrail ile gerilimi azaltmayı tercih ettiğini ifade etti.
Gerilimin merkezinde Türk askeri iddiası var
Ebu Zuhur saldırısını daha da dikkat çekici hale getiren en önemli başlıklardan biri, tesiste Türk askeri bulunup bulunmadığına ilişkin iddialar oldu.
Suriye yönetimi, kalıcı Türk askeri varlığının bulunmadığını açıkça belirtirken, İsrail tarafı ise operasyon öncesinde Türk varlığı konusunda Şam yönetimini uyardığını ileri sürüyor.
Bu karşılıklı açıklamalar, saldırının yalnızca askeri boyutuyla değil, Türkiye’nin Suriye’deki olası askeri varlığı açısından da yakından takip edilmesine neden oldu.
Şimdilik Suriye’nin resmi açıklamasına göre Ebu Zuhur Havaalanı’nda kalıcı Türk askeri bulunmuyordu. Tesisin Suriye Hava Kuvvetleri için planlandığı, Türk yetkililerin ise yalnızca eğitim ve askeri işbirliği kapsamında bölgeyi ziyaret ettiği ifade edildi.
İsrail’in 8 hava saldırısıyla hedef aldığı üste yaşananların ardından bölgede gerilimin nasıl seyredeceği ve taraflar arasında yeni bir askeri karşılaşma yaşanıp yaşanmayacağı ise önümüzdeki süreçte netleşecek.
