2026 Yükseköğretim Kurumları Sınavı’na (YKS) giren milyonlarca öğrenciyi yakından ilgilendiren önemli bir hukuki süreç başladı. Ortaöğretim Başarı Puanı (OBP) uygulamasının eğitimde fırsat eşitliğine aykırı olduğu iddiasıyla açılan dava, Ankara Bölge İdare Mahkemesi’nin gündemine taşındı. Mahkemenin vereceği olası yürütmeyi durdurma kararı, üniversite adaylarının yerleştirme sıralamalarında köklü değişikliklere neden olabilecek bir gelişme olarak değerlendiriliyor.
Şanlıurfalı üniversite adayı Abdullah Güner tarafından açılan davada, mevcut OBP sisteminin devlet okulları ile özel okullar arasında eşit olmayan bir değerlendirme ortamı oluşturduğu öne sürülüyor. Dava dilekçesinde, özellikle bazı özel eğitim kurumlarında öğrencilerin notlarının gerçeği yansıtmayacak şekilde yüksek verildiği, bunun da üniversite yerleştirme puanlarını doğrudan etkileyerek diğer adaylar açısından haksız rekabet oluşturduğu savunuluyor.
Bilindiği üzere YKS yerleştirme puanları yalnızca sınavda alınan netlerle belirlenmiyor. Adayların lise eğitimleri boyunca elde ettikleri diploma notlarından hesaplanan Ortaöğretim Başarı Puanı da yerleştirme puanına ekleniyor. Bu nedenle aynı sınav başarısını gösteren iki aday arasında, diploma notundan kaynaklanan farklılıklar sıralamaların değişmesine neden olabiliyor.
Davacı Abdullah Güner, yıllardır kamuoyunda tartışılan bu sistemin özellikle özel okullardaki not şişirmeleri nedeniyle adalet duygusunu zedelediğini belirtiyor. Güner, dava açmadan önce Cumhurbaşkanlığı İletişim Merkezi (CİMER), Milli Eğitim Bakanlığı (MEB), Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi (ÖSYM), Yükseköğretim Kurulu (YÖK) ve Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Milli Eğitim Komisyonu başta olmak üzere birçok kuruma başvuruda bulunduğunu ancak taleplerinden sonuç alamadığını ifade etti.
Bunun üzerine hukuki süreci başlatan Güner, davanın yalnızca kendi üniversite tercihini değil, 2026 YKS’ye katılan yaklaşık 2 milyon 400 bin adayı ilgilendirdiğini dile getirdi. Mahkemenin yürütmeyi durdurma kararı vermesi halinde, yerleştirme puanlarının OBP katkısı olmadan yeniden hesaplanması ya da farklı bir değerlendirme yönteminin uygulanması ihtimali gündeme gelebilecek.
Şanlıurfa’da açılan dosya, “acil” koduyla Ankara Bölge İdare Mahkemesi’ne gönderildi. Bu durum, yargı sürecinin üniversite tercih takvimi başlamadan önce sonuçlandırılmasının amaçlandığı şeklinde yorumlanıyor. Mahkemenin kısa süre içerisinde vereceği karar, tercih döneminin seyrini doğrudan etkileyebilir.
Dava dilekçesinde Anayasa’nın 10. maddesinde yer alan “kanun önünde eşitlik” ilkesi ile 42. maddede güvence altına alınan “eğitim ve öğrenim hakkı”na dikkat çekiliyor. Başvuruda, devletin tüm öğrencilere eşit fırsatlar sunmakla yükümlü olduğu belirtilirken, farklı okullarda uygulanan notlandırma sistemlerinin aynı sınava giren öğrenciler arasında eşitsizlik oluşturduğu savunuluyor.
Öte yandan Güner’in başvurularına kamu kurumlarından verilen yanıtlar da dikkat çekti. TBMM, mevcut sistemde değişiklik yapılabilmesi için yasal düzenleme gerektiğini belirtirken, Milli Eğitim Bakanlığı ise özel okullardaki not usulsüzlüklerine ilişkin somut bilgi ve belgelerin ilçe milli eğitim müdürlüklerine iletilmesi gerektiğini bildirdi. ÖSYM, yalnızca yürürlükteki mevzuatı uygulamakla görevli olduğunu ifade ederken, YÖK ise üniversite yerleştirmelerinin ilgili kanun hükümleri doğrultusunda gerçekleştirildiğini vurguladı.
Eğitim uzmanları ise davanın sonucunun yalnızca bu yılın yerleştirme sürecini değil, gelecek yıllarda uygulanacak üniversiteye giriş sistemini de etkileyebileceğine dikkat çekiyor. Özellikle Ortaöğretim Başarı Puanı’nın hesaplanma yöntemi ve üniversite yerleştirmelerindeki ağırlığı uzun yıllardır eğitim camiasında tartışma konusu olmaya devam ediyor.
Mahkemenin vereceği karar, milyonlarca adayın üniversite hayallerini yakından ilgilendirirken, tercih sürecine günler kala gözler Ankara Bölge İdare Mahkemesi’nden çıkacak karara çevrilmiş durumda.
