Türkiye’de mühendis ve mimarların uzun süredir beklediği yeşil pasaport hakkıyla ilgili düzenleme, sonunda Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin (TBMM) gündemine geldi. Mevcut pasaport uygulamalarında yeşil pasaport hakkı, belirli devlet memurları, akademisyenler ve bazı özel yetki sahipleriyle sınırlıyken, TMMOB’a bağlı mühendis ve mimarları kapsayan yeni düzenleme ile bu durum genişletiliyor. Düzenleme yasalaşırsa, TMMOB üyesi olan ve mesleğini fiilen icra eden, en az 15 yıl kıdeme sahip mühendisler ile mimarlar hususi damgalı pasaport alma hakkı kazanacak.
TBMM’ye Sunulan Kanun Teklifi ve Süreci
Düzenleme, 28. Yasama Dönemi 4. Yasama Yılı kapsamında TBMM’ye sunulan kanun teklifi ile Meclis gündemine taşındı. Teklif, Pasaport Kanunu’nda değişiklik yapılmasını öngörmekte ve 2/3312 esas numarasıyla kayda alındı. 13 Ekim 2025’te Meclis Başkanlığı’na sunulan teklifin mevcut durumu, “Komisyonda” olarak görünüyor. Komisyondaki incelemelerin tamamlanmasının ardından teklifin Genel Kurul’a taşınması ve yasalaşması bekleniyor.
Kimler Yeşil Pasaporta Hak Kazanacak?
Teklife göre, TMMOB’a bağlı odalara üye olan mühendis ve mimarlar, mesleğini fiilen yürütüyor olması ve en az 15 yıl kıdeme sahip olması şartıyla hususi damgalı pasaport alabilecek. Bu düzenleme, mühendis ve mimarların uluslararası platformlarda daha aktif rol alabilmesi için önemli bir adım olarak değerlendiriliyor. Özellikle meslek hayatı boyunca çeşitli projeler, teknik incelemeler ve uluslararası toplantılarla doğrudan bağlantılı olan mühendis ve mimarların uluslararası hareketliliği artırılmış olacak.
Vize Sorunları ve Düzenlemenin Gerekçesi
Teklifin gerekçesinde, mühendis ve mimarların uluslararası toplantılar, teknik incelemeler, fuarlar, seminerler ve projelerde sık sık vize problemleri yaşadığına dikkat çekiliyor. Bu durum, hem bireysel mesleki faaliyetleri hem de Türkiye’nin uluslararası teknik temsil kapasitesini olumsuz etkiliyor. Düzenlemenin kabul edilmesi, bu engelleri kaldırarak mühendis ve mimarların yurt dışındaki görev ve projelerde daha kolay yer almasını sağlayacak. Ayrıca Türkiye’nin mühendislik ve mimarlık alanlarındaki görünürlüğünü artıracak ve teknik iş birliklerinin daha hızlı yürütülmesine imkân tanıyacak.
Beklenen Etkiler ve Uluslararası İş Birlikleri
Düzenleme yasalaştığında, mühendis ve mimarların uluslararası hareketliliği önemli ölçüde artacak. Bu durum, Türkiye’nin mühendislik ve mimarlık alanındaki projelerde daha etkin ve hızlı rol almasını sağlayacak. Uluslararası teknik iş birliklerinin kurulması, projelerin daha hızlı ve etkin ilerlemesi ve Türkiye’nin teknik bilgi birikiminin uluslararası arenada daha fazla görünür olması hedefleniyor. Ayrıca bu düzenleme, mühendis ve mimarların kişisel kariyerlerini geliştirmelerine de yardımcı olacak ve yurtdışında iş birliği veya eğitim fırsatlarına daha kolay erişmelerini sağlayacak.
Meslek Örgütleri ve Kamuoyunun Görüşleri
Uzun süredir yeşil pasaport hakkı talep eden mühendis ve mimarların örgütü olan TMMOB, düzenlemeyi destekliyor. Örgüt, bu adımın meslek sahiplerinin uluslararası projelerdeki etkinliğini artıracağı ve Türkiye’nin teknik projelerdeki temsil gücünü güçlendireceği görüşünde. Kamuoyunda da düzenlemenin olumlu karşılandığı belirtiliyor; özellikle mühendislik ve mimarlık alanında uluslararası iş birlikleri ve eğitim fırsatlarının artması bekleniyor.
Sonuç ve İzlenecek Süreç
Kanun teklifi, İçişleri Komisyonu’nda detaylı bir inceleme sürecinden geçtikten sonra TBMM Genel Kurulu’na sunulacak ve yasalaşması halinde mühendis ve mimarların yeşil pasaport hakları fiilen yürürlüğe girecek. Düzenlemenin yasalaşması, Türkiye’de meslek unvanlarına bağlı olarak uluslararası hareketliliği artırmak için atılmış önemli bir adım olacak.
