Yerli otomobil Togg, üretim ve satışta yaşadığı sıkıntılar nedeniyle son iki yılda toplam 28 milyar TL zarar açıkladı. Bu durum, Togg’a ortak olan 5 büyük şirket ve Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) dahil tüm paydaşları finansal açıdan zor duruma soktu.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, proje başlamadan önce, “5 babayiğit arıyoruz, yok mu?” diyerek girişimin ortaklarını bulmuş ve sonrasında projeyi hayata geçirmişti. Ancak Togg’un ardı ardına gelen zararları, bu babayiğitleri ekonomik olarak da etkiledi.
1. Togg’un Finansal Tablosu
Sözcü’den Deniz Ayhan’ın haberine göre, Togg’un 2025 yılı zararı 14,6 milyar TL, 2024 yılı zararı ise 13,75 milyar TL olarak gerçekleşti. Böylece son iki yılın toplam zararı 28 milyar TL’yi buldu.
Zarar, Togg’un ortaklarına şu şekilde yansıdı:
-
Anadolu Grubu, BMC, Turkcell, Zorlu Holding: 3,36’şar milyar TL
-
TOBB: 1,17 milyar TL
Son iki yılın toplamı ise şirket başına 6,44 milyar TL, TOBB için ise 2,24 milyar TL olarak kayıtlara geçti.
Togg’da pay dağılımı ise şöyle:
-
Anadolu Grubu, BMC, Turkcell, Zorlu Holding: %23’er
-
TOBB: %8
Bu tablo, hem girişim grubu hem de devlet destekli ortaklar açısından ciddi bir mali yük oluşturdu.
2. Ortaklardan Gelen Tepkiler
CHP Kocaeli Milletvekili Mühip Kanko, Togg’un iki yıllık mali tablosuna dikkat çekerek şu değerlendirmelerde bulundu:
“İktidar bu projeyi siyasi propaganda aracına dönüştürdü. Burada üretilen Togg, Almanya’da Türkiye’den 700 bin lira daha ucuza satılıyor. Türk vatandaşının vergileriyle desteklenen proje, Türk vatandaşına daha pahalıya sunuluyor. Türkiye’nin ihtiyacı slogan değil, sürdürülebilir sanayidir.”
Kanko’nun açıklamaları, Togg’un hem üretim maliyetleri hem de pazarlama stratejileri açısından ciddi eleştiriler aldığını ortaya koyuyor.
3. Togg Ortak Girişim Grubu
Togg’un üretimini gerçekleştiren ortak girişim grubu, otomobil sektöründe deneyimli isimlerden oluşuyor:
-
Fuat Tosyalı – Yönetim Kurulu Başkanı, Tosyalı Holding
-
Ahmet Nazif Zorlu – Başkan Yardımcısı, Zorlu Holding
Ortak girişim, aynı zamanda Anadolu Grubu, BMC, Turkcell ve TOBB’u da kapsıyor. Ancak art arda gelen milyarlarca liralık zarar, bu şirketlerin mali tablolarında ciddi baskı oluşturuyor.
4. Togg’un Türkiye İçindeki ve Dışındaki Fiyat Politikası
Eleştirmenler, Togg’un yurtdışında Türkiye’ye göre daha ucuz satıldığını belirterek, projenin sürdürülebilirlik açısından sorgulanması gerektiğini vurguluyor. Yani yerli otomobil, hem devlet desteğiyle üretilmiş hem de iç piyasada daha pahalıya satılıyor.
Bu durum, özellikle vergi mükellefleri ve Togg’a yatırım yapmış şirketler açısından ciddi bir rahatsızlık yaratıyor.
5. Uzun Vadeli Riskler
Togg’un art arda zarar etmesi, ortak şirketler için kısa vadede finansal baskı yaratırken, uzun vadede Türkiye’nin yerli otomobil stratejisi için de risk oluşturuyor. Uzmanlar, projenin mali sürdürülebilirliğinin sağlanması ve üretim maliyetlerinin düşürülmesi gerektiğini belirtiyor.
Aksi takdirde, Togg hem devletin hem de özel ortaklarının mali kaynaklarını zorlayan bir yük haline gelebilir.
6. Özet Değerlendirme
-
Togg’un son iki yıldaki zararı: 28 milyar TL
-
Ortak şirketlerin payına düşen zarar: 6,44 milyar TL
-
TOBB’un zararı: 2,24 milyar TL
-
Eleştiriler: Yurt dışı fiyatları daha ucuz, mali sürdürülebilirlik sorunu, siyasi propaganda iddiaları
-
Uzman uyarısı: Üretim maliyetleri ve fiyatlandırma politikalarının acilen gözden geçirilmesi gerekiyor
Togg’un finansal tabloyu iyileştirmesi ve üretim maliyetlerini kontrol altına alması, hem Türkiye’nin yerli otomobil vizyonu hem de ortak şirketlerin sürdürülebilirliği açısından kritik önemde.
