Küresel enerji piyasaları, ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’a yönelik askeri seçeneklerden geri adım attığına ilişkin haberlerin ardından haftaya düşüşle başladı. Brent petrolün varil fiyatı, önceki gün 64 doların üzerine çıktıktan sonra yönünü aşağı çevirdi ve 63,97 dolara kadar geriledi. Uzmanlar, fiyatlardaki bu geri çekilmede jeopolitik risk algısının zayıflamasının belirleyici olduğunu vurguluyor.
Haftaya Düşüşle Başlayan Petrol Fiyatları
Cuma günü 64,77 dolara kadar yükselen Brent petrol, günü 64,13 dolardan tamamlamıştı. Yeni haftanın ilk işlemlerinde ise satış baskısının öne çıktığı görüldü. Bugün saat 09.13 itibarıyla Brent petrolün varil fiyatı, kapanışa göre yüzde 0,24 azalarak 63,97 dolara indi.
Aynı dakikalarda Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün varil fiyatı ise 59,20 dolar seviyesinden işlem gördü. Böylece her iki gösterge petrolde de haftaya zayıf bir başlangıç yapılmış oldu.
Trump’ın İran Planlarından Vazgeçtiği İddiası
Fiyatlardaki düşüşün temel nedeni olarak, ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’a yönelik olası bir askeri saldırı planını askıya aldığına ilişkin haber akışı gösteriliyor. Amerikan basınında yer alan bilgilere göre, Trump geçtiğimiz hafta Beyaz Saray’da yapılan kritik bir İran toplantısı öncesinde saldırı emri vermeye oldukça yaklaşmıştı.
Axios haber platformunun ABD’li yetkililere dayandırdığı haberinde, Trump’ın İran’a yönelik operasyon seçeneğini ciddi biçimde değerlendirdiği ancak diplomatik temaslar, lojistik engeller ve bölgesel müttefiklerin olası tepkileri nedeniyle bu karardan vazgeçtiği aktarıldı.
Haberde görüşlerine yer verilen bir ABD’li yetkili, sürecin ne kadar kritik bir aşamaya geldiğini şu sözlerle anlattı: “Gerçekten çok yakındı. Ordu çok hızlı bir şekilde harekete geçmeye hazırdı. Ancak o emir hiç gelmedi.”
Bu açıklamalar, piyasaların uzun süredir fiyatladığı İran kaynaklı arz kesintisi riskinin şimdilik rafa kaldırıldığı şeklinde yorumlandı.
Arz Endişeleri Zayıfladı, Risk Primi Düştü
Petrol piyasalarında jeopolitik gelişmeler, fiyatların yönünü belirleyen en önemli faktörler arasında yer alıyor. Özellikle Orta Doğu’da yaşanabilecek olası bir askeri çatışma, Hürmüz Boğazı ve çevresindeki sevkiyat yollarını tehdit edebileceği için arz endişelerini hızla artırabiliyor.
Ancak Trump’ın İran’a yönelik askeri seçenekten geri adım atması, piyasalarda risk priminin düşmesine yol açtı. Uzmanlara göre, bu gelişme İran kaynaklı arz kesintisi ihtimalini zayıflatarak fiyatların aşağı yönlü hareketini destekledi.
Bir enerji analisti, “Son haftalarda Brent petrolde yukarı yönlü hareketin temel nedeni, İran ile ilgili askeri gerilim ihtimaliydi. Bu ihtimalin şimdilik gündemden düşmesi, doğal olarak fiyatların da gevşemesine neden oldu” değerlendirmesinde bulundu.
ABD Piyasaları Tatilde, Hacim Düşük
Öte yandan bugün ABD’de piyasaların “Martin Luther King Jr. Günü” dolayısıyla kapalı olması, işlemlerin görece düşük hacimle gerçekleşmesine yol açtı. Analistler, düşük işlem hacminin fiyat hareketlerini daha dalgalı hale getirebileceğine dikkat çekiyor.
Yatırımcılar, yalnızca İran kaynaklı gelişmeleri değil, aynı zamanda ABD’nin Latin Amerika politikalarını da yakından izlemeye devam ediyor. Özellikle Venezuela’daki petrol sektörüne yönelik planlar, piyasalarda önemli bir gündem maddesi olmaya devam ediyor.
Venezuela ve Chevron Gelişmeleri Yakından İzleniyor
Uluslararası basında yer alan haberlere göre, ABD Enerji Bakanı Chris Wright, Venezuela’daki petrol üretimi için Chevron’a genişletilmiş bir lisans verilmesi konusunda hızlı hareket ettiklerini açıkladı. Bu adımın hayata geçmesi halinde, Venezuela’dan küresel piyasalara ek arz gelmesi söz konusu olabilecek.
Ancak uzmanlar, Venezuela’daki altyapı sorunları ve üretim kapasitesindeki sınırlamalar nedeniyle kısa vadede anlamlı bir arz artışı beklemenin gerçekçi olmadığını belirtiyor.
Fitch’ten Arz Fazlası Vurgusu
Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Fitch Ratings de petrol piyasalarına ilişkin son değerlendirmesinde, küresel ölçekte arz fazlasının devam ettiğine dikkat çekti. Fitch’e göre, mevcut arz fazlası nedeniyle jeopolitik risklerin fiyatlar üzerindeki etkisi sınırlı kalabilir.
Açıklamada, İran’da olası üretim kesintilerinin küresel arz fazlası tarafından telafi edilebileceği, Venezuela’da ise potansiyel arz artışlarının kısa vadede sınırlı kalmasının muhtemel olduğu ifade edildi. Uzun vadede anlamlı bir üretim artışının ise oldukça zorlayıcı olacağı vurgulandı.
Teknik Seviyeler Yakından Takip Ediliyor
Teknik analiz cephesinde ise Brent petrolde önemli seviyeler öne çıkıyor. Uzmanlara göre 64,28 dolar seviyesi kısa vadede önemli bir direnç noktası olarak izlenirken, 63,86 dolar seviyesi ise destek konumunda bulunuyor.
Bu seviyelerin kırılması halinde, fiyatların yönü konusunda daha net sinyaller alınabileceği belirtiliyor. Analistler, jeopolitik gelişmelerin yanı sıra ABD dolarının seyri, küresel talep görünümü ve OPEC+ politikalarının da önümüzdeki günlerde fiyatlar üzerinde belirleyici olacağını ifade ediyor.
Sonuç
Trump’ın İran’a yönelik askeri seçenekten geri adım attığına dair haberler, petrol piyasalarında kısa vadeli rahatlama yarattı ve Brent fiyatını 64 doların altına çekti. Ancak uzmanlar, Orta Doğu’daki dengelerin son derece hassas olduğuna ve jeopolitik risklerin bir anda yeniden gündeme gelebileceğine dikkat çekiyor.
Bu nedenle petrol piyasalarında önümüzdeki günlerde dalgalı seyrin devam etmesi ve yatırımcıların siyasi gelişmelere son derece duyarlı kalması bekleniyor.
