İtalya’da yargının yapısına yönelik anayasa değişikliği için düzenlenen referandumdan beklenmedik şekilde ‘hayır’ çıkması, Başbakan Giorgia Meloni yönetimindeki hükümeti derinden sarstı. Referandumda katılımcıların yüzde 53,7’si değişikliğe karşı oy kullanırken, hükümetin yargının siyasallaştığı gerekçesiyle hazırladığı taslak tasfiye edilerek reddedildi. Söz konusu tasarı ile hakimlerin savcılığa ve savcıların hakimliğe geçişini engellemek ve hakimlerin atama ile disiplin süreçlerini yöneten komitenin bölünmesini sağlamak amaçlanıyordu.
Referandumun yenilgisi sonrası Meloni hükümeti ciddi bir krize girdi. Hükümetin yüksek profilli isimlerinden Adalet Bakan Yardımcısı Andrea Delmastro ve Adalet Bakanlığı Özel Kalem Müdürü Giusi Bartolozzi istifa ederken, Başbakan Meloni’nin Turizm Bakanı Daniela Santanche’den de istifa etmesini talep ettiği bildirildi.
Delmastro’dan İstifa Açıklaması
Delmastro, referandum sonrası yazılı bir açıklama yayımlayarak istifasını duyurdu. Açıklamasında, “Yanlış bir şey yapmamış olsam da, farkına varır varmaz telafi ettiğim bir dikkatsizlikte bulundum. Bunu, ulusun çıkarları ve hükümete duyduğum saygı için üstleniyorum” ifadelerini kullandı. Delmastro’nun adı, geçen yıl da bir anarşist hükümlüye ilişkin devlet sırrı niteliğindeki gizli belgeleri ifşa etmekten yargılanıp 8 ay ertelenmiş hapis cezası almasıyla gündeme gelmişti. O dönem muhalefet istifa çağrısında bulunmasına rağmen Delmastro görevini sürdürmüştü.
Bartolozzi de İstifa Etti
Referandum öncesi kampanya döneminde Sicilya’da yerel bir televizyon kanalında, “Eğer ‘Evet’ kazanırsa, yargıçlardan kurtulacağız, onlar bir infaz mangası” sözlerini sarf eden Giusi Bartolozzi’nin istifası da dikkat çekti. Bartolozzi, Ocak 2025’te Uluslararası Ceza Mahkemesi tarafından aranan Libyalı üst düzey polis memuru Najeem Osema Almasri Habish’in serbest bırakılması sırasında savcılara yanlış bilgi verdiği iddiasıyla da tartışmaların odağında yer almıştı.
Meloni’den Tepki ve İstifa Çağrısı
Referandum yenilgisinin ardından kısa bir video mesajı ile sonuçları kabul ettiğini duyuran Başbakan Meloni, koalisyon ortakları ve kurmaylarıyla görüşmeler yaptı. Delmastro ve Bartolozzi’nin görevlerinden ayrılmasını takdirle karşılayan Meloni, Turizm Bakanı Daniela Santanche’ye de aynı adımı atması çağrısında bulundu. Açıklamada, “Meloni ayrıca, aynı kurumsal duyarlılık doğrultusunda Turizm Bakanı Daniela Santanche’nin de benzer bir karar almasını temenni ediyor” ifadelerine yer verildi.
İtalyan basını, Meloni’nin istifaları ve çağrıları ile hükümet içindeki skandalları temizlemeye, referandum yenilgisinin yaralarını sarmaya çalıştığını ifade etti. Analistler, hükümetin bu süreçte hem kamuoyundaki güveni yeniden tesis etmesi hem de yargı reformu gündemini ilerletmeye çalışması gerektiğini vurguluyor.
