Küresel enerji piyasalarında yaşanan gelişmeler, akaryakıt fiyatlarını etkilemeye devam ediyor. Özellikle son dönemde ABD ile İran arasında artan jeopolitik gerilimlerin petrol piyasalarında yarattığı belirsizlik, brent petrol fiyatlarının yeniden yükselmesine neden oldu. Petrol fiyatlarındaki artış ise Türkiye’de akaryakıt ürünlerine zam olarak yansıdı.
Sektör kaynaklarından alınan bilgilere göre, önceki günlerde yapılan indirimin ardından 3 Haziran Çarşamba günü itibarıyla benzine ve motorine yeni zam geldi. Böylece araç sahipleri kısa süreli fiyat düşüşünün ardından yeniden yükselen pompa fiyatlarıyla karşı karşıya kaldı.
Benzin ve Motorinde Fiyat Artışı
Yapılan düzenlemeyle benzinin litre fiyatına 1 lira 88 kuruş, motorinin litre fiyatına ise 3 lira 93 kuruş zam uygulandı. Ancak yürürlükte bulunan eşel mobil sistemi nedeniyle söz konusu artışın tamamı doğrudan tüketiciye yansıtılmadı.
Bu kapsamda benzinde zam miktarının önemli bir bölümü vergi düzenlemesiyle karşılanırken, pompaya yansıyan artış litre başına 47 kuruş oldu. Motorinde ise litre fiyatına 98 kuruşluk artış yansıdı.
Yeni fiyatların yürürlüğe girmesiyle birlikte Türkiye genelinde akaryakıt fiyatlarında dikkat çeken bir yükseliş yaşandı.
Büyükşehirlerde Güncel Akaryakıt Fiyatları
Zam sonrasında benzinin litre fiyatı İstanbul’da 63,31 liraya yükselirken, Ankara’da 64,42 lira, İzmir’de ise 64,70 lira seviyesine çıktı. Doğu illerinde ise benzinin litre fiyatı 66 lirayı aşarak 66,07 liraya ulaştı.
Motorinde ise fiyatlar daha yüksek seviyelerde seyrediyor. İstanbul’da motorinin litre fiyatı 66,17 liraya yükselirken, Ankara’da 67,44 lira, İzmir’de 67,71 lira olarak güncellendi. Doğu illerinde ise motorin fiyatı 69,19 liraya kadar çıktı.
Bölgesel dağıtım maliyetleri, lojistik giderler ve vergi uygulamaları nedeniyle şehirler arasında fiyat farklılıkları oluşmaya devam ediyor.
Petrol Fiyatlarındaki Yükseliş Zamları Tetikledi
Uzmanlar, akaryakıt fiyatlarındaki son artışın temel nedeninin uluslararası piyasalarda yükselen petrol fiyatları olduğunu belirtiyor. Özellikle Orta Doğu’da yaşanan gelişmeler ve küresel enerji arzına ilişkin endişeler, petrol fiyatlarının yukarı yönlü hareket etmesine neden oluyor.
Petrol fiyatlarındaki her artış, rafineri maliyetlerini yükseltirken bu durum akaryakıt fiyatlarına da doğrudan etki ediyor. Son haftalarda petrol piyasasında görülen dalgalanmalar nedeniyle akaryakıt fiyatlarının sık sık güncellenmesi dikkat çekiyor.
Eşel Mobil Sistemi Nasıl Çalışıyor?
Hükümet tarafından uygulanan eşel mobil sistemi, akaryakıt fiyatlarındaki ani yükselişlerin tüketicilere doğrudan yansımasını sınırlamak amacıyla devreye alınmıştı.
Sistem kapsamında petrol fiyatlarındaki artış nedeniyle oluşan zamların belirli bir bölümü Özel Tüketim Vergisi’nden (ÖTV) karşılanıyor. Böylece vatandaşların akaryakıt fiyatlarındaki yükselişten daha az etkilenmesi hedefleniyor.
Mevcut uygulamada benzinde eşel mobil desteği devam ederken, motorinde ÖTV’de kullanılabilecek alanın azalması nedeniyle fiyat artışlarının daha büyük bölümü doğrudan pompa fiyatlarına yansıyor.
Enflasyonla Mücadelede Önemli Araç
Ekonomi yönetimi, eşel mobil sisteminin özellikle ulaştırma ve lojistik maliyetleri üzerinden oluşabilecek enflasyon baskısını azaltmada önemli rol oynadığını vurguluyor.
Akaryakıt fiyatlarındaki sert yükselişlerin sınırlandırılmasıyla birlikte üretim ve taşımacılık maliyetlerinin kontrol altında tutulması amaçlanırken, bu uygulamanın enflasyonla mücadele sürecine de katkı sağladığı değerlendiriliyor.
Önümüzdeki günlerde petrol fiyatlarının seyrine bağlı olarak akaryakıt fiyatlarında yeni güncellemelerin yaşanabileceği belirtilirken, sektör temsilcileri küresel enerji piyasalarındaki gelişmelerin yakından takip edildiğini ifade ediyor.
