Ankara’da düzenlenen 36. NATO Liderler Zirvesi, uluslararası diplomasi açısından önemli temaslara sahne olurken, ABD’li Cumhuriyetçi Senatör Lindsey Graham’ın Türkiye ve F-35 programına ilişkin yaptığı açıklamalar zirvenin en dikkat çeken gelişmeleri arasında yer aldı. Geçmişte Türkiye’ye yönelik savunma sanayisi yaptırımlarını destekleyen Graham, bu kez Ankara’nın F-35 savaş uçağı programına yeniden dahil edilmesine destek verdiğini açıkladı.
NATO Zirvesi kapsamında Ankara’da bulunan Graham, verdiği röportajda Türkiye’nin F-35 programına geri dönmesinin hem iki ülke ilişkileri hem de NATO’nun savunma kapasitesi açısından önemli olacağını söyledi. Daha önce Türkiye’nin programdan çıkarılmasını savunan açıklamalarıyla gündeme gelen senatörün bu değerlendirmesi, Washington-Ankara hattındaki diplomatik süreç açısından dikkat çekici bir değişim olarak yorumlandı.
Graham, ABD Kongresi’nde Türkiye’nin F-35 programına dönüşüne yönelik bazı itirazların devam edebileceğini kabul etti. Özellikle Türkiye ile İsrail arasında son dönemde yaşanan siyasi gerilimlerin Kongre’deki bazı çevrelerde olumsuz karşılandığını belirten Graham, buna rağmen sorunun aşılabileceğine inandığını ifade etti.
Senatör Graham, “Kongre’de bazı itirazlar ve dirençler olabilir. Ancak tüm bu zorluklara rağmen Türkiye’ye hak ettiği F-35 teslimatını yeniden sağlayacak ve hukuki engelleri aşacak bir çözüm bulunabileceğine tüm kalbimle inanıyorum.” ifadelerini kullandı.
Türkiye’nin NATO içerisindeki stratejik önemine de dikkat çeken Graham, Ankara’nın ittifak açısından vazgeçilmez bir ortak olduğunu belirtti. Türkiye’nin askeri gücü, coğrafi konumu ve bölgesel krizlerde üstlendiği rolün NATO için büyük önem taşıdığını vurgulayan ABD’li senatör, “Türkiye harika ve güçlü bir müttefik. Aynı zamanda NATO’nun tek Müslüman üyesi olarak ittifakın önemli sütunlarından biridir.” değerlendirmesinde bulundu.
Öte yandan ABD Başkanı Donald Trump da NATO Zirvesi kapsamında Ankara’da Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile gerçekleştirdiği görüşmenin ardından F-35 programı ve CAATSA yaptırımlarına ilişkin olumlu mesajlar vermişti. Trump, Türkiye ile ilişkileri geliştirmek istediklerini belirterek F-35 konusunun yeniden değerlendirileceğini ifade etmiş, CAATSA yaptırımlarının kaldırılması yönünde adımlar atacaklarını açıklamıştı.
Graham’ın son açıklamaları, Washington ile Ankara arasında savunma alanında yeni bir dönemin başlayabileceğine yönelik değerlendirmeleri güçlendirirken, F-35 programına ilişkin sürecin önümüzdeki dönemde hem ABD Kongresi hem de iki ülke arasındaki diplomatik temaslarda önemli başlıklardan biri olmaya devam etmesi bekleniyor.
