ABD Başkanı Donald Trump, İsrail’in işgal altındaki Batı Şeriayı ilhak etmeye yönelik adımlarına karşı olduğunu açıkladı. Amerikan Axios haber sitesine verdiği röportajda Trump, bölgede önemli gelişmelerin yaşandığını ve ABD’nin önceliklerinin farklı olduğunu belirtti. Başkan Trump, Batı Şeria’nın ilhakına ilişkin soruya, “Ben ilhakı desteklemiyorum. Şu anda düşünmemiz gereken yeterince şey var. Batı Şeria ile uğraşmamıza gerek yok.” ifadeleriyle yanıt verdi.
Bu açıklama, İsrail kabinesinin Batı Şeria’nın olası ilhakına dair yeni adımlar atmasının ardından geldi ve bölgesel siyasette dikkatleri yeniden yoğunlaştırdı.
Trump ve Netanyahu Görüşmesi Bekleniyor
Trump’ın açıklamaları, ABD ve İsrail ilişkilerinde son dönemde artan tartışmaların ardından geldi. İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun, Beyaz Saray’da yapılacak görüşmede Batı Şeria konusunu gündeme getirmesi bekleniyor.
Geçen Aralık ayında yapılan görüşmede Trump’ın Özel Temsilcisi Steve Witkoff ve damadı Jared Kushner, İsrail’e Batı Şeria’daki tansiyonu düşürme çağrısında bulunmuş, bölgenin ilhak edilmesine ABD’nin karşı olduğu vurgulanmıştı. Trump daha önceki açıklamalarında da, Gazze’de ateşkesin sağlanabilmesi için Müslüman ülkelere Batı Şeria’nın ilhak edilmeyeceği yönünde teminat verdiğini ifade etmişti.
İsrail’in Kabine Kararları ve İlhak Adımları
İsrail güvenlik kabinesi, 8 Şubat tarihinde işgal altındaki Batı Şeria’da Filistin yönetiminin kontrolündeki bölgelerde İsrail’in denetim ve kontrol faaliyetlerini artıran bir dizi karar aldı. Bu kararlar, Batı Şeria’nın siyasi ve idari yapısını doğrudan etkileyebilecek nitelikte.
Batı Şeria, 1995 tarihli İkinci Oslo Anlaşması’na göre üç ana bölgeye ayrılıyor:
-
A Bölgesi: Tamamen Filistin yönetiminde
-
B Bölgesi: Filistin sivil idaresi ve İsrail güvenlik kontrolünde
-
C Bölgesi: Tamamen İsrail kontrolünde ve Batı Şeria’nın yaklaşık %61’ini kapsıyor
Kabine kararları arasında, özellikle El Halil’deki mevcut düzenlemeleri etkileyen adımlar da bulunuyor. Buna göre Harem-i İbrahim Camisi ve çevresindeki planlama ile inşaat yetkileri, 1997 El Halil Anlaşması’na aykırı şekilde yerel belediyeden alınarak İsrail Sivil İdaresine bağlı kurumlara devredildi.
Bu adımlar, uluslararası kamuoyunda ve Birleşmiş Milletler nezdinde tartışmalara yol açtı. BM ve uluslararası toplum, Doğu Kudüs dahil Batı Şeria’yı işgal altındaki Filistin toprağı olarak kabul ediyor. İsrail’in Yahudi yerleşim faaliyetleri ise uluslararası hukuka göre yasa dışı sayılıyor.
Trump’ın Mesajı ve Bölgesel Etkiler
Trump, yaptığı açıklamada ABD’nin önceliklerinin şu anda Batı Şeria’yı ilhak tartışmasıyla değil, bölgedeki güvenlik ve diplomatik süreçlerle ilgilenmek olduğunu vurguladı. Başkan, “Şu anda düşünmemiz gereken yeterince şey var” diyerek, İsrail’in olası ilhak adımlarına ABD’nin doğrudan destek vermeyeceğini net biçimde ifade etti.
Bu açıklama, Orta Doğu’daki diplomatik dengeyi yakından takip eden analistler tarafından ABD’nin İsrail ile ilişkilerinde temkinli bir yaklaşım benimsediği şeklinde yorumlandı. Trump’ın, bölgedeki tansiyonu artıracak hamlelerden kaçınmak istediği belirtiliyor.
Uluslararası Tepkiler ve Gelecek Beklentileri
İsrail’in Batı Şeria’daki denetim ve ilhak adımlarına karşı uluslararası tepkiler de sürüyor. Birleşmiş Milletler ve Avrupa Birliği yetkilileri, İsrail’in yerleşim faaliyetlerini ve ilhak adımlarını uluslararası hukuka aykırı olarak değerlendiriyor.
Uzmanlar, Netanyahu ile Trump arasındaki yaklaşan Beyaz Saray görüşmesinin, Batı Şeria meselesinde ABD’nin pozisyonunu netleştirecek kritik bir toplantı olacağını belirtiyor. Görüşmenin, bölgedeki gerilimi düşürme veya ilhak tartışmalarının önünü açma açısından belirleyici olabileceği vurgulanıyor.
