sabahı Orta Doğu’da tansiyon yeniden zirveye çıktı. İsrail’in İran’a yönelik başlattığı geniş çaplı hava saldırıları yalnızca askeri ve siyasi sonuçlar doğurmakla kalmadı, İran içinde de dikkat çekici görüntülere sahne oldu. Sosyal medyada paylaşılan videolarda, bir grup İranlı gencin saldırıları sevinç çığlıklarıyla karşıladığı görüldü. Bu görüntüler, ülkede uzun süredir devam eden rejim karşıtı hoşnutsuzluğun yeni bir yansıması olarak değerlendiriliyor.
İsrail’den “Önleyici Saldırı” Açıklaması
İsrail Savunma Bakanı Yisrael Katz, İran’a karşı “önleyici saldırı” başlattıklarını duyurdu. İsrail medyası, başkent Tahran başta olmak üzere Kum, Kerec ve Kirmanşah şehirlerinin hedef alındığını bildirdi. İran basını ise patlamaların yalnızca bu kentlerle sınırlı kalmadığını, İsfahan’da da şiddetli patlama sesleri duyulduğunu aktardı.
Saldırılarda askeri tesisler, bazı üst düzey yöneticilere ait olduğu iddia edilen konutlar ve stratejik noktaların hedef alındığı öne sürüldü. Operasyonun özellikle gündüz saatlerinde başlatılması, İran’ı hazırlıksız yakalama amacı taşıdığı şeklinde yorumlandı.
ABD ile Ortak Planlama İddiası
İsrail basınına konuşan güvenlik kaynakları, operasyonun ABD ile aylar öncesinden planlanan ortak bir harekât olduğunu iddia etti. Washington yönetiminin operasyona tam destek verdiği ve ilk aşamanın dört gün sürmesinin planlandığı öne sürüldü.
ABD Başkanı Donald Trump, saldırıların ardından yaptığı açıklamada “İran’a yönelik büyük bir operasyon başlattık” ifadelerini kullandı. Operasyon öncesinde de İran ile yürütülen müzakerelerin gidişatından memnun olmadığını söyleyen Trump, Tahran’ın nükleer silah sahibi olamayacağını ve “bazen güç kullanmak gerektiğini” dile getirmişti.
İran İçinde Rejim Karşıtı Tepki
Saldırılar sürerken sosyal medyaya düşen görüntüler dikkat çekti. İran’da bir grup genç, patlama seslerini izlerken sevinç gösterilerinde bulundu. Bu görüntüler, ülkede son aylarda artan ekonomik kriz ve siyasi baskılar nedeniyle büyüyen toplumsal huzursuzluğun işareti olarak değerlendiriliyor.
İran’da ulusal para birimi riyalin değer kaybıyla başlayan protestolar zamanla rejim karşıtı bir harekete dönüşmüş, ülke genelinde sert müdahalelere sahne olmuştu. Bu süreçte ABD Başkanı Trump’ın protestoculara destek mesajları vermesi de Tahran yönetimi tarafından sert şekilde eleştirilmişti.
İran’dan Misilleme Mesajı
Saldırıların ardından İran Meclisi Ulusal Güvenlik Komisyonu Başkanı İbrahim Azizi, İsrail’in operasyonuna kesinlikle karşılık verileceğini açıkladı. Tahran yönetimi, misillemenin zamanlaması ve kapsamına ilişkin detay vermedi ancak “sert yanıt” vurgusu yaptı.
Uzmanlara göre İran’ın olası karşılık seçenekleri arasında balistik füze saldırıları, bölgedeki ABD üslerine yönelik eylemler ve İran’a yakın silahlı gruplar üzerinden dolaylı operasyonlar bulunuyor. Böyle bir senaryo, çatışmayı daha geniş bir bölgesel savaşa dönüştürebilir.
İsrail’de Olağanüstü Önlemler
Operasyonun başlamasıyla birlikte İsrail’de güvenlik önlemleri en üst seviyeye çıkarıldı. Sivil halk bomba sığınaklarına yakın durmaları konusunda uyarıldı. Eğitim faaliyetleri ve toplu etkinlikler askıya alınırken, temel hizmetler dışındaki birçok iş kolunda çalışmalar durduruldu. İsrail Ulaştırma Bakanlığı hava sahasının sivil uçuşlara kapatıldığını ve tüm seferlerin iptal edildiğini duyurdu.
Bölgesel ve Küresel Etkiler
Yaşanan gelişmeler, yalnızca İran ve İsrail arasında değil, tüm Orta Doğu’da dengeleri etkileyebilecek potansiyele sahip. Enerji piyasalarında dalgalanmalar yaşanırken, uluslararası toplumdan henüz kapsamlı bir diplomatik çözüm planı gelmiş değil.
İran içinde bir kesimin saldırıları sevinçle karşılaması ise krizin yalnızca dış politika değil, iç siyaset boyutunun da bulunduğunu gösteriyor. Rejim karşıtı kesimlerin dış müdahaleyi bir değişim fırsatı olarak görmesi, ülke içindeki fay hatlarının daha da belirginleşmesine yol açabilir.
Önümüzdeki günlerde İran’ın vereceği karşılık, ABD ve İsrail’in operasyonun kapsamını genişletip genişletmeyeceği ve uluslararası aktörlerin devreye girip girmeyeceği belirleyici olacak. Orta Doğu, bir kez daha kritik bir dönemeçten geçiyor.
