25 Aralık 2024 tarihinde Azerbaycan Hava Yolları’na (AZAL) ait Embraer 190 tipi yolcu uçağının Bakü–Grozni seferini gerçekleştirdiği sırada Aktau’ya inişi sırasında düşmesiyle ilgili yürütülen soruşturmada hazırlanan ara rapor yayımlandı. Raporda, uçağın düşmesine ilişkin toplanan verilerin uluslararası bir komisyon tarafından detaylı şekilde incelendiği belirtildi.
Uluslararası Komisyon ve İnceleme Süreci
Ara rapor, Kazakistan, Azerbaycan, Rusya ve Brezilya’dan uzmanların yanı sıra Uluslararası Sivil Havacılık Örgütü (ICAO) gözlemcisinin de yer aldığı komisyonun bugüne kadar elde edilen tüm verileri analiz ettiğini ortaya koydu. Raporda, uçağın kara kutularının incelendiği, kokpit ses kayıtlarının çözümlendiği, olay yerinde detaylı yapısal konum incelemesi yapıldığı, fotoğraf ve video kayıtları alındığı ve uçak parçalarının toplanarak detaylı incelemeye tabi tutulduğu aktarıldı.
Metal Cisimler ve Patlayıcı İncelemesi
Raporda, uçakta tespit edilen yabancı metal cisimlerin izotop, balistik ve patlayıcı yönlerinden kapsamlı olarak incelendiği belirtildi. Yapılan analizlerde patlayıcı madde izine rastlanmadığı vurgulandı. Ayrıca, inceleme için gönderilen üç oksijen tüpünde de patlamaya işaret eden herhangi bir bulguya ulaşılamadığı kaydedildi.
“Savaş Başlığı” Unsuru ve Hasar Analizi
Raporda dikkat çeken bir diğer ayrıntı, uçağın gövdesinde meydana gelen hasarın savaş başlığının tahrip edici unsurlarının etkisiyle oluşmuş olabileceği yönünde. Ancak bu unsurların kaynağının henüz tespit edilemediği belirtildi. Özellikle 2 numaralı hidrolik sisteme ait boru parçasında yapılan trasolojik (iz) incelemede boru üzerinde hasarlar tespit edildi ve çelikten yapılmış metal parçaların bu hasara yol açmış olabileceği değerlendirildi.
Merkezi Bakım Bilgisayarı (CMC) ve Nihai Rapor
Ara raporda, nihai raporun hazırlanabilmesi için uçağın Merkezi Bakım Bilgisayarı’na (CMC) ait kaset üzerinde inceleme yapılması gerektiği de bildirildi. Ancak termal etki nedeniyle söz konusu kasetten veri elde edilemediği ve verilerin çıkarılabilmesi için ilgili üreticiye başvurulması önerildi. Bu kapsamda komisyonun ABD yetkili temsilcisiyle görüşmeler yürüttüğü aktarıldı.
Uçağın Düşüşü ve Kayıplar
Azerbaycan’ın başkenti Bakü’den Rusya’ya bağlı Çeçenistan’ın Grozni kentine gitmek üzere havalanan yolcu uçağı, 25 Aralık 2024 tarihinde Kazakistan’ın Aktau kentine inişi sırasında düştü. Olayda 5’i mürettebat olmak üzere toplam 67 kişiden 38 kişi hayatını kaybetti, 29 kişi ise yaralandı.
Ara Raporun Önemi
Ara rapor, kazanın olası nedenlerine ilişkin önemli veriler sunarken, nihai raporun tamamlanabilmesi için incelemelerin devam edeceği ve özellikle Merkezi Bakım Bilgisayarı verilerinin çözülmesinin kritik olduğu ifade edildi. Komisyon, kazanın nedenlerinin kesin olarak belirlenebilmesi için uluslararası iş birliği çerçevesinde çalışmalarını sürdürüyor.
Uluslararası İş Birliği ve Gözlem
Kaza soruşturmasında Azerbaycan, Kazakistan, Rusya ve Brezilya uzmanlarının yer alması ve ICAO gözlemcisinin incelemelere katılması, kazanın uluslararası standartlarda incelendiğinin göstergesi olarak değerlendiriliyor. Ara rapor, hem uçak güvenliği hem de sivil havacılık standartlarının geliştirilmesi açısından önemli bulgular içeriyor.
