Yabancı basında günlerdir gündemde olan Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasındaki olası savunma ittifakı hakkında İslamabad yönetiminden ilk resmi açıklama geldi. Pakistan Savunma Bakanı Raza Hayat Hiraj, üç ülke arasında yaklaşık bir yıldır yürütülen görüşmeler sonucunda bir savunma anlaşması taslağı hazırlandığını belirtti. Bakan Hiraj, bu taslak anlaşmanın son iki yılda bölgesel şiddetin artmasına karşı bir önlem arayışının göstergesi olabileceğini söyledi.
Hiraj, anlaşmanın tamamlanabilmesi için üç ülke arasında nihai uzlaşmanın gerektiğini vurguladı ve üçlü anlaşmanın hâlihazırda hazırlık aşamasında olduğunu açıkladı. Taslak anlaşmanın Pakistan, Suudi Arabistan ve Türkiye’de mevcut olduğunu ve görüşmelerin hâlen devam ettiğini belirtti.
Üç Ülkenin İttifaktaki Rolleri
Yabancı basında yer alan değerlendirmelere göre, ittifakta her ülkenin kendine özgü katkısı olacak:
-
Türkiye, güçlü askeri kapasitesi ve son yıllarda savunma sanayisine yaptığı büyük yatırımlarla öne çıkıyor.
-
Pakistan, gelişmiş teknolojik yetenekleri ve nükleer silah kapasitesiyle kritik bir rol üstleniyor. Pakistan, nükleer silaha sahip tek Müslüman ülke olarak stratejik önem taşıyor.
-
Suudi Arabistan, ekonomik gücüyle ittifakta belirleyici unsur olacak.
Bu üç ülkenin birbirini tamamlayıcı unsurları sayesinde bölgesel güvenlik ve savunma alanında güçlü bir koalisyon kurulması hedefleniyor.
Türkiye’nin Görüşleri
Türkiye Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, görüşmelerin devam ettiğini, ancak henüz herhangi bir anlaşmanın imzalanmadığını açıkladı. Fidan, bölgedeki güvenlik iş birliğinin sağlanmasının birçok sorunu çözebileceğini ifade ederek şunları söyledi:
“An itibarıyla görüşmeler var, konuşmalar var ama biz herhangi bir anlaşmaya hâlâ imza atmış değiliz. Bölgede dış hegemonyaların ortaya çıkmasına veya terörizmden kaynaklanan savaşlara ve istikrarsızlığa yol açan çatlaklar ve sorunlar yaratan güvensizliğin üstesinden gelmek için daha geniş bölgesel işbirliğine ve güvene ihtiyaç duyuluyor.”
Bu açıklama, Türkiye’nin ittifaka stratejik ve temkinli bir yaklaşım benimsediğini gösteriyor.
Bölgesel Tepkiler
-
İsrail, Yunanistan ve Hindistan, olası ittifaka karşı ciddi bir endişe duyuyor. Bu ülkelerin basınında yapılan yorumlarda, Pakistan’ın nükleer gücü, Türkiye’nin güçlü ordusu ve Suudi Arabistan’ın ekonomik kapasitesinin, üçlü ittifakın bölgedeki güç dengelerini değiştirebileceği vurgulandı.
-
İsrail televizyonuna konuşan Türkiye uzmanı Hay Eytan Cohen Yanarocak, Ankara’nın Orta Doğu’daki güç dengelerini İsrail aleyhine değiştirebilecek yeni bir bölgesel ittifak arayışında olduğunu ileri sürdü. Yanarocak, Türkiye’nin Suudi Arabistan ve Pakistan ekseninde şekillenen yeni bir güvenlik yapılanmasına ilgi duyduğunu ve bunun Abraham Anlaşmaları’nın ruhundan kopuş anlamına gelen stratejik bir kırılma olabileceğini savundu.
-
Yunan basını, Türkiye’nin bu hamlesine karşı Atina’nın Güneydoğu Akdeniz’de İsrail-Güney Kıbrıs ile müttefik koalisyonunu genişletmesi gerektiğini, Hindistan’ı da bu yapıya dahil etmesi ve Girit’te kalıcı bir ortak hava kuvveti ve komuta merkezinin oluşturulmasını değerlendirmesi gerektiğini belirtti.
Özet ve Stratejik Önemi
Türkiye-Pakistan-Suudi Arabistan savunma ittifakı, bölgesel güvenlik ve savunma alanında stratejik bir iş birliği arayışının ilk resmi adımı olarak değerlendiriliyor. Üç ülkenin askeri, teknolojik ve ekonomik yeteneklerinin bir araya gelmesi, Orta Doğu ve Güney Asya’daki güç dengelerini değiştirme potansiyeline sahip.
Henüz resmi anlaşma imzalanmamış olsa da taslak metinlerin mevcut olması ve üç ülkenin görüşmelerini sürdürmesi, önümüzdeki dönemde bölgesel ittifak ve güvenlik yapılanmaları açısından kritik bir gelişme olarak yorumlanıyor.
