Anayasa Mahkemesi’nin yoksulluk nafakasına ilişkin verdiği iptal kararının ardından gözler, Meclis’in hazırlayacağı yeni yasal düzenlemeye çevrildi. AYM’nin Türk Medeni Kanunu’nun 175. maddesinde yer alan “süresiz olarak” ibaresini iptal etmesiyle birlikte nafakanın hangi şartlarda ve ne kadar süreyle ödeneceği yeniden şekillendirilecek.
Kararın Resmi Gazete’de yayımlanmasının ardından iptal hükmünün yaklaşık 30 Haziran 2027’de yürürlüğe girmesi bekleniyor. Bu tarihe kadar mevcut düzenleme uygulanmaya devam edecek.
Nafaka tamamen kaldırılmıyor
AYM’nin kararı, yoksulluk nafakasının tamamen ortadan kaldırılması anlamına gelmiyor. Kararla birlikte tartışmaya açılan konu, nafakanın herhangi bir süre sınırı olmaksızın talep edilebilmesi.
Yeni düzenlemede, nafakanın süresinin belirlenmesi için evliliğin süresi, tarafların yaşı, ekonomik koşulları ve çalışma imkanları gibi kriterlerin dikkate alınması bekleniyor.
Çocuklar için ödenen iştirak nafakası ise AYM’nin iptal kararının kapsamına girmiyor.
Mevcut nafaka kararları hemen sona ermeyecek
Halen ödenmekte olan nafakaların da kararın yayımlanmasıyla birlikte kendiliğinden sona ermesi söz konusu değil.
Mevcut hukukta nafakanın kaldırılması veya değiştirilmesi belirli şartlara bağlı. Nafaka alan kişinin yeniden evlenmesi ya da taraflardan birinin hayatını kaybetmesi halinde bazı nafaka ödemeleri kendiliğinden sona erebilirken, ekonomik durumun değişmesi gibi durumlarda mahkeme kararı gerekiyor.
Yeni sistem için 5 farklı model konuşuluyor
Meclis’in önündeki düzenleme çalışmalarında farklı modellerin değerlendirilmesi bekleniyor.
1. Nafaka evlilik süresine göre belirlenecek
İlk modelde nafakanın süresi evliliğin uzunluğuna bağlanabilir. Kısa süren evliliklerde daha kısa, uzun süren evliliklerde ise daha uzun süreli nafaka uygulanması gündeme gelebilir.
2. Hakim ekonomik ve sosyal koşulları değerlendirecek
Bir başka modelde ise sabit bir süre yerine kademeli bir sistem kurulması öngörülüyor. Hakim; evlilik süresi, tarafların yaşı, ekonomik durumları ve çalışma imkanlarını değerlendirerek kanunda belirlenen sürelerden birini seçebilecek.
3. Evlilik süresi kadar nafaka
Gündemdeki bir diğer seçenek, nafakanın evlilik süresiyle doğrudan ilişkilendirilmesi. Bu modelin uygulanması halinde nafakanın otomatik şekilde ömür boyu devam etmesinin önüne geçilmesi amaçlanıyor.
4. Belirli aralıklarla yeniden değerlendirme
Dördüncü modelde nafaka ilk aşamada belirli bir süre için bağlanacak. Sürenin sonunda tarafların ekonomik ve sosyal koşulları yeniden incelenecek. İhtiyaç devam ediyorsa nafakanın uzatılması, şartlar değişmişse azaltılması veya kaldırılması mümkün olabilecek.
5. Özel durumlarda uzun süreli veya süresiz nafaka
Beşinci seçenek ise belirli istisnaların korunması. İleri yaş, çalışma imkanının bulunmaması veya kişinin kendi geçimini sağlayamayacak durumda olması gibi özel koşullarda nafakanın daha uzun süre devam etmesine imkan verilmesi tartışılıyor.
Son kararı Meclis verecek
Gündemde bulunan bu modeller henüz yasalaşmış değil. AYM’nin iptal kararının yürürlüğe gireceği tarihe kadar yeni düzenlemenin hazırlanması gerekiyor.
Dolayısıyla nafakanın hangi durumlarda, ne kadar süreyle ve hangi kriterlere göre ödeneceği Meclis’te yapılacak çalışma sonucunda kesinleşecek. Yeni sistemin temel hedefinin ise hem nafaka alacak kişinin ihtiyaçlarının korunması hem de süresizliğin yerine ölçülebilir kriterlerin getirilmesi olması bekleniyor.
