İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, ABD ile İran arasında varılan geçici ateşkes anlaşmasına ilişkin sert açıklamalarda bulundu. Kalibaf, İsrail’in Lübnan’a düzenlediği hava saldırıları, İran hava sahasına yönelik insansız hava aracı (İHA) ihlalleri ve İran’ın uranyum zenginleştirme hakkının reddedilmesi nedeniyle 10 maddelik planın fiilen üç maddesinin ihlal edildiğini ifade etti. Bu ihlallerin, ateşkes sürecini belirsiz hâle getirdiğini ve artık müzakerelerin mantıklı olmadığını vurguladı.
Kalibaf, yaptığı açıklamada, “İsrail’in Lübnan’a yönelik saldırıları, İran hava sahasına yapılan ihlaller ve uranyum zenginleştirme hakkımızın gasp edilmesi, anlaşmada yer alan üç maddenin açık bir şekilde ihlal edilmesi anlamına geliyor. Bu tabloda ateşkesin korunması ve diplomatik müzakerelerin sürdürülmesi artık mantıklı değildir” ifadelerini kullandı. İran Meclis Başkanı, ABD’nin sorumluluklarını yerine getirmediğini ve anlaşmanın temel maddelerinin uygulanmadığını belirterek, tarafların ihlallerinin bölgedeki güvenlik ve istikrarı tehlikeye attığını söyledi.
ABD cephesi ise anlaşmanın kapsamına dair farklı yorumlar yaparken, Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt, ABD ile İran arasında İslamabad’da gerçekleşecek ilk tur görüşmelerin Cumartesi günü yapılacağını açıkladı. Leavitt, görüşmede ABD adına Başkan Yardımcısı JD Vance, Özel Temsilci Witkoff ve Jared Kushner’ın bulunacağını duyurdu. Bu görüşmelerin, iki ülke arasında süregelen anlaşmazlıkların giderilmesine yönelik diplomatik bir adım olması bekleniyor.
İran basını da Hürmüz Boğazı’nın, İsrail’in Lübnan’a saldırıları nedeniyle fiilen kapandığını ve bazı petrol tankerlerinin geçişine izin verilmediğini iddia etti. Bu gelişmeler, Orta Doğu’daki enerji güvenliği ve uluslararası ticaret açısından ciddi riskler oluşturuyor. Kalibaf, bu tür ihlallerin uluslararası hukuk ve bölgesel istikrar açısından kabul edilemez olduğunu ifade ederek, İran’ın haklarını korumak için gerekli tüm diplomatik ve hukuki adımları atacağını belirtti.
Kalibaf ayrıca, ABD’nin uranyum zenginleştirmesinden vazgeçtiği iddialarını reddederek, bu konuda İran’ın egemen haklarının korunmasının önemine dikkat çekti. ABD Başkanı Donald Trump ve Beyaz Saray yetkilileri ise İran’ın bu hakkından feragat ettiğini öne sürmüş, ancak Kalibaf bu açıklamaları net bir şekilde yalanlamış oldu.
Orta Doğu’da kısa süreli ateşkes sağlanmış olsa da, taraflar arasındaki anlaşmazlıklar ilk günden itibaren başladı. ABD, anlaşmanın 15 maddeden oluştuğunu iddia ederken, İran yalnızca 10 maddelik bir planın var olduğunu savunuyor. İsrail’in Lübnan’a yönelik saldırıları, anlaşmazlıkların en önemli nedeni olarak öne çıkıyor ve Kalibaf, bu saldırıların ateşkes ruhuna tamamen aykırı olduğunu belirtiyor.
Kalibaf, açıklamalarında, “Dünya kamuoyu İran’ın haklarını ve bölgedeki istikrarı koruma çabalarını yakından izliyor. ABD, ateşkes ya da İsrail üzerinden devam eden savaş arasında bir seçim yapmak zorundadır. İkisini birden seçemez” diyerek, ABD’ye sert bir diplomatik uyarıda bulundu.
Bu gelişmeler, hem Orta Doğu’daki güvenlik dengeleri hem de uluslararası diplomasi açısından kritik öneme sahip. Hürmüz Boğazı’nın durumu, Lübnan’daki saldırılar ve İran’ın haklarının ihlali, bölgedeki enerji güvenliği, ticaret ve siyasi ilişkileri doğrudan etkileyebilir. İran Meclis Başkanı Kalibaf’ın açıklamaları, iki ülke arasında süren gerilimin diplomatik müzakerelerle çözülmesinin ne kadar zor olacağını gözler önüne seriyor.
Özetle, İran ile ABD arasındaki geçici ateşkes anlaşması, tarafların ihlalleri ve İsrail’in Lübnan’a yönelik saldırıları nedeniyle ciddi bir sınavdan geçiyor. Kalibaf, bu süreçte İran’ın haklarını savunmaya kararlı olduklarını, diplomatik ve hukuki adımları atacaklarını ve bölgesel istikrarın korunması için tüm seçenekleri değerlendireceklerini vurguladı. Bu gelişmeler, Orta Doğu’daki barış ve güvenlik dinamiklerini yakından etkilemeye devam ediyor.
