İngiltere merkezli NewsCord tarafından hazırlanan kapsamlı bir araştırma, BBC, The Guardian ve Sky News gibi büyük medya kuruluşlarının Gazze haberlerinde kullandığı dil ve kaynak seçimlerine ilişkin dikkat çeken sonuçlar ortaya koydu. Araştırmada, bu yayın organlarının İsrail saldırılarını aktarırken çoğunlukla edilgen bir dil kullandığı ve sorumluluğu belirsizleştiren ifadeler tercih ettiği iddia edildi.
11 binden fazla haber metni incelendi
Araştırma kapsamında BBC, The Guardian, Sky News ve Al Jazeera gibi medya kuruluşlarına ait toplam 11 binden fazla haber metni analiz edildi. İncelemeler, haberlerde Filistinli kaynaklara İsrailli kaynaklara kıyasla daha az yer verildiğini ve anlatım dilinde belirgin farklılıklar bulunduğunu ortaya koydu.
“Sorumluluk görünmezleştiriliyor” iddiası
Raporda, özellikle BBC’nin Filistinli kayıpları aktarırken büyük oranda edilgen yapı kullandığı, bunun da saldırıların faili konusundaki netliği azalttığı öne sürüldü. Ayrıca bazı haberlerde İsrail kaynaklı saldırıların doğrudan ifade edilme oranının düşük kaldığı belirtildi.
Araştırma, bu dil kullanımının olayların sorumluluğunu geri plana ittiği ve kamuoyunun algısını etkileyebilecek bir çerçeve oluşturduğu yönünde değerlendirmelere yer verdi.
Kaynak kullanımında farklar
Çalışmada medya kuruluşlarının haberlerinde yer verdiği kaynak dağılımı da incelendi. Buna göre İsrailli görüşlerin daha fazla temsil edildiği, Filistinli kaynaklara ise daha az yer verildiği tespit edildi. Ayrıca insani hikâyelerin aktarımında da farklılıklar olduğu ifade edildi.
“Soykırım” ifadesi tartışması
Raporda dikkat çeken bir diğer başlık ise kullanılan terminoloji oldu. Bazı medya kuruluşlarının “soykırım” ifadesini sınırlı sayıda kullandığı, bazı haberlerde ise bu tür ifadelerden tamamen kaçınıldığı belirtildi. Bu durumun haber dilindeki çerçeveleme tartışmalarını yeniden gündeme taşıdığı ifade edildi.
BBC ve veri kullanımı eleştirisi
Araştırmada ayrıca BBC’nin Gazze’deki sağlık verilerini çoğu zaman “Hamas bağlantılı” olarak nitelendirdiği, Birleşmiş Milletler verilerine ise daha sınırlı şekilde yer verdiği iddia edildi. Bu durumun veri güvenilirliği algısını etkilediği öne sürüldü.
Sonuç: “Sistematik bir eğilim” iddiası
NewsCord, elde edilen bulguların tekil örneklerden ziyade daha geniş ve sistematik bir medya yaklaşımına işaret ettiğini savundu. Raporda, haber dilinin ve kaynak kullanımının olayların kamuoyuna aktarımında önemli bir rol oynadığı vurgulandı.
