Türkiye’de alkollü içki ve tütün sektörünü yakından ilgilendiren kapsamlı düzenleme yürürlüğe girdi. “Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun” kapsamında yapılan değişikliklerle birlikte hem reklam ve tanıtım kuralları sıkılaştırıldı hem de ihlallere yönelik ağır idari yaptırımlar getirildi.
Düzenleme, Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi ve alkollü içki satışına ilişkin birçok uygulamayı doğrudan değiştirdi.
Alkollü içki markalarına görünürlük yasağı
Yeni düzenlemeye göre alkollü içkilere ait marka, logo, amblem ve isimlerin iş yerlerinin iç ve dış cephelerinde, vitrinlerde ya da herhangi bir etkinlik alanında sergilenmesi artık yasaklandı.
Bununla birlikte, tüketiciyi yanıltabilecek marka kullanımlarına da sınırlama getirildi. Fermente içki markalarının distile içkiler için, distile içki markalarının ise fermente içkiler için kullanılmasının önüne geçildi. Böylece sektörde marka algısına dayalı karışıklıkların engellenmesi hedefleniyor.
Denetimler sıkılaşıyor, cezalar ağırlaşıyor
Mevzuata aykırı hareket eden işletmelere önce eksikliklerini gidermeleri için en az 15 günlük süre tanınacak. Ancak aynı ihlalin 5 yıl içinde tekrarlanması durumunda ciddi yaptırımlar devreye girecek.
Yeni düzenlemeye göre ihlal durumunda işletmelere 100 TL’den başlayıp 1 milyon TL’ye kadar çıkan idari para cezaları uygulanabilecek. Ayrıca üçüncü kez ihlal tespit edilmesi halinde işletmenin faaliyet belgeleri tamamen iptal edilecek.
Bu kapsamda alkollü içki, tütün ve makaron sektörlerinde denetim mekanizmalarının daha sıkı hale getirileceği belirtiliyor.
Enerji ve su kullanımına da yeni düzenlemeler
Kanun yalnızca alkol ve tütün sektörünü değil, enerji ve su yönetimini de kapsayan maddeler içeriyor. Devlet Su İşleri (DSİ) tarafından belirlenen işletme talimatlarına uymayan hidroelektrik santrallere, kurulu güçlerine göre megavat başına 50 bin ile 100 bin TL arasında değişen cezalar verilecek.
Toplam ceza miktarı ise 250 bin TL ile 5 milyon TL arasında değişebilecek. Ayrıca DSİ’ye ait su yapılarının ve servis yollarının amacı dışında kullanılması da yasaklandı. Bu alanlarda oluşabilecek zararlardan doğrudan kullanıcılar sorumlu tutulacak.
Şeker ve enerji sektöründe de değişiklik
Düzenleme kapsamında şeker pancarı alım fiyatlarının artık devlet tarafından tek taraflı belirlenmesi yerine üreticiler ve şeker fabrikası işletmecileri arasında karşılıklı mutabakatla belirlenmesi öngörülüyor.
Öte yandan DSİ’nin bazı enerji projelerine ilişkin süre düzenlemeleri de güncellendi. Lisanssız yürütülen veya yatırım programında yer alan projeler için süre 31 Aralık 2040’a kadar uzatıldı.
Yeni dönemde daha sıkı denetim
Genel olarak değerlendirildiğinde yeni yasa, hem ticari faaliyetlerde görünürlük ve reklam alanını sınırlandırıyor hem de ihlallere karşı daha yüksek para cezalarıyla caydırıcılığı artırmayı amaçlıyor. Özellikle alkollü içki sektöründe marka görünürlüğüne getirilen kısıtlamaların, işletmelerin tanıtım stratejilerini doğrudan etkilemesi bekleniyor.
