Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK), finansal istikrarı güçlendirmek, bireysel kredi borçlarının sürdürülebilir ödenmesini sağlamak ve tüketicilerin korunmasını amaçlayan yeni bir dizi düzenleme açıkladı. Yapılan açıklamaya göre, bireysel kredi kartları ve ihtiyaç kredileri yeniden yapılandırılabilecek, kredi kartı ve kredili mevduat hesaplarının limitleri yeniden belirlenecek ve konut kredilerinde kredi değer oranı değişiklikleri yapılacak.
Yapılandırma Kapsamı: Kredi Kartı ve İhtiyaç Kredileri
BDDK tarafından yapılan düzenleme ile, dönem borcu kısmen veya tamamen ödenmemiş bireysel kredi kartları ile ödemesi 30 günden fazla gecikmiş ihtiyaç kredileri, borç bakiyelerinin yapılandırılması için kapsam dahilinde alındı.
-
Yapılandırma başvuruları borçlu tarafından 3 ay içinde yapılabilecek.
-
Borçlar, azami 48 ay vade ile yeniden yapılandırılabilecek.
-
Böylece borçlular, aylık ödemelerini gelirleriyle uyumlu hâle getirerek sürdürülebilir bir ödeme planına kavuşacak.
BDDK, bu düzenlemeyle alt gelir gruplarının finansal yükünü hafifletmeyi ve ödeme performansını artırmayı hedefliyor.
Konut Kredilerinde Değişiklikler
BDDK, konut kredilerinde de önemli değişiklikler yaptı:
-
Kredi değer oranı açısından birinci el ve ikinci el ayrımı kaldırıldı.
-
2010 yılından sonra yapılan binalar için asgari enerji sınıfı C enerji sınıfı olarak belirlendi ve bu konutlar kredi değer oranı avantajlı konutlar kapsamına alındı.
-
Tüketicinin kendisinin, eşinin veya 18 yaş altındaki çocuklarının malik olduğu en az bir konutu varsa, oranlar %75 azaltılarak uygulanmaya devam edecek.
Bu düzenleme ile enerji verimliliği yüksek, görece depreme dayanıklı yeni konutların satın alınması teşvik ediliyor ve ilk konutunu edinecek tüketicilere destek sağlanıyor.
Kredi Kartı Limitlerine İlişkin Düzenleme
BDDK, kredi kartı limitleri konusunda da kapsamlı bir düzenleme yaptı:
-
Kart hamillerinin sektördeki toplam kredi kartı limiti, ilk yıl için aylık ortalama gelirin azami 2 katı, ikinci yıldan sonra azami 4 katı olarak belirlendi.
-
Yeni kredi kartı çıkarılması veya mevcut kart limitlerinin artırılması işlemlerinde gelir belgeleri esas alınacak, sadece aylık veya yıllık ortalama gelir dikkate alınacak.
-
Tüm bankalardaki toplam kart limitleri 400 bin TL’nin üzerinde olan kişilerde, kullanılmayan kart limitlerinin bir kısmı bankalarca azaltılacak.
-
Bankalar, 1 Ocak 2027’ye kadar kredi kartı limitlerini gelir düzeyleriyle uyumlu hâle getirecek.
Bu düzenlemeyle hem düşük ve orta gelirli bireylerin mevcut limitleri korunacak, hem de yüksek kullanılmayan limitlerin gelirle uyumu sağlanacak. Ayrıca dolandırıcılık ve yasa dışı bahis riskleri azaltılarak tüketici mağduriyetlerinin önüne geçilecek.
Kredili Mevduat Hesabı (KMH) Düzenlemesi
Bireysel müşterilere ait KMH’lar da yeni düzenleme kapsamında:
-
KMH limiti, müşterinin belgelerle kanıtlanan aylık ortalama gelirinin azami 2 katı olarak belirlendi.
-
Eğitim ödemeleri amacıyla bankalar ve eğitim kurumları arasındaki sözleşmelere bağlı KMH limitleri bu sınırlamadan muaf tutuldu.
-
Kullanılmayan KMH limitleri için bankaların sermaye yeterliliği hesapları artırıldı, böylece uluslararası düzenlemelerle uyum sağlandı.
Bu değişikliklerle, kredi ve KMH sistemlerinde gelirle uyumlu borçlanma ve sürdürülebilir ödeme performansı hedefleniyor.
BDDK Kararlarının Amaçları
BDDK düzenlemelerinin temel amaçları şunlar:
-
Finansal istikrarı güçlendirmek
-
Bireysel kredi borçlarının gelirle uyumunu sağlamak
-
Tüketici haklarını korumak ve mağduriyetleri önlemek
-
Yasa dışı bahis ve dolandırıcılık risklerini azaltmak
-
Enerji verimliliği yüksek ve depreme dayanıklı konutların alımını teşvik etmek
Başvuru ve Uygulama Süresi
-
Yapılandırma başvuruları 3 ay içinde yapılacak.
-
Yapılandırmalar azami 48 ay vade ile gerçekleştirilebilecek.
-
Bankalar, kredi kartı limitlerini 1 Ocak 2027’ye kadar gelirle uyumlu hâle getirecek.
Bu kararlarla, bankacılık sektöründe düzenlemeler uluslararası standartlarla uyumlu hâle getiriliyor, finansal kaynaklar daha verimli kullanılıyor ve tüketicilerin ödeme performansları sürdürülebilir hâle getiriliyor.
