ABD ile Küba arasındaki gerilim, 1996 yılında yaşanan ve uzun süre tartışma konusu olan uçak düşürme olayının yeniden gündeme gelmesiyle birlikte bir kez daha tırmanma sinyali verdi. ABD Adalet Bakanlığı’nın, olayla bağlantılı olarak Küba’nın eski liderlerinden Raúl Castro hakkında dava açma ihtimalini değerlendirdiği bildirildi.
Söz konusu olay, 24 Şubat 1996’da “Brothers to the Rescue” adlı Miami merkezli sürgün grubuna ait iki uçağın Küba hava kuvvetleri tarafından düşürülmesiyle yaşanmış ve üçü ABD vatandaşı olmak üzere dört kişinin hayatını kaybetmesiyle sonuçlanmıştı. Olayın ardından Küba yönetimi uçakların ülke hava sahasını ihlal ettiğini savunurken, uluslararası havacılık kurumlarının değerlendirmeleri ise uçakların uluslararası hava sahasında bulunduğu yönünde olmuştu.
Yıllar sonra yeniden açılan tartışmalarda, ABD’de bazı siyasi çevreler Raúl Castro’nun o dönem Küba Savunma Bakanı olarak olayda doğrudan rol oynadığı ve saldırı emrini verdiği iddialarını gündemde tutmaya devam etti. Bu iddialar, özellikle Florida’daki Küba diasporası tarafından da sık sık dile getirildi.
ABD’de bazı yetkililer, davanın açılması ihtimalini “gecikmiş bir adalet süreci” olarak değerlendirirken, Florida Valisi Ron DeSantis gibi isimler de sürece destek veren açıklamalarda bulundu. Buna karşın uluslararası hukuk çevrelerinde, olayın üzerinden uzun yıllar geçmesi nedeniyle davanın hukuki boyutunun tartışmalı olabileceği yorumları yapılıyor.
Öte yandan Raúl Castro, 2018 yılında devlet başkanlığını, 2021 yılında ise Komünist Parti liderliğini bırakarak aktif görevlerden çekilmiş olsa da, Küba yönetimi üzerindeki etkisinin sürdüğü ifade ediliyor. Özellikle ordu ve güvenlik yapıları üzerindeki etkisi nedeniyle ülkede hâlâ önemli bir figür olarak görülüyor.
ABD’nin son dönemde Küba’ya yönelik politikalarında da sertleşme dikkat çekiyor. Küba’nın yeniden “terörü destekleyen ülkeler” listesine alınması ve ekonomik yaptırımların artırılması, iki ülke arasındaki ilişkileri daha da gergin hale getirmiş durumda. Bu yeni dava ihtimali de, Washington-Havana hattındaki diplomatik tansiyonun yeniden yükselmesine neden oldu.
Tüm bu gelişmeler, 30 yıla yakın geçmişi olan bir olayın uluslararası siyasette yeniden gündemin merkezine oturmasına yol açarken, davanın açılıp açılmayacağı ve sürecin nasıl ilerleyeceği merakla takip ediliyor.
