Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, çocukların dijital dünyada daha güvenli bir ortamda yer almasını sağlamak amacıyla önemli bir yasal düzenleme taslağı hazırladı. Bakanlığın TBMM’ye sunmayı planladığı taslak, sosyal medya ve dijital oyun kullanımında yaş sınırlamaları ve ebeveyn denetimini zorunlu kılmayı öngörüyor.
15 yaş altı sosyal medya yasağı
Taslağa göre, 15 yaşını doldurmamış çocuklar sosyal medya platformlarını kullanamayacak. Sosyal ağ sağlayıcıları, yaş doğrulama gibi gerekli tedbirleri almak ve 15 yaş altındaki kullanıcılara hizmet sunmamakla yükümlü olacak. Düzenleme, sosyal medyada çocukların güvenliğini artırmayı ve riskli içeriklerle karşılaşmalarını önlemeyi hedefliyor.
15 yaş üstü kullanıcılar için ebeveyn denetimi
15 yaşını doldurmuş kullanıcılar için de taslak, ebeveyn denetimini zorunlu kılıyor. Sosyal ağ sağlayıcılar, ebeveynlerin çocukların hesap ayarlarını kontrol etmesine, ücretli işlemleri onaylamasına ve kullanım süresini sınırlandırmasına olanak tanıyacak araçlar sunmak zorunda olacak. Bu kapsamda, hesap ayarları, satın alma ve ücretli üyelikler ile kullanım süresi gibi tüm kontrol mekanizmaları ebeveynlere devredilecek.
Dijital oyunlarda yaş kriteri ve sıkı denetim
Taslak, dijital oyunlar için de yeni düzenlemeler getiriyor. Oyun sağlayıcılar, ürettikleri oyunları yaş kriterlerine göre derecelendirmek ve uygun ebeveyn kontrol araçlarını sunmakla yükümlü olacak. Oyun dağıtıcılar ise, usulüne uygun olarak derecelendirilmeyen oyunları sunamayacak ve mevcut içerikleri kaldırmak zorunda kalacak.
Türkiye’de temsilci bulundurma zorunluluğu
Yurt dışı kaynaklı ve Türkiye’den günlük erişimi yüksek oyun dağıtıcıları, Türkiye’de yasal temsilci bulundurmak ve bu bilgileri BTK’ya bildirmekle yükümlü olacak. BTK, sosyal ağ sağlayıcıları ve oyun dağıtıcılarından kurumsal yapı, algoritmalar ve veri işleme süreçleri dahil her türlü bilgiyi talep edebilecek ve bu bilgiler 5 gün içinde sunulacak.
Yaptırımlar ve cezalar
Düzenlemede yükümlülüklerini yerine getirmeyen oyun ve sosyal ağ sağlayıcılarına 1-30 milyon TL arasında para cezası uygulanabilecek. İhlal sürerse, internet bant genişliği önce yüzde 50, sonra yüzde 90’a kadar daraltılabilecek. Yükümlülükler yerine getirildiğinde cezaların yalnızca dörtte biri tahsil edilecek ve bant daraltma sona erecek.
Acil durumlarda içerik çıkarma zorunluluğu
Taslak ayrıca, sosyal ağ sağlayıcılarına “gecikmesinde sakınca bulunan haller” kapsamında acil müdahale yetkisi de veriyor. Bu durumlarda içerik çıkarma veya erişim engelleme kararları en geç bir saat içinde uygulanacak. Kararlar, yaşam hakkı, can ve mal güvenliği, milli güvenlik, kamu düzeni ve genel sağlığın korunması gibi acil durumlar için alınabilecek. Şirketler ayrıca, söz konusu içeriklerin kendi platformlarında yeniden yayımlanmaması için gerekli tüm önlemleri almakla da yükümlü olacak.
Amaç: Çocukların güvenliği ve ebeveyn denetimi
Bakanlık, bu düzenlemeyle sosyal medya ve dijital oyunlarda çocukların güvenliğini sağlamak, ebeveynlerin kontrol mekanizmalarını güçlendirmek ve riskli içeriklerle temasını azaltmayı hedefliyor. Taslak, 15 yaş altı çocukların sosyal medya kullanamaması ve 15 yaş üstü kullanıcıların ebeveyn denetimine tabi olması ile dijital ortamda daha güvenli bir sistem kurulmasını öngörüyor.
