TBMM’de yaz dönemi öncesinde yoğun yasama çalışmaları sürerken, kamuoyunda “Terörsüz Türkiye” olarak adlandırılan yeni çözüm süreci kapsamında hazırlanması beklenen çerçeve yasa taslağı gündemin en önemli başlıklarından biri oldu. Özellikle Abdullah Öcalan’a yönelik olası hukuki düzenlemeler ve “umut hakkı” tartışmaları kamuoyunda geniş yankı uyandırırken, iktidar kaynaklarından konuya ilişkin dikkat çekici açıklamalar geldi.
İddialara göre AK Parti ile DEM Parti arasında, söz konusu düzenlemenin Meclis tatile girmeden yasalaştırılması yönünde görüş birliği sağlandı. Hazırlıkların Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz ile AK Parti Genel Başkanvekili Efkan Ala’nın koordinasyonunda yürütüldüğü, taslağın son aşamaya geldiği ve muhalefet partilerinin de görüşlerinin alınmasının planlandığı ifade ediliyor.
Öcalan’a Statü veya “Umut Hakkı” Düzenlemesi Bulunmuyor
Taslağa ilişkin kulis bilgilerine göre, kamuoyunda en fazla tartışılan başlıklardan biri olan Abdullah Öcalan’ın hukuki statüsüne yönelik herhangi bir özel düzenleme yer almıyor. Aynı şekilde Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararları çerçevesinde zaman zaman gündeme gelen “umut hakkı” konusunda da taslakta özel bir hüküm bulunmadığı belirtiliyor.
AK Parti kaynakları, kişiye özel bir yasal düzenlemenin söz konusu olmadığını belirterek şu değerlendirmeyi yaptı:
“Öcalan’la ilgili özel bir düzenleme olmayacak. Ne statü ne de umut hakkı konusunda ayrıcalıklı bir uygulama öngörülüyor. Ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası alan bir kişiye statü verilmesi hukuken mümkün görülmüyor. Umut hakkının uygulanabilmesi ise infaz mevzuatında genel bir değişiklik yapılmasını gerektirir. Kişiye özel yasa çıkarılması gündemde değil.”
PKK Mensupları İşledikleri Suçlara Göre Ayrılacak
Hazırlanan çerçeve yasanın, feshedildiği belirtilen PKK ile bağlantılı kişilere yönelik hukuki süreci düzenlemesi bekleniyor. Ancak tüm örgüt mensuplarına aynı hukuki yaklaşım uygulanmayacak.
Yetkililere göre örgüt içerisindeki kişiler şu kategoriler altında değerlendirilecek:
- Örgütün üst düzey yöneticileri,
- Bombalı saldırı veya silahlı eylemlere katılanlar,
- Asker ve polislerin öldürülmesinden sorumlu olanlar,
- Lojistik destek sağlayan veya yardım-yataklık suçlaması bulunanlar,
- Sadece örgüt üyeliği suçlaması bulunan kişiler,
- Herhangi bir şiddet eylemine karışmamış örgüt mensupları.
Her dosya tek tek incelenecek ve verilecek karar, kişinin işlediği suçun niteliğine göre belirlenecek.
Terör Suçlaması Kalksa da Diğer Suçlardan Cezalar Devam Edecek
Taslakla ilgili aktarılan bilgilere göre, yalnızca örgüt üyeliği nedeniyle yargılanan veya ceza alan kişiler açısından önemli değişiklikler gündeme gelebilecek. Buna karşılık cinayet, bombalı saldırı, yaralama gibi ağır suçlar işleyen kişiler bu suçlardan yargılanmaya ve cezalarını çekmeye devam edecek.
AK Parti kaynakları, mevcut mevzuatta terör suçlarının ek cezalar içerdiğini belirterek şu değerlendirmeyi yaptı:
“Terör örgütü üyeliğine ilişkin suçlama ortadan kalkarsa buna bağlı verilen ceza da düşebilir. Ancak bir kişi adam öldürme, bombalama veya başka ağır suçlar işlemişse bunlardan aldığı cezalar aynen devam eder. Yasa çıktıktan sonra tüm dosyalar ayrı ayrı değerlendirilecek.”
Cezaevindeki Bazı Hükümlüler Tahliye Edilebilecek
Kulis bilgilerine göre yalnızca örgüt üyeliği suçundan hüküm giymiş ve başka herhangi bir ağır suça karışmamış hükümlüler için tahliye yolu açılabilir.
Yetkililer, yaklaşık 4 binden fazla kişinin bu kapsamda değerlendirilebileceğini ifade ediyor. Bu kişilerin bir kısmının tahliye edilmesi, cezaevinde bulunmayan bazı örgüt üyelerinin ise adli kontrol tedbirleri uygulanarak topluma kazandırılması hedefleniyor.
Türkiye’ye Dönecek Örgüt Mensupları İçin Hukuki Süreç
Taslak kapsamında yurt dışında bulunan bazı PKK mensuplarının Türkiye’ye dönüşüne ilişkin hukuki mekanizmaların da oluşturulması planlanıyor. İddialara göre yaklaşık 3 ila 4 bin kişinin Türkiye’ye dönebileceği değerlendiriliyor.
Bu kişilerin tamamı otomatik olarak serbest bırakılmayacak. Her biri hakkında mevcut dosyalar incelenecek ve sadece örgüt üyeliği dışında herhangi bir suça karışmamış olanlar hakkında adli kontrol gibi alternatif uygulamalar gündeme gelebilecek.
İmralı ile Temas İddiası
Haberde ayrıca devlet yetkililerinin hazırlanan yasa taslağı, Türkiye’ye dönecek örgüt mensupları ve üçüncü ülkelere gönderilebileceği öne sürülen örgüt yöneticilerine ilişkin çalışmalar kapsamında İmralı’da Abdullah Öcalan ile temaslarını sürdürdüğü iddia edildi. DEM Parti heyetinin de önümüzdeki günlerde İmralı’ya yeni bir ziyaret gerçekleştirebileceği öne sürülüyor.
Resmî Düzenleme Henüz Açıklanmadı
Söz konusu bilgiler, basına yansıyan kulis iddialarına dayanıyor. Haber tarihi itibarıyla TBMM’ye sunulmuş ve resmî olarak kamuoyuyla paylaşılmış nihai yasa metni bulunmuyor. Taslağın içeriği, Meclis’e sunulması ve yasama sürecinde yapılabilecek değişikliklerle farklılaşabilir. Bu nedenle kesin hükümler yerine, resmî metin yayımlandığında ayrıntıların netleşmesi bekleniyor.
