Anayasa Mahkemesi, boşanmanın ardından yoksulluğa düşen tarafın lehine hükmedilen nafakayla ilgili önemli bir karara imza attı.
Yüksek Mahkeme, Türk Medeni Kanunu’nun 175. maddesinin birinci fıkrasında bulunan ve nafakanın “süresiz olarak” talep edilmesine imkan sağlayan ibarenin iptaline karar verdi.
AYM’nin kararı 4 Haziran 2026 tarihinde verildi ve 30 Eylül 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlandı.
BAŞVURU ANTALYA’DAN GELDİ
İptal sürecinin temelinde Antalya 12. Aile Mahkemesi tarafından yapılan başvuru yer aldı.
Mahkeme, boşanma nedeniyle yoksulluğa düşecek taraf lehine diğer taraftan nafaka istenmesine imkan tanıyan düzenlemedeki “süresiz olarak” ibaresinin Anayasa’ya aykırı olduğu gerekçesiyle iptalini talep etti.
AYM, başvuruyu esas yönünden inceleyerek düzenlemenin Anayasa’ya uygunluğunu değerlendirdi.
AYM: HER DURUMDA SÜRESİZ OLMASI ÖLÇÜLÜ DEĞİL
Yüksek Mahkeme kararında, boşanma sonrasında ekonomik açıdan zor durumda kalan tarafın korunmasının önemine dikkat çekildi.
Ancak AYM, bu korumanın her durumda ve herhangi bir süre sınırı olmaksızın nafaka ödenmesini zorunlu kılmadığı değerlendirmesinde bulundu.
Kararda, tarafların boşanmanın ardından ekonomik ve kişisel koşullarının değişebileceği, çalışma imkanlarının ve yoksulluk halinin devam edip etmediğinin dikkate alınması gerektiği belirtildi.
Mahkeme, mevcut düzenlemenin belirli şartların oluşması halinde nafaka yükümlülüğünün sona ermesine imkan tanıdığını ancak bu şartlar gerçekleşmediği sürece yükümlülüğün devam edebilmesinin bazı durumlarda tarafların hayatlarını yeniden kurmalarını zorlaştırabileceğine işaret etti.
NAFAKA YÜKÜMLÜLÜĞÜNDE DENGENİN GÖZETİLMESİ GEREKTİ
AYM’nin değerlendirmesinde, boşanma sonrası yoksulluğa düşen kişinin korunması ile nafaka yükümlüsü tarafın mülkiyet ve özel hayat alanları arasındaki dengenin gözetilmesi gerektiği vurgulandı.
Kararda ayrıca karşılaştırmalı hukukta boşanma sonrası nafaka uygulamalarının farklı şekillerde düzenlendiğine dikkat çekildi. Bazı ülkelerde nafaka için belirli süreler öngörülürken, bazı sistemlerde şartlara bağlı olarak daha uzun süreli ödemelere imkan tanındığı belirtildi.
KARAR HEMEN UYGULANMAYACAK
Anayasa Mahkemesi, iptal kararının Resmî Gazete’de yayımlanmasının hemen ardından yürürlüğe girmesinin hukuki boşluk oluşturabileceğini değerlendirdi.
Bu nedenle iptal hükmünün yürürlüğe girmesi 9 ay süreyle ertelendi.
Böylece kararın yayımlandığı 30 Eylül 2026 tarihinden itibaren başlayan sürenin sonunda, “süresiz olarak” ibaresinin iptali yürürlüğe girecek. Mevcut düzenlemeye ilişkin haberlerde bu tarihin 30 Haziran 2027 olduğu belirtiliyor.
YENİ DÜZENLEME İÇİN 9 AYLIK SÜRE
AYM’nin iptal kararı, kanun koyucuya yeni bir yasal çerçeve oluşturulması için süre bırakıyor.
Bu süreçte TBMM’nin boşanma sonrasında yoksulluk nafakasının süresi ve hangi şartlarda uygulanacağı konusunda yeni bir düzenleme yapması bekleniyor.
Dolayısıyla AYM kararı, nafakanın tamamen kaldırıldığı anlamına gelmiyor. İptal edilen bölüm, Türk Medeni Kanunu’nun 175. maddesinde yer alan “süresiz olarak” ibaresi. Yeni düzenlemenin nasıl şekilleneceği ise yasama sürecinde belirlenecek.
KARARIN UYGULAMAYA ETKİSİ YENİ DÜZENLEMEYLE NETLEŞECEK
İptal hükmünün yürürlüğe girmesine kadar mevcut yasal düzenleme uygulanmaya devam edecek. Dokuz aylık sürenin sonunda ise yeni bir yasal düzenleme yapılmış olması halinde nafakanın süresi ve uygulanma koşulları bu düzenlemeye göre şekillenecek.
AYM’nin kararıyla birlikte boşanma sonrası yoksulluk nafakasının süresine ilişkin tartışmanın yeniden TBMM gündemine taşınması bekleniyor.
