Türkiye Büyük Millet Meclisi Sağlık, Aile, Çalışma ve Sosyal İşler Komisyonu’nda kabul edilen yeni kanun teklifi ile kadın ve erkek çalışanların doğum izni haklarında kapsamlı bir düzenleme yapıldı. Bu düzenleme, devlet memurları, işçiler ve askeri personel için doğum sonrası ücretli izin sürelerini artırırken, koruyucu aile ve evlat edinme durumlarını da kapsayacak şekilde genişletildi.
KANUN TEKLİFİYLE YAPILAN DEĞİŞİKLİKLER
Kadın memurlar için doğum sonrası ücretli izin süresi mevcut 8 haftadan 16 haftaya çıkarıldı. Kadının sağlık durumunun çalışmaya uygun olduğunu belgeleyen tabip raporu bulunması halinde, doğumdan önceki izin süresinden doğum sonrasına aktarabileceği süre bir hafta artırıldı. Bu sayede kadın memur toplamda doğum öncesi 8, doğum sonrası 16 hafta olmak üzere 24 hafta ücretli analık izni kullanabilecek. Ayrıca, çoğul gebelik durumunda izin süresi 26 haftaya kadar çıkabilecek. Kadın memur isteği halinde, beklenen doğum tarihinden 8 hafta öncesine kadar çalışabilecek.
İşçilere yönelik olarak yapılan düzenleme de benzer şekilde, doğum sonrası ücretli izin süresini 8 haftadan 16 haftaya yükseltiyor. Böylece kadın işçi, doğumdan önce 8 ve doğum sonrası 16 hafta olmak üzere toplam 24 hafta ücretli izin hakkına sahip olacak. Sağlık durumu uygun olan kadın işçi, doktor onayıyla doğumdan önce çalışabileceği süreyi 2 haftaya kadar kullanabilecek. Ayrıca çoğul gebelik halinde toplam ücretli izin süresi 26 haftaya çıkarılabilecek.
BABALIK İZNİ VE KORUYUCU AİLE UYGULAMALARI
Kanunla birlikte babalık izni de artırıldı. İşçiye eşinin doğum yapması durumunda verilen ücretli izin süresi 5 günden 10 güne yükseltildi. Bunun yanı sıra, bir veya daha fazla çocuğa eşiyle birlikte veya münferit olarak koruyucu aile olan memur ve işçilere, çocuğun koruyucu aile yanına teslim edildiği tarihten sonra isteğe bağlı 10 gün izin hakkı tanındı. Ücretsiz izinler ise kadın işçinin 24 haftalık ücretli izninin bitiminden sonra kullanılabilecek, çoğul gebelik durumunda bu süre 26 hafta olacak.
SOSYAL SİGORTALAR VE İŞ GÜVENCESİ
Kanun teklifi Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nda da değişiklikler öngörüyor. Buna göre, sigortalı kadının veya sigortalı erkeğin sigortalı olmayan eşinin gebeliği sürecinde doğum sonrası analık ve babalık izni hakları artırıldı. Çoğul gebelik ve erken doğum durumlarında kadın çalışanın hakları, doktor onayı ve isteğe bağlı olarak yeniden düzenlenecek.
ASKERİ PERSONEL İÇİN ÜCRETLİ İZİN
Türk Silahlı Kuvvetleri, Sahil Güvenlik ve Jandarma personeli için de doğum sonrası ücretli izin süresi 8 haftadan 16 haftaya, toplamda 24 haftaya çıkarıldı. Ayrıca, en fazla 3 yaşındaki bir çocuğu evlat edinen askeri personele çocuğun teslim edildiği tarihten itibaren 8 hafta izin hakkı verilecek. Çocuk fiilen teslim edilmeden evlatlık kararı alınmış olsa bile bu izin uygulanacak. Koruyucu aile olarak bir veya daha fazla çocuğa bakan askeri personele, çocuğun teslimi sonrası isteğe bağlı 10 gün izin sağlanacak.
EBEVEYNLER VE ÇOCUK HAKLARI
Yeni düzenleme, sadece ücretli izin sürelerini artırmakla kalmıyor, aynı zamanda koruyucu aile uygulamalarını da güçlendiriyor. Memur, işçi ve askeri personelin çocuğu koruyucu aile yanına teslim edildiğinde ekstra izin hakkı bulunuyor. Bu sayede çocuğun aileye alışma süreci desteklenirken, ebeveynlerin çocuk bakımına katılımı artırılıyor. Kanun, sosyal haklar ve iş güvencesi açısından kapsamlı bir iyileştirme sağlıyor.
UYGULAMA VE YÜRÜRLÜK
Yeni düzenleme, TBMM’de kabul edilmesinin ardından resmi yayımı ile yürürlüğe girecek. Düzenleme, devlet memurları, işçiler ve askeri personelin yanı sıra, koruyucu aile ve evlat edinme durumları gibi özel durumları da kapsadığı için Türkiye’de çalışan anne ve babalar açısından önemli bir sosyal hak olarak öne çıkıyor.
