Emeklilikte yaşa takılanlar (EYT) düzenlemesinin hayata geçirilmesinin ardından, bu kapsamın dışında kalan milyonlarca çalışan için kademeli emeklilik talebi gündeme gelmeye devam ediyor.
Özellikle 8 Eylül 1999 tarihinden sonra sigorta girişi bulunan çalışanlar, emeklilik yaşının ve prim şartlarının daha kademeli bir sistem üzerinden belirlenmesini talep ediyor. Konuya ilişkin beklentiler uzun süredir kamuoyunda tartışılırken, iktidar cephesinden şu ana kadar yeni bir yasal düzenleme veya resmi takvim açıklanmadı.
AK Parti kaynakları yeni düzenlemeye sıcak bakmıyor
Ekonomi Gazetesi’nden Canan Sakarya’nın haberine göre, AK Parti kaynakları mevcut ekonomik koşullarda kademeli emeklilik konusunda yeni bir adım atılmasına mesafeli yaklaşıyor.
Parti kulislerinde yapılan değerlendirmelerde, yeni bir emeklilik düzenlemesinin sosyal güvenlik sistemi üzerinde ilave maliyet oluşturabileceği belirtiliyor. Bu nedenle ekonomik dengelerin öncelikli olduğu mevcut süreçte, maliyeti artıracak yeni bir düzenlemenin gündeme alınmasının kolay olmadığı ifade ediliyor.
Özellikle EYT düzenlemesinin ardından sosyal güvenlik sistemi ve kamu bütçesi üzerindeki maliyet tartışmalarının, kademeli emeklilik konusunda iktidarın yaklaşımında etkili olduğu aktarılıyor.
EYT sonrası maliyet tartışması gündemde
2023 yılında yürürlüğe giren EYT düzenlemesiyle milyonlarca vatandaş yaş şartı olmaksızın emeklilik hakkına kavuştu.
Düzenlemenin ardından emekli sayısındaki artış ve bunun sosyal güvenlik sistemi üzerindeki mali etkisi ekonomi politikalarının önemli başlıklarından biri haline geldi.
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek de daha önce yaptığı değerlendirmelerde 2023 yılında deprem, Kur Korumalı Mevduat ve EYT’nin ekonomi üzerindeki etkilerine dikkat çekmişti.
Bu nedenle ekonomi yönetiminin, sosyal güvenlik sistemine ek yük oluşturabilecek yeni düzenlemelere temkinli yaklaştığı belirtiliyor.
Kademeli emeklilik için henüz takvim yok
Kademeli emeklilik talebinin uzun süredir gündemde olmasına rağmen, Orta Vadeli Program’da bu konuda herhangi bir takvim bulunmuyor.
Ekonomi yönetiminin son açıklamalarında da kademeli emekliliğe yönelik hazırlanmış bir yasal düzenleme ya da uygulama takvimi açıklanmış değil.
Bu durum, düzenleme bekleyen çalışanların beklentilerinin şimdilik karşılıksız kalmasına neden oluyor.
Ancak siyasi kulislerde, önümüzdeki dönemde seçim atmosferinin güçlenmesiyle birlikte konunun yeniden gündeme gelebileceği değerlendirmeleri yapılıyor.
Seçim süreci dengeleri değiştirebilir
Kulislerde konuşulan bir diğer başlık ise siyasi süreç.
Kamuoyu araştırmalarında ve sahadan gelen taleplerde kademeli emeklilik beklentisinin güçlü şekilde gündeme gelmesi halinde, iktidarın ilerleyen süreçte konuyu yeniden değerlendirebileceği belirtiliyor.
EYT düzenlemesi de seçimler öncesindeki süreçte uzun süre kamuoyunun gündeminde kalmış ve son aşamada yasalaşmıştı.
Bu nedenle kademeli emeklilik konusunda bugün için somut bir çalışma bulunmasa da seçim dönemine girilmesiyle birlikte siyasi değerlendirmelerin değişebileceği ihtimali tamamen dışlanmıyor.
Emeklilikte Adalet Derneği taleplerini Bakanlığa iletti
Kademeli emeklilik talebini savunan Emeklilikte Adalet Derneği (EMADDER) de konuyla ilgili temaslarını sürdürüyor.
Dernek tarafından geçtiğimiz ay Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakan Yardımcısı Ahmet Aydın ile görüşme gerçekleştirilerek kademeli emeklilik talebi ve çalışanların yaşadığı sorunlar aktarıldı.
Ancak görüşmenin ardından Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından kademeli emeklilik konusunda başlatılmış resmi bir çalışma veya açıklanmış bir takvim bulunmadığı belirtiliyor.
Yaklaşık 4,5 milyon çalışanı ilgilendiriyor
Kademeli emeklilik talebinin merkezinde, 8 Eylül 1999 sonrasında sigorta girişi bulunan çalışanlar yer alıyor.
Bu gruptaki çalışanlar, EYT kapsamında yaş şartının kaldırılmasıyla kendileri ile daha önce sigorta girişi bulunanlar arasında oluştuğunu düşündükleri emeklilik farkının kademeli bir sistemle giderilmesini talep ediyor.
EMADDER’in değerlendirmelerine göre kademeli emeklilik talebi yaklaşık 4,5 milyon çalışanı ilgilendiriyor.
Talep edilen sistemde emeklilik yaşının ve prim şartlarının sigorta giriş tarihine göre kademeli şekilde belirlenmesi öne çıkıyor.
Gözler iktidarın atacağı adıma çevrildi
Kademeli emeklilik konusunda şu an için iktidar tarafından açıklanmış yeni bir yasal çalışma veya resmi takvim bulunmuyor.
AK Parti kaynaklarının ekonomik maliyetleri gerekçe göstererek yeni bir düzenlemeye mesafeli olduğu belirtilirken, önümüzdeki dönemde siyasi şartların ve kamuoyundan gelen taleplerin konunun yeniden değerlendirilmesinde etkili olup olmayacağı merak ediliyor.
Milyonlarca çalışanın yakından takip ettiği kademeli emeklilik başlığında gözler, önümüzdeki dönemde hükümetten veya Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’ndan gelecek olası açıklamalara çevrilmiş durumda.
