Hayat pahalılığı nedeniyle emekli olduktan sonra çalışmaya devam eden milyonlarca vatandaşın merak ettiği rapor parası konusunda önemli ayrıntılar ortaya çıktı. SGK uzmanı İsa Karakaş, emekli aylığını kestirerek çalışanlarla maaşını almaya devam edip Sosyal Güvenlik Destek Primi (SGDP) ödeyen emeklilerin geçici iş göremezlik ödeneği alma şartlarını açıkladı. Mevzuata göre, emeklinin çalışma şekli ve sigorta kapsamı, rapor parası alıp alamayacağını belirliyor.
Emekli maaşını kestirerek çalışanlar rapor parası alabiliyor
Ekim 2008 öncesinde sigorta girişi bulunan emekliler, özel sektörde yeniden çalışmaya başladıklarında farklı seçeneklere sahip olabiliyor. Bu seçeneklerden biri, emekli aylığını kestirerek tüm sigorta kollarına tabi şekilde çalışmak.
Bu kapsamda çalışan emekliler, hastalanmaları durumunda yetkili hekim veya sağlık kurulundan istirahat raporu almaları şartıyla, mevzuattaki koşullar çerçevesinde üçüncü günden itibaren geçici iş göremezlik ödeneği alabiliyor.
Ancak rahatsızlığın iş kazası veya meslek hastalığından kaynaklanması durumunda ödeme ilk günden itibaren yapılabiliyor.
Emekli maaşını almaya devam edenlere rapor parası veriliyor mu?
Emekli aylığını kestirmeden çalışmayı sürdüren ve SGDP ödeyen kişiler için farklı kurallar uygulanıyor.
Bu kapsamdaki emeklilere hastalık ve analık sigortası kapsamında geçici iş göremezlik ödeneği ödenmiyor. Ancak iş kazası geçirmeleri veya meslek hastalığına yakalanmaları durumunda, gerekli şartların sağlanması ve rapor işlemlerinin tamamlanması kaydıyla ilk günden itibaren ödenek alabiliyorlar.
Dolayısıyla emekli maaşını almaya devam eden bir kişinin rapor parası hakkı, raporun hangi nedenle düzenlendiğine ve hangi sigorta kapsamında çalıştığına göre değişiyor.
Malullük aylığı alan emekliler için farklı kurallar uygulanıyor
Malullük aylığı alan kişilerin yeniden çalışmaya başlaması da özel düzenlemelere tabi bulunuyor. İsa Karakaş’ın aktardığı bilgilere göre, malullük aylığı alanların maaşlarını kestirmeden SGDP kapsamında çalışmaları mümkün değil.
Aylığını kestirerek yeniden çalışmaya başlayan malullük aylığı sahipleri ise gerekli şartları karşılamaları halinde hastalık durumunda üçüncü günden, iş kazası veya meslek hastalığı durumunda ise ilk günden itibaren geçici iş göremezlik ödeneği alabiliyor.
Engellilik nedeniyle emekli aylığı alanların çalışma koşulları ise ilgili mevzuat çerçevesinde ayrıca değerlendiriliyor.
Kamuda çalışan emekliler rapor parası alabilir mi?
Kamu kurumlarında emekli aylığı kesilmeden çalışmak genel olarak çeşitli yasal sınırlamalara tabi. Bununla birlikte kamu kurumlarında 4/1-a kapsamında çalışan kişiler için geçici iş göremezlik ödeneği konusunda farklı kurallar uygulanabiliyor.
Bu kapsamda hastalık nedeniyle alınan raporlarda üçüncü günden itibaren, iş kazası ve meslek hastalığı durumlarında ise ilk günden itibaren ödenek hakkı doğabiliyor. Ödemenin yapılabilmesi için kişinin tabi olduğu sigorta statüsünün ve ilgili mevzuat şartlarının dikkate alınması gerekiyor.
Emekliler rapor parası almadan önce nelere dikkat etmeli?
SGK’dan rapor parası almak isteyen emeklilerin öncelikle hangi sigorta kapsamında çalıştıklarını kontrol etmeleri gerekiyor. Emekli aylığının kesilip kesilmediği, SGDP ödenip ödenmediği ve raporun hastalık, iş kazası veya meslek hastalığı nedeniyle düzenlenmesi, ödenek hakkını doğrudan etkiliyor.
Bu nedenle emeklilerin, kendi durumlarına ilişkin kesin bilgi almak için SGK üzerinden sigorta kayıtlarını ve geçici iş göremezlik ödeneği şartlarını kontrol etmeleri önem taşıyor.
