Türkiye’de çevre bilincini artırmak ve geri dönüşüm kültürünü yaygınlaştırmak amacıyla hayata geçirilen Depozitosu Olan Ambalajlar (DOA) sistemi, kısa sürede vatandaşlardan yoğun ilgi görmeye başladı. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın yürüttüğü uygulama kapsamında sadece beş gün içinde milyonlarca içecek ambalajı geri dönüşüm sistemine kazandırıldı.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamayla sistemin ilk günlerine ilişkin güncel verileri kamuoyuyla paylaştı. Uygulamaya gösterilen ilgiden memnuniyet duyduklarını belirten Kurum, depozito sisteminin her geçen gün daha fazla vatandaş tarafından benimsendiğini ifade etti.
Paylaşımında “DOA artık yeni alışkanlığımız” ifadelerini kullanan Bakan Kurum, sistemin çevreye olduğu kadar ülke ekonomisine de önemli katkılar sunduğunu vurguladı. Açıklanan verilere göre uygulamanın ilk beş gününde geri dönüşüme kazandırılan ambalaj sayısı 7 milyon 600 bine ulaştı.
Bakan Kurum, vatandaşların kullanılmış içecek ambalajlarını çöpe atmak yerine iade makinelerine teslim ederek hem doğanın korunmasına katkıda bulunduğunu hem de ekonomik kazanç elde ettiğini belirtti. Kurum, “Atmıyor, dönüştürüyor; çevremizi korurken hem kendi cebimize hem de ülke ekonomimize katkı sağlamaya devam ediyoruz.” ifadeleriyle sistemin çok yönlü faydasına dikkat çekti.
DOA sistemi kapsamında vatandaşlar, depozito logosu bulunan cam şişe, plastik şişe ve alüminyum içecek kutularını iade makinelerine teslim ederek her ambalaj için 1 lira depozito bedeli alabiliyor. Böylece hem atık miktarının azaltılması hem de geri dönüşüm oranlarının yükseltilmesi hedefleniyor.
Uygulamanın temel amacı yalnızca geri dönüşüm oranlarını artırmak değil, aynı zamanda doğal kaynakların daha verimli kullanılmasını sağlamak ve çevre kirliliğini azaltmak olarak öne çıkıyor. Özellikle tek kullanımlık ambalajların yeniden ekonomiye kazandırılması sayesinde enerji tasarrufu sağlanması ve hammadde tüketiminin azaltılması bekleniyor.
Sistemin en önemli parçalarından biri olan Depozitosu Olan Ambalajlar (DOA) mobil uygulaması da vatandaşlara çeşitli kolaylıklar sunuyor. Android ve iOS uygulama mağazalarından ücretsiz olarak indirilebilen uygulama sayesinde kullanıcılar kendilerine en yakın depozito iade makinesini harita üzerinden görüntüleyebiliyor.
Depozito logosu bulunan plastik, cam ve alüminyum içecek ambalajları, uygulama ile entegre çalışan iade makinelerine bırakıldıktan sonra vatandaşların hak ettiği depozito bedeli dijital cüzdanlarına otomatik olarak yükleniyor. Kullanıcılar biriken bakiyelerini banka hesaplarına aktarabiliyor, ATM’lerden nakit olarak çekebiliyor veya anlaşmalı iş yerlerinde alışverişlerinde kullanabiliyor.
Yetkililer, sistemin Türkiye genelinde yaygınlaştırılmasıyla birlikte geri dönüşümde önemli bir dönüşüm yaşanacağını öngörüyor. Planlamaya göre uygulamanın 81 ilin tamamında aktif hale gelmesiyle birlikte her yıl yaklaşık 25 milyar içecek ambalajının geri toplanması hedefleniyor.
Bu hedefin gerçekleşmesi halinde ülke ekonomisine yıllık yaklaşık 30 milyar liralık katkı sağlanması bekleniyor. Aynı zamanda milyonlarca ton atığın doğaya karışmasının önüne geçilmesi, karbon emisyonlarının azaltılması ve döngüsel ekonominin güçlendirilmesi amaçlanıyor.
Uzmanlar ise depozito sisteminin yalnızca ekonomik değil, çevresel açıdan da büyük kazanımlar sağlayacağını belirtiyor. Geri dönüştürülen ambalajların yeniden üretime kazandırılması sayesinde enerji tasarrufu sağlanırken, doğal kaynak tüketiminin azalacağı ve sürdürülebilir çevre politikalarının güçleneceği ifade ediliyor.
İlk beş günde ulaşılan 7,6 milyon ambalajlık rakamın, vatandaşların uygulamaya hızlı şekilde adapte olduğunu gösterdiğini belirten yetkililer, sistemin yaygınlaşmasıyla birlikte geri dönüşüm alışkanlığının toplum genelinde daha da güçlenmesini bekliyor. Böylece hem çevre korunacak hem de vatandaşlar geri dönüşüm yoluyla ekonomik kazanç elde etmeye devam edecek.
