Trafik güvenliğini artırmaya yönelik hazırlanan yeni torba kanun teklifi, aday sürücülere uygulanacak cezaları önemli ölçüde ağırlaştırmayı hedefliyor. Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne sunulan düzenlemeye göre, trafikte kamu güvenliğini tehlikeye atan bazı ihlaller artık yalnızca para cezası veya geçici ehliyet geri alma yaptırımıyla sınırlı kalmayacak. Özellikle drift yapmak, makas atmak ve geçiş üstünlüğüne sahip araçlara yol vermemek gibi ciddi ihlallerde bulunan aday sürücülerin sürücü belgeleri doğrudan iptal edilecek.
Hazırlanan teklifin yasalaşması halinde, aday sürücüler için uygulanan mevcut yaptırımlar önemli ölçüde değişecek. Bugüne kadar benzer ihlaller nedeniyle ehliyetlere belirli sürelerle el konulurken, yeni düzenlemeyle birlikte bu uygulamanın yerini kalıcı ehliyet iptali alacak. Böylece ağır trafik ihlallerini gerçekleştiren aday sürücüler yeniden araç kullanabilmek için sürücü belgesi alma sürecini en baştan tamamlamak zorunda kalabilecek.
Düzenlemenin temel amacı, özellikle son yıllarda artış gösteren tehlikeli sürüş davranışlarının önüne geçmek ve trafikte can güvenliğini artırmak olarak gösteriliyor. Yetkililer, drift atma, makas yapma ve ambulans, itfaiye ile polis gibi geçiş üstünlüğüne sahip araçlara yol vermeme gibi davranışların yalnızca sürücüyü değil, trafikte bulunan tüm vatandaşları riske attığını belirtiyor. Bu nedenle cezaların daha caydırıcı hale getirilmesi planlanıyor.
Kanun teklifine ilişkin hazırlanan etki analizi raporunda dikkat çeken istatistiklere de yer verildi. Rapora göre 2017 yılından 17 Haziran 2026 tarihine kadar geçen süreçte toplam 161 bin 347 aday sürücünün ehliyeti çeşitli nedenlerle iptal edildi. Bu rakam, aday sürücülere yönelik denetimlerin her geçen yıl daha sıkı hale geldiğini ortaya koyuyor.
Ehliyet iptallerinin en büyük nedenini ise alkollü ya da uyuşturucu ve uyarıcı madde etkisi altında araç kullanımı oluşturdu. Resmi verilere göre bu nedenle sürücü belgesi iptal edilen aday sürücü sayısı 123 bin 72 olarak kayıtlara geçti. Uzmanlar, trafik kazalarının önemli bir bölümünün bilinçsiz ve kurallara aykırı araç kullanımından kaynaklandığını belirterek yeni düzenlemenin bu tür ihlalleri azaltabileceğini ifade ediyor.
Veriler, son yıllarda denetimlerin de ciddi şekilde arttığını gösteriyor. Özellikle geçtiğimiz yıl gerçekleştirilen trafik kontrollerinde 31 bin 978 aday sürücünün ehliyetinin iptal edilmesi, bugüne kadar kaydedilen en yüksek yıllık iptal sayısı olarak dikkat çekti. Bu tablo, hem denetimlerin sıklaştırıldığını hem de trafik kurallarını ihlal eden aday sürücülere yönelik yaptırımların daha etkin uygulanmaya başladığını ortaya koyuyor.
Türkiye’deki sürücü profiline ilişkin açıklanan güncel istatistikler de düzenlemenin kapsamını gözler önüne seriyor. Buna göre ülke genelinde sürücü belgesi sahibi kişi sayısı 38 milyon 907 bin 247 olarak açıklanırken, bunların 3 milyon 402 bin 75’ini aday sürücüler oluşturuyor. Bu da toplam sürücü kitlesinin yaklaşık yüzde 8,7’sinin aday sürücü statüsünde bulunduğunu gösteriyor.
Yeni düzenlemenin yürürlüğe girmesi halinde, bu geniş sürücü grubuna yönelik denetimlerin daha sıkı uygulanması bekleniyor. Trafik ekiplerinin özellikle şehir içi ana arterlerde, otoyollarda ve yoğun trafik noktalarında gerçekleştirdiği kontrollerin artırılması, tehlikeli araç kullanımının erken aşamada tespit edilmesi hedefleniyor.
Ulaştırma ve trafik güvenliği uzmanları, drift ve makas gibi hareketlerin sadece kural ihlali olmadığını, aynı zamanda ölümcül kazalara davetiye çıkardığını vurguluyor. Bu nedenle uygulanacak kalıcı ehliyet iptalinin genç sürücüler üzerinde önemli bir caydırıcılık oluşturabileceği değerlendiriliyor. Ayrıca sürücü eğitimlerinin güçlendirilmesi ve trafik bilincinin artırılması yönünde yeni çalışmaların da gündeme gelebileceği ifade ediliyor.
Kanun teklifinin Türkiye Büyük Millet Meclisi’ndeki görüşmelerinin ardından yasalaşması halinde, aday sürücüler için trafik kurallarına uyum konusunda çok daha sıkı bir dönem başlayacak. Yetkililer ise düzenlemenin temel hedefinin ceza vermek değil, trafik kazalarını azaltmak, can kayıplarını önlemek ve tüm yol kullanıcıları için daha güvenli bir trafik ortamı oluşturmak olduğunu vurguluyor.
