Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı COP31, Antalya’da kapılarını açıyor. 102 ülkeden liderin ve 300’den fazla bakanın katılım bildirdiği zirvede iklim krizi, temiz enerjiye geçiş ve küresel emisyonların azaltılması masaya yatırılacak. Ancak İran savaşı, enerji güvenliği endişeleri, ABD’nin iklim iş birliğinden uzaklaşması ve yapay zekânın artan elektrik ihtiyacı müzakereleri zorlaştırıyor.
Türkiye’nin ilk kez ev sahipliği yapacağı COP31, 20 Kasım’a kadar devam edecek. Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi kapsamında düzenlenen konferansa 196 ülke ve Avrupa Birliği’nin katılması bekleniyor.
Zirvede yalnızca iklim değişikliğiyle mücadele değil, küresel enerji politikalarının geleceği de ele alınacak. Savaşların enerji piyasalarına etkisi, fosil yakıtlardan uzaklaşma hedefleri ve iklim finansmanı konferansın öne çıkan başlıkları arasında yer alıyor.
ERDOĞAN 11-12 KASIM’DA DÜNYA LİDERLERİNİ AĞIRLAYACAK
COP31 kapsamında 11-12 Kasım tarihlerinde Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın ev sahipliğinde Liderler Zirvesi gerçekleştirilecek.
Devlet ve hükümet başkanlarının katılacağı toplantılarda ülkelerin iklim değişikliğiyle mücadele kapsamında üstlendiği sorumluluklar ve yeni iş birliği olanakları değerlendirilecek.
Türkiye’nin COP31 Başkanlığı’nı Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum yürütecek.
Türkiye, zirvede “Uygulama COP’u” yaklaşımını ön plana çıkaracak. Bu kapsamda iklim hedeflerinin yalnızca sözde kalmaması, somut politikalara ve projelere dönüştürülmesi amaçlanıyor.
Sıfır atık, temiz enerji, gıda güvenliği, iklim dirençli şehirler, yeşil sanayileşme, gençlik, eğitim ve sağlık sistemlerinin iklim değişikliğine karşı güçlendirilmesi öncelikli konular arasında bulunuyor.
TÜRKİYE’NİN HEDEFİ 2035’E KADAR ELEKTRİFİKASYONU YÜZDE 35’E ÇIKARMAK
Türkiye’nin COP31 başkanlığında öne çıkan hedeflerden biri, dünya ekonomisinde elektrifikasyonun payının 2035 yılına kadar yüzde 35’in üzerine çıkarılması.
Bugün yaklaşık yüzde 20 seviyesinde bulunan elektrifikasyon oranının yükseltilmesiyle fosil yakıtlarla çalışan araçlardan ısıtma sistemlerine kadar birçok alanda elektrikli teknolojilerin kullanımının yaygınlaştırılması hedefleniyor.
Ancak bu yaklaşım, iklim savunucuları arasında tartışmalara neden oluyor. Elektrik kullanımının artırılması tek başına karbon emisyonlarının azalmasını garanti etmiyor. Elektriğin hangi kaynaklardan üretildiği de büyük önem taşıyor.
Güney Pasifik’teki ada ülkelerinin de aralarında bulunduğu bazı ülkeler, fosil yakıtlardan uzaklaşılması için daha açık ve bağlayıcı bir yol haritası talep ediyor.
Buna karşılık Suudi Arabistan gibi petrol ve doğal gaz üreticisi ülkeler, karbon yakalama teknolojileriyle birlikte fosil yakıtların enerji sistemindeki yerini koruyabileceğini savunuyor.
İRAN SAVAŞI ENERJİ DÖNÜŞÜMÜNÜ ZORLAŞTIRIYOR
COP31’in en önemli gündem maddelerinden biri de İran savaşı ve savaşın küresel enerji piyasalarına etkisi.
Hürmüz Boğazı üzerinden gerçekleştirilen petrol sevkiyatının aksaması, dünya genelinde enerji güvenliği endişelerini artırdı. Petrol tedarikinde yaşanan sorunlar, hükümetleri alternatif enerji kaynakları aramaya yöneltti.
ABD Başkanı Donald Trump yönetiminin petrol, doğal gaz ve kömür üretimini artırmaya yönelik politikaları da uluslararası iklim müzakerelerinde görüş ayrılıklarına neden oluyor.
Güney Kore, Hindistan ve Tayland gibi Asya ülkelerinin kömür kullanımını artırmaya yönelik adımları, fosil yakıtlardan uzaklaşma hedeflerini zorlaştıran gelişmeler arasında gösteriliyor.
Rusya-Ukrayna savaşı ve Rus enerji ihracatına uygulanan yaptırımlar da ülkelerin enerji güvenliği politikalarını yeniden şekillendiriyor.
Harvard Üniversitesi çevre politikaları profesörü John Holdren, mevcut koşullarda iklim müzakerelerinden güçlü bir sonuç çıkmasının zorlaştığını belirterek iyimser olmak için nedenlerin azaldığını ifade etti.
YAPAY ZEKÂNIN ENERJİ İHTİYACI DA MASADA
COP31’de öne çıkacak başlıklardan biri de yapay zekâ teknolojilerinin çevresel etkileri olacak.
Yapay zekâ sistemlerinin yaygınlaşması ve veri merkezlerinin hızla büyümesi, dünya genelinde elektrik tüketimini artırıyor. Bu ihtiyacın fosil yakıtlardan karşılanması ise sera gazı emisyonlarının yükselmesi riskini beraberinde getiriyor.
Türkiye, hükümetleri, şirketleri ve uluslararası kuruluşları yapay zekânın sürdürülebilir biçimde geliştirilmesi ve kullanılmasına yönelik bir taahhüde katılmaya davet edecek.
Zirvede, teknolojik gelişmelerin ekonomik ve toplumsal faydalarından yararlanılırken enerji tüketiminin ve çevresel etkilerin nasıl sınırlandırılabileceği tartışılacak.
KÜRESEL ISINMADA 1,5 DERECE HEDEFİ TEHLİKEDE
Birleşmiş Milletler Çevre Programı’nın ekim ayında yayımladığı rapor, küresel ısınmanın Paris İklim Anlaşması’nda belirlenen 1,5 derece sınırını aşma riskiyle karşı karşıya olduğunu ortaya koyuyor.
Raporda, sıcaklık artışının sınırlandırılabilmesi için küresel sera gazı emisyonlarında hızlı ve kapsamlı azaltımlar yapılması gerektiği vurgulanıyor.
2026 yılında yaşanan aşırı hava olayları da iklim krizinin etkilerini yeniden gündeme taşıdı. Batı Avrupa’daki sıcak hava dalgaları ve Nepal’de meydana gelen sel felaketi, iklim değişikliğine karşı alınacak önlemlerin önemini bir kez daha ortaya koydu.
İŞ DÜNYASI SOMUT KARARLAR BEKLİYOR
COP31’i yakından takip eden iş dünyası temsilcileri, ülkelerin yeni hedefler açıklamasının tek başına yeterli olmadığını belirtiyor.
Uluslararası Ticaret Odası Genel Sekreteri John Denton, konferanstan elektrikli teknolojilere geçiş ve enerji dönüşümünü hızlandıracak açık politika kararları çıkması gerektiğini ifade etti.
İklim değişikliğine uyum yatırımlarının finansman sağlanabilir projelere dönüştürülmesi de iş dünyasının öncelikli beklentileri arasında bulunuyor.
ANTALYA’DA 1,5 MİLYON ZİYARETÇİ BEKLENİYOR
COP31, Antalya’da toplam 1 milyon 100 bin metrekarelik alanda gerçekleştirilecek. Konferans alanı, Mavi Bölge ve Yeşil Bölge olmak üzere iki ayrı bölümden oluşacak.
-
Mavi Bölge: 527 bin metrekarelik alanda devlet başkanları, bakanlar, ülke delegasyonları ve uluslararası kuruluşlar resmi iklim müzakerelerini gerçekleştirecek. Bu bölgeye yaklaşık 100 bin kişinin gelmesi bekleniyor.
-
Yeşil Bölge: 582 bin metrekarelik alanda özel sektör, akademisyenler, sivil toplum kuruluşları ve gençlik temsilcileri bir araya gelecek. Bakanlığın öngörüsüne göre bu bölgeyi 1,5 milyon kişi ziyaret edecek.
SIFIR ATIK MÜZESİ VE SÜRDÜRÜLEBİLİR YAŞAM PROJELERİ TANITILACAK
Konferans kapsamında Sıfır Atık Vakfı tarafından 10 bin metrekarelik Sıfır Atık Müzesi oluşturuldu.
Müzede geri dönüşüm, atıkların azaltılması, döngüsel ekonomi ve sürdürülebilir tüketim konularında çeşitli çalışmalar gerçekleştirilecek.
Antalya’nın Solak, Demirciler ve Ormana köyleri de Sıfır Atık Köyü uygulamaları kapsamında tanıtılacak. COPArt projesiyle konferans alanında sanat etkinlikleri düzenlenecek.
20 Kasım’da sona erecek COP31’de alınacak kararlar, küresel iklim politikalarının, enerji dönüşümünün ve ülkeler arasındaki iş birliğinin geleceği açısından yakından takip edilecek.
