İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından Ahbap Derneği üzerinden toplanan deprem bağışlarının kullanımına ilişkin yürütülen soruşturmada yeni bir operasyon gerçekleştirildi. Soruşturma kapsamında İstanbul merkezli olmak üzere 20 ilde eş zamanlı operasyon düzenlenirken, 53 şüpheli hakkında gözaltı işlemi başlatıldı.
Adalet Bakanı Akın Gürlek, operasyonun sabah saatlerinde gerçekleştirildiğini duyururken, soruşturma kapsamında elde edilen mali kayıtlar, banka hareketleri, denetim raporları ve bilirkişi incelemelerinin önemli deliller arasında yer aldığını açıkladı.
Soruşturmada 5. operasyon dalgası
6 Şubat 2023 depremlerinin ardından depremzedelere yardım amacıyla Ahbap Derneği üzerinden toplanan bağışların akıbetine ilişkin soruşturma bir süredir devam ediyor.
İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen soruşturmanın son aşamasında, dosyaya giren yeni bilgi ve belgeler doğrultusunda 53 şüpheli için operasyon kararı alındı.
İstanbul İl Emniyet Müdürlüğü ekiplerinin gerçekleştirdiği operasyonun İstanbul merkezli olarak 20 ili kapsadığı belirtildi.
Adalet Bakanı Akın Gürlek de operasyonun ardından yaptığı açıklamada, depremzedeler için yapılan yardımların kişisel menfaate dönüştürülmesine yönelik girişimlere izin verilmeyeceğini belirtti.
4,3 milyar liralık bağış mercek altında
Soruşturmanın merkezinde, 6 Şubat ile 31 Aralık 2023 tarihleri arasında depremzedelere ulaştırılması amacıyla Ahbap Derneği’ne yapılan bağışlar bulunuyor.
Başsavcılığın açıklamasına göre bu dönemde toplam 4,3 milyar lira bağış toplandı. Söz konusu paranın 4,2 milyar lirasının harcandığı bildirildi.
Ancak soruşturma dosyasındaki mali hareketlerin ayrıntılı şekilde incelenmesi sonucunda bazı işlemlerin olağan yardım faaliyetlerinin işleyişiyle örtüşmediği değerlendirildi.
Özellikle derneğin kendi hesapları arasındaki para transferleri, yüksek tutarlı harcamalar ve nakit çekimler soruşturmanın dikkat çeken başlıkları arasında yer aldı.
950 milyon lira nakit çekildi
Başsavcılığın açıklamasında, toplanan bağışların 950 milyon liralık bölümünün 13 Şubat ile 25 Mayıs 2023 tarihleri arasında nakit olarak çekildiği belirtildi.
Bu işlemlerden birinin tek seferde 500 milyon lira olduğu kaydedildi.
Başsavcılık, yaklaşık üç buçuk aylık süre içerisinde gerçekleşen bu büyüklükteki nakit çekimlerin “alanda nakdi yardım veya harcama” şeklinde açıklanamayacak bir boyuta ulaştığını belirtti.
Çekilen paraların ne kadarının hangi harcama kalemlerinde kullanıldığının da soruşturma kapsamında araştırıldığı bildirildi.
2 milyar liranın üzerindeki harcamalar inceleniyor
Dosyada yer alan bir başka önemli başlık ise konut ve okul projelerine yapılan harcamalar oldu.
Başsavcılık açıklamasında, 2 milyar liranın üzerinde bir tutarın konut projeleri için harcandığının belirlendiği ifade edildi.
Ancak yapılan konut ve okulların sayı ve nitelikleriyle karşılaştırıldığında bu miktarın yüksek bulunduğu ve harcamaların ayrıntılı şekilde incelenmesine karar verildiği aktarıldı.
Bu kapsamda Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile TOKİ Genel Müdürlüğü bünyesinde oluşturulan bilirkişi heyetinin incelemelerini sürdürdüğü belirtildi.
Heyetin, yalnızca mali kayıtları değil, yapılan yapıların fiziki durumunu ve gerçekleştirilen çalışmaların kapsamını da değerlendirdiği kaydedildi.
1 milyar liranın üzerindeki mal ve hizmet alımları araştırılıyor
Soruşturma dosyasında yer alan bir diğer başlık ise mal ve hizmet alımları.
Başsavcılık, bağışlardan 1 milyar liranın üzerinde bir bölümün mal ve hizmet alımlarında kullanıldığını açıkladı.
Bu harcamaların gerçekten karşılığında mal veya hizmet alınıp alınmadığı ise ikinci bir bilirkişi heyeti tarafından inceleniyor.
Yapılan ödemelerin ticari teamüllere uygun olup olmadığı ve faturalarla gerçekleştirilen işlemlerin birbirini karşılayıp karşılamadığı da araştırılıyor.
Hazırlanacak bilirkişi raporunun ardından bu harcamaların kapsamının daha net ortaya çıkması bekleniyor.
29 şirkete 1,7 milyar liralık transfer
Soruşturma kapsamında dikkat çeken mali hareketlerden biri de şirketlere yapılan transferler oldu.
Bakan Gürlek’in açıklamasına göre 29 şirket ile 7 şahıs şirketine toplam 1 milyar 757 milyon 547 bin 770 lira transfer edildi.
Savcılık tarafından yapılan incelemelerde, bazı yüksek tutarlı ödemelerin karşılığında mal veya hizmet bulunmadığı yönünde tespitler yapıldığı belirtildi.
Ayrıca bazı yardımların taşınması sürecinde kişisel menfaat sağlandığı ve kamu kurumlarına teslim edilen bazı yardım malzemelerinin faturalarda belirtilen miktarlardan daha düşük olduğu yönünde belgelerin dosyaya girdiği aktarıldı.
Söz konusu iddiaların soruşturma kapsamında deliller ve bilirkişi incelemeleri üzerinden değerlendirildiği bildirildi.
Depolarda kullanılmadan bekleyen yardım malzemeleri bulundu
Soruşturma kapsamında yalnızca para hareketleri değil, depolardaki yardım malzemeleri de incelemeye alındı.
Başsavcılık açıklamasında, İzmit’te bulunan depolarda depremzedeler için temin edildiği belirtilen çok sayıda yardım malzemesinin kullanılmadan bekletildiğinin tespit edildiği ifade edildi.
Depolarda yüzlerce çadırın yanı sıra tekerlekli sandalyeler, elektrikli bisikletler, kırtasiye ürünleri ve çeşitli yardım malzemelerinin bulunduğu belirtildi.
Bu malzemelerin depremzedelere ulaştırılması amacıyla gerekli işlemlerin başlatıldığı açıklandı.
Soruşturmanın delil listesi genişledi
Başsavcılık ve Adalet Bakanlığı açıklamalarında soruşturmanın yalnızca mali kayıtlara dayanmadığı vurgulandı.
İçişleri Bakanlığı müfettiş raporları, özel denetim raporları, derneğin envanter ve mali kayıtları, banka hareketleri, harcama belgeleri ve bilirkişi incelemelerinin yanı sıra soruşturma kapsamında ifade veren bazı şüphelilerin beyanlarının da değerlendirildiği belirtildi.
Özellikle etkin pişmanlık hükümlerinden yararlanan bazı şüphelilerin ifadelerinin soruşturma dosyasındaki yeni deliller arasında bulunduğu aktarıldı.
“Her kuruşun peşine düşülecek”
Adalet Bakanı Akın Gürlek, soruşturmayla ilgili açıklamasında deprem döneminde vatandaşların dayanışma amacıyla yaptığı yardımların kötüye kullanılmasına müsamaha gösterilmeyeceğini belirtti.
Başsavcılık da soruşturmanın kararlılıkla sürdürüldüğünü ve şahsi menfaate dönüştürüldüğü tespit edilen kaynakların geri alınması için hukuki sürecin işletileceğini bildirdi.
Öte yandan soruşturma kapsamında gözaltına alınan 53 şüphelinin hukuki durumunun yapılacak işlemler ve adli değerlendirmeler sonrasında netleşmesi bekleniyor.
Ahbap Derneği’ne yönelik 5. dalga operasyonla birlikte dosyadaki mali hareketler, yardım malzemeleri, şirket transferleri ve harcama kalemlerine ilişkin incelemelerin daha da genişletildiği görülürken, soruşturmanın sonucunda hazırlanacak bilirkişi raporları ve adli değerlendirmeler belirleyici olacak.
