İran’da son günlerde ekonomik gerekçelerle başlayan ve kısa sürede ülke geneline yayılan sokak protestoları, uluslararası gerilimi de beraberinde getirdi. Başkent Tahran’da Kapalı Çarşı esnafının öncülüğünde başlayan gösteriler altıncı gününe girerken, ABD Başkanı Donald Trump’ın protestolara açık destek veren açıklamaları İran yönetiminin sert tepkisini çekti.
Trump’ın sosyal medya hesabından yaptığı ve “İran barışçıl göstericilere müdahale ederse ABD yardıma hazır” ifadelerini kullandığı paylaşımı, Tahran’da “doğrudan tehdit” olarak değerlendirildi. Bu açıklamanın ardından İran’ın üst düzey siyasi ve askeri yetkililerinden art arda sert mesajlar geldi.
“ABD ÜSLERİ MEŞRU HEDEF OLUR”
İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Galibaf, yaptığı açıklamada ABD’yi açık şekilde uyardı. Galibaf, Orta Doğu’da bulunan Amerikan askeri üslerinin İran’a yönelik herhangi bir saldırı ya da müdahale durumunda “meşru hedef” haline geleceğini söyledi. Galibaf’ın bu sözleri, bölgedeki tansiyonun daha da yükselebileceği yönünde endişelere yol açtı.
Dışişleri’nden Tarihsel Hatırlatma
İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi ise sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada, ABD’li siyasetçilerin “İran halkını kurtarma” söylemlerini sert bir dille eleştirdi. Bekayi, ABD’nin İran’a yönelik geçmiş politikalarını hatırlatarak, 1953’te Başbakan Muhammed Musaddık’a karşı düzenlenen darbeyi, 1988’de İran’a ait yolcu uçağının düşürülmesini, İran-Irak Savaşı’nda Saddam Hüseyin’e verilen desteği ve yıllardır uygulanan ağır yaptırımları örnek gösterdi.
Bekayi açıklamasında, “Bugün İran halkına duyulan sözde şefkat gerekçe gösterilerek açık tehditlerde bulunuluyor. İranlılar sorunlarını kendi aralarında diyalog yoluyla çözme iradesine sahiptir ve hiçbir şekilde dış müdahaleye izin vermeyecektir” ifadelerini kullandı.
Şemhani: “Kurtarma Masallarını İyi Tanıyoruz”
İran dini lideri Ayetullah Ali Hamaney’in danışmanlarından Ali Şemhani de Trump’ın açıklamalarına sert tepki gösterdi. ABD merkezli X platformundan paylaşım yapan Şemhani, “İran halkı, Amerikalıların Irak’tan Afganistan’a, Gazze’den diğer coğrafyalara kadar uzanan sözde kurtarma girişimlerini çok iyi bilmektedir” dedi.
Şemhani, İran’ın ulusal güvenliğinin kırmızı çizgileri olduğunu vurgulayarak, “Ülkemizin güvenliğini tehdit eden her müdahaleci girişim, pişman edici bir karşılıkla sonuçlanacaktır” ifadelerini kullandı.
Protestolar Ekonomik Nedenlerle Başladı
İran’da protestolar, 28 Aralık 2025’te ulusal para biriminin döviz karşısında hızla değer kaybetmesi ve artan hayat pahalılığı nedeniyle Tahran Kapalı Çarşı’da başladı. Kısa sürede farklı kentlere yayılan gösterilerde zaman zaman güvenlik güçleriyle protestocular arasında çatışmalar yaşandı.
Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, protestoların ardından yaptığı açıklamada halkın ekonomik sıkıntılarındaki memnuniyetsizliği kabul ederek, mevcut sorunlardan hükümetin sorumlu olduğunu ifade etmiş ve yetkililere “dış güçleri suçlamaktan kaçınmaları” çağrısında bulunmuştu.
Can Kaybı ve Yaralanmalar Yaşandı
Gösteriler sırasında Loristan eyaletine bağlı Kuhdeşt ilçesinde 21 yaşındaki bir Besic mensubu hayatını kaybederken, 13 polis memuru yaralandı. Çeharmahal ve Bahtiyari eyaletinin Lordigan ilçesinde iki kişi yaşamını yitirirken, Azna kentinde bir polis karakoluna düzenlenen saldırıda üç kişinin öldüğü bildirildi.
Bölgesel Gerilim Tırmanıyor
İran ile ABD arasında karşılıklı sert açıklamaların devam etmesi, Orta Doğu’da zaten kırılgan olan dengelerin daha da gerilebileceği yönünde yorumlara neden oluyor. Tahran yönetimi, protestoların iç mesele olduğunu vurgulayarak dış müdahaleye kesin bir dille karşı çıkarken, Washington’dan gelecek yeni açıklamaların krizi daha da derinleştirmesinden endişe ediliyor.
