AB’den Airbnb’ye Büyük Darbe! Yeni Kısıtlamalar Yolda

Avrupa’da giderek büyüyen konut ve kira krizi, Avrupa Birliği’nin gündeminde önemli bir yer tutmaya devam ediyor. Konut fiyatlarının yükselmesi ve özellikle büyük şehirlerde uygun fiyatlı kiralık ev bulmanın zorlaşması üzerine AB Komisyonu, kısa süreli kiralama platformlarına yönelik yeni bir düzenleme hazırladı.

Teklifin yasalaşması halinde ulusal, bölgesel ve yerel yönetimlere, konut sıkıntısının yoğun şekilde yaşandığı bölgelerde Airbnb gibi platformlar üzerinden yapılan kısa süreli kiralamalara sınırlama getirme yetkisi verilmesi planlanıyor.

AB konut krizine karşı harekete geçti

Avrupa Birliği Komisyonu, artan kira ve konut fiyatlarının ardından “Uygun Fiyatlı Konut Yasası” teklifini gündeme taşıdı. Düzenlemenin temel hedeflerinden biri, kısa süreli konut kiralamalarının uzun süreli kiralık konut arzı üzerindeki etkisini azaltmak.

Son yıllarda özellikle turistik bölgelerde ve büyük şehir merkezlerinde evlerin kısa süreli olarak ziyaretçilere kiralanması, konut piyasasının önemli tartışma başlıklarından biri haline geldi.

AB Komisyonu da hazırladığı yeni düzenlemeyle, konut baskısının yüksek olduğu bölgelerde yerel yönetimlerin daha fazla yetkiye sahip olmasını amaçlıyor.

“Konut baskısı altında” bölgeler belirlenebilecek

Teklifin kabul edilmesi durumunda ülkelerin yanı sıra bölgesel ve yerel yönetimlerin belirli bölgeleri “konut baskısı altında” ilan edebilmesinin önü açılacak.

Bu bölgelerde konut piyasasının durumuna göre çeşitli önlemler uygulanabilecek. Bunların arasında Airbnb gibi platformlarda gerçekleştirilen kısa süreli kiralamaların sınırlandırılması ve ikinci konutlara yönelik bazı kısıtlamalar bulunuyor.

Böylece özellikle uzun süreli kiralamaya uygun konut sayısının azaldığı ve kiraların ciddi şekilde yükseldiği bölgelerde yerel yönetimlerin daha etkin müdahalede bulunabilmesi hedefleniyor.

Ev sahipleri için önemli istisna

Hazırlanan düzenlemenin tüm kısa süreli kiralamaları kapsaması beklenmiyor. Ev sahibinin sürekli olarak yaşadığı kendi konutunu belirli dönemlerde kısa süreli olarak kiraya vermesi, planlanan düzenlemenin dışında tutulacak.

Bu istisnayla, insanların kendi yaşadığı evden geçici sürelerle gelir elde etmesinin tamamen engellenmesinin önüne geçilmesi amaçlanıyor.

Bazı Avrupa şehirlerinde kiralar yüzde 100’ü aştı

AB Komisyonu’nun paylaştığı verilere göre Avrupa’nın birçok büyük kentinde son yıllarda kira fiyatlarında dikkat çekici artışlar yaşandı.

AB Komisyonu’nun Enerji ve Konuttan Sorumlu Üyesi Dan Jorgensen, son 10 yıllık dönemde kiraların Berlin’de yüzde 59, Madrid’de yüzde 75, Lizbon’da ise yüzde 103 arttığını açıkladı.

Özellikle Lizbon’daki artış, Avrupa’daki konut krizinin boyutunu gösteren çarpıcı örneklerden biri olarak öne çıktı.

Kısa süreli kiralamalar da hızla arttı

Konut krizinin tartışıldığı süreçte kısa süreli kiralama sektöründeki büyüme de dikkat çekiyor. AB verilerine göre 2018-2024 döneminde kısa süreli kiralama faaliyetleri yüzde 93 oranında arttı.

Madrid’in merkezinde ise her 100 uzun süreli kiralık konuta karşılık yaklaşık 40 kısa süreli kiralık konut bulunduğu belirtildi.

Bu durum, özellikle turistik merkezlerde konutların uzun süreli kiracılar yerine kısa süreli ziyaretçilere tahsis edilmesi tartışmasını yeniden gündeme getirdi.

Avrupalıların yüzde 40’ı uygun fiyatlı konutu sorun olarak görüyor

Avrupa’daki konut krizinin toplum üzerindeki etkisi de yapılan araştırmalara yansıyor. AB verilerine göre Avrupalıların yaklaşık yüzde 40’ı uygun fiyatlı konuta erişimi acil bir sorun olarak değerlendiriyor.

Kentlerde yaşayanlar açısından ise bu oran daha da yükseliyor. Şehirlerde uygun fiyatlı konut sorununu acil olarak görenlerin oranının yüzde 51’e ulaştığı ifade ediliyor.

Bu tablo, Avrupa’da konut meselesinin yalnızca kira fiyatlarından ibaret olmadığını, aynı zamanda şehirlerde yaşayan milyonlarca kişinin barınma imkanlarına erişimini doğrudan etkileyen önemli bir sorun haline geldiğini gösteriyor.

İkinci konutlar ve boş evler de mercek altında

AB’nin hazırladığı teklif yalnızca kısa süreli kiralama platformlarını hedeflemiyor. Konut piyasasında kullanılmayan veya uzun süre boş bırakılan evlerle ikinci konutlara yönelik önlemlerin de alınabilmesinin önü açılmak isteniyor.

Yerel yönetimlerin kendi bölgelerindeki konut piyasasının ihtiyaçlarına göre farklı politikalar geliştirebilmesi amaçlanıyor.

Airbnb ve benzeri platformlar için yeni dönem

Düzenlemenin yasalaşması halinde Airbnb başta olmak üzere kısa süreli kiralama platformlarında faaliyet gösteren ev sahipleri açısından ülkeden ülkeye, hatta bölgeden bölgeye farklı kurallar ortaya çıkabilecek.

Özellikle konut sıkıntısının ciddi boyutlara ulaştığı büyük şehirlerde yerel yönetimlerin daha sert sınırlamalar getirebilmesi mümkün hale gelebilecek.

Ancak düzenlemenin henüz yürürlüğe girmediği ve teklifin Avrupa Parlamentosu ile AB Konseyi tarafından onaylanması gerektiği belirtiliyor.

AB’nin bu hamlesi, bir yandan konut krizine çözüm ararken diğer yandan kısa süreli kiralama sektörü üzerindeki tartışmaları da yeniden alevlendirecek gibi görünüyor.