TBMM Genel Kurulu’nda kabul edilerek yasalaşan vergi düzenlemelerini içeren kanun teklifi, Türkiye’nin vergi sistemi, yatırım teşvikleri ve ekonomik politikalarında geniş kapsamlı değişiklikler getiriyor. Düzenleme; vergi yapılandırmasından kurumlar vergisine, yurt dışı varlıkların ekonomiye kazandırılmasından teknoloji ve finans merkezlerine yönelik teşviklere kadar birçok başlığı içeriyor.
Kanunla birlikte Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun’da yapılan değişiklikler dikkat çekiyor. Buna göre, kamu borçlarının ödenmesinde mükellefi zor duruma düşürecek durumlarda borçlar, belirli şartlar ve teminat karşılığında 72 aya kadar tecil edilebilecek. Ayrıca düşük tutarlı borçlarda teminat şartı kaldırılırken, Cumhurbaşkanına bu limitleri değiştirme yetkisi verildi.
Vergi düzenlemeleri içinde en kapsamlı değişikliklerden biri Gelir Vergisi Kanunu’nda yapıldı. Buna göre, Türkiye’ye yerleşmeden önce belirli şartları sağlayan kişilerin yurt dışında elde ettiği kazançlara 20 yıl boyunca vergi istisnası uygulanabilecek. Bu düzenleme, özellikle uluslararası yatırımcıları ve yüksek gelir gruplarını Türkiye’ye çekmeyi amaçlayan bir adım olarak değerlendiriliyor.
Teknoloji girişimlerine yönelik teşviklerde de önemli değişiklikler yapıldı. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı kriterlerine uygun teknogirişim şirketlerinde çalışanlara verilen hisse senedi ve benzeri teşviklerde vergi istisnası sınırları yeniden belirlendi. Bu payların elde tutulma süresine göre kademeli bir vergi geri alma sistemi getirildi; kısa sürede satış yapılması halinde vergi istisnasının tamamı veya bir kısmı geri alınacak.
Kurumlar Vergisi Kanunu’nda yapılan düzenlemelerle üretim ve tarım sektörlerine özel indirimli vergi oranı uygulanması kararlaştırıldı. Sanayi sicil belgesine sahip üretim yapan şirketler ile tarımsal üretim faaliyeti yürüten kurumlar için kurumlar vergisi oranı düşürüldü. Ayrıca transit ticaret ve yurt dışı aracılık faaliyetlerinden elde edilen kazançlara yönelik vergi indirim oranları yeniden düzenlendi.
İstanbul Finans Merkezi ve nitelikli hizmet merkezlerine yönelik teşvikler de genişletildi. Bu merkezlerde faaliyet gösteren şirketler için kurumlar vergisi indirimleri uzatılırken, bazı durumlarda oranlar yüzde 100’e kadar çıkarılabilecek. Ayrıca bu merkezlerde çalışan nitelikli personel için gelir vergisi avantajları da artırıldı.
“Yurt dışından getirilen varlıkların ekonomiye kazandırılması” başlığı altında ise yeni bir düzenleme hayata geçirildi. Buna göre, yurt dışında bulunan para, döviz, altın, menkul kıymet ve benzeri varlıkların belirli bir süre içinde Türkiye’ye getirilmesi halinde düşük oranlı vergiyle sisteme dahil edilmesi mümkün olacak. Bazı durumlarda, uzun vadeli yatırım taahhüdü verilmesi halinde vergi oranı sıfıra kadar düşebilecek. Ayrıca bu kapsamda yapılan bildirimlerin belirli şartlar dışında vergi incelemesine konu edilmeyeceği de düzenlendi.
Kanunla birlikte Cumhurbaşkanına birçok alanda geniş yetkiler de verildi. Vergi oranlarını artırma veya azaltma, teşvikleri bölgelere göre farklılaştırma ve bazı istisnaları yeniden düzenleme yetkisi bu kapsamda öne çıkıyor.
Genel olarak yasa, bir yandan vergi gelirlerini düzenlemeyi ve tahsilat sistemini güçlendirmeyi hedeflerken, diğer yandan üretim, ihracat, teknoloji yatırımları ve yabancı sermayeyi teşvik etmeye yönelik kapsamlı bir ekonomik paket niteliği taşıyor. Bu nedenle düzenlemenin hem iş dünyası hem de yatırım çevreleri üzerinde önemli etkiler oluşturması bekleniyor.
