Türkiye, petrol ve doğalgazda dışa bağımlılığı azaltmak ve enerji arz güvenliğini güçlendirmek amacıyla son yıllarda denizlerdeki arama ve sondaj kapasitesini önemli ölçüde artırdı. Kendi mühendisleri tarafından geliştirilen ve uluslararası sularda görev yapabilen gemilerle Türkiye, enerji aramalarında küresel ölçekte daha etkin bir konuma ulaşmayı hedefliyor.
Oruç Reis Sismik Araştırma Gemisi’nin Somali’deki 9 aylık görevinin ardından Pakistan’a ulaşması, Türkiye’nin enerji alanındaki uluslararası faaliyetlerinde yeni bir dönemin kapısını araladı. Pakistan’da iki ayrı deniz sahasında petrol ve doğalgaz kaynaklarını araştıracak olan gemi, Türkiye’nin ikinci kıtalar arası görevini gerçekleştiriyor.
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, Türk mühendisleri tarafından inşa edilen Oruç Reis’in yeni görevine başladığını açıklarken, geminin Pakistan’daki çalışmaları Türkiye’nin uluslararası enerji işbirlikleri açısından önem taşıyor.
TÜRKİYE’NİN ENERJİ FİLOSU GÜÇLENİYOR
Türkiye’nin enerji filosu yalnızca sismik araştırma gemilerinden oluşmuyor. Derin deniz sondaj gemileriyle de dikkat çeken Türkiye, Karadeniz’deki Sakarya Gaz Sahası başta olmak üzere farklı bölgelerde petrol ve doğalgaz arama faaliyetlerini sürdürüyor.
Filonun ilk gemisi olan Fatih, 2017 yılında Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı envanterine katıldı. 2020 yılında Karadeniz’de başlatılan milli sondaj çalışmalarında görev alan gemi, Sakarya Gaz Sahası’ndaki doğalgaz keşfinde önemli rol oynadı.
Yavuz, Kanuni ve Abdülhamid Han sondaj gemilerinin de filoya katılmasıyla Türkiye’nin derin deniz sondaj kapasitesi genişledi. Son olarak Yıldırım ve Çağrı Bey gemilerinin envantere dahil edilmesiyle sondaj gemisi sayısı 6’ya yükseldi.
DÜNYANIN EN BÜYÜK DÖRDÜNCÜ SONDAJ FİLOSU
Türkiye, sahip olduğu 6 derin deniz sondaj gemisiyle dünyanın en büyük dördüncü derin deniz sondaj filosuna sahip ülkesi konumuna geldi.
Gelişmiş teknolojilerle donatılan gemiler, derin denizlerde petrol ve doğalgaz aramalarının yanı sıra mevcut sahalardaki üretim faaliyetlerine de katkı sağlıyor. Türkiye’nin kendi gemileri, mühendisleri ve teknik personeliyle operasyon gerçekleştirebilmesi, dışarıdan hizmet alma ihtiyacının azaltılması açısından da önem taşıyor.
SOMALİ’DEN PAKİSTAN’A UZANAN ENERJİ HAMLESİ
Türkiye’nin uluslararası enerji faaliyetlerinde Somali de önemli bir yere sahip. Oruç Reis, Somali açıklarında 9 ay boyunca sismik araştırmalar gerçekleştirerek üç ayrı deniz bloğunda toplam 4 bin 464 kilometrekarelik alanda veri topladı.
Bu çalışmaların ardından Çağrı Bey sondaj gemisi, Somali’deki Curad-1 kuyusunda Türkiye’nin kendi enerji filosuyla yurt dışında gerçekleştirdiği ilk derin deniz sondaj faaliyetini yürüttü.
Oruç Reis’in Pakistan’a gönderilmesiyle Türkiye’nin yurt dışındaki sismik araştırma faaliyetleri yeni bir coğrafyaya taşındı.
FATİH, YAVUZ VE KANUNİ GÖREV BAŞINDA
Türkiye’nin derin deniz sondaj filosunun önemli parçalarından Fatih, Karadeniz’deki doğalgaz keşifleriyle öne çıkıyor. Yavuz sondaj gemisi ise 2018 yılında TPAO envanterine katıldı. 42 megavat kapasiteli dizel jeneratörlerle elektrik ihtiyacını karşılayan gemi, gelişmiş teknik donanımıyla görev yapıyor.
2020 yılında filoya dahil edilen Kanuni sondaj gemisi, ilk görevine 5 Mayıs 2021’de Karadeniz’de başladı. Sakarya Gaz Sahası’nda sondaj yapan gemi, Türkali-2 kuyusunda derin deniz kuyu testlerini gerçekleştirdi.
Abdülhamid Han sondaj gemisi ise 2022 yılında filoya katıldı. 238 metre uzunluğundaki gemi, 12 bin 200 metre derinliğe kadar sondaj yapabilme kapasitesiyle filonun en gelişmiş gemileri arasında bulunuyor.
SİSMİK ARAŞTIRMALARDA BARBAROS VE ORUÇ REİS
Türkiye’nin enerji arama faaliyetlerinde sismik araştırma gemileri de kritik görev üstleniyor.
Barbaros Hayreddin Paşa, Türkiye’nin ilk sismik araştırma gemisi olarak 2012 yılında envantere katıldı. İki ve üç boyutlu sismik veri toplayabilen gemi, deniz tabanının altındaki jeolojik yapıların incelenmesinde kullanılıyor.
Tamamen yerli imkanlarla inşa edilen MTA Oruç Reis ise gelişmiş araştırma donanımıyla dikkat çekiyor. İki ve üç boyutlu derin sismik araştırmalar yapabilen gemi, petrol ve doğalgaz aramalarının yanı sıra bilimsel araştırmalarda da görev alıyor.
KARADENİZ’DE DOĞALGAZ ÜRETİMİ İKİYE KATLANACAK
Türkiye’nin enerji yatırımları yalnızca arama ve sondaj faaliyetleriyle sınırlı kalmıyor. Karadeniz’de üretilen doğalgaz miktarının artırılması için yüzer üretim platformları da devreye alınıyor.
Türkiye’nin ilk yüzer doğalgaz üretim platformu Osman Gazi’nin 2026 yılının ortasında göreve başlamasıyla günlük doğalgaz üretiminin 20 milyon metreküpe çıkarılması hedefleniyor. Böylece yaklaşık 8 milyon hanenin doğalgaz ihtiyacının Karadeniz’den karşılanması planlanıyor.
İKİNCİ YÜZER ÜRETİM PLATFORMU 2028’DE DEVREYE GİRECEK
Türkiye’nin enerji filosuna katılması planlanan ikinci yüzer üretim platformuyla Karadeniz’deki doğalgaz üretim kapasitesinin daha da artırılması hedefleniyor.
2027 sonunda Türkiye’ye doğru yola çıkması, 2028’in ortasında ise devreye alınması beklenen platformun günlük 25 milyon metreküp üretim kapasitesine sahip olması öngörülüyor.
Yeni platformun devreye girmesiyle Sakarya Gaz Sahası’ndaki günlük doğalgaz üretiminin 40 milyon metreküpe çıkarılması hedefleniyor. İlk etapta 27 derin deniz kuyusundan toplam 20 milyon metreküp doğalgaz üretilmesi planlanıyor.
273 metre uzunluğunda ve 54 metre genişliğinde olacak platform, karadan yaklaşık 180 kilometre açıkta görev yapacak. Üzerinde 150 personelin barınabileceği alanların bulunacağı platform, çıkarılan doğalgazın işlenmesinin ardından deniz altı boru hatları aracılığıyla karaya ulaştırılmasını sağlayacak.
Türkiye, sondaj gemileri, sismik araştırma filosu ve yüzer üretim platformlarıyla enerji alanındaki yatırımlarını genişletirken hem yurt içindeki kaynakları ekonomiye kazandırmayı hem de uluslararası sulardaki arama faaliyetlerinde daha güçlü bir aktör olmayı amaçlıyor.
