ürkiye’de tarım üreticileri, 7-11 Nisan 2026 tarihleri arasında beklenen zirai don riski nedeniyle kritik bir uyarı aldı. Tarım ve Orman Bakanlığı, ülkenin çeşitli bölgelerinde etkili olması beklenen olumsuz hava koşullarının tarımsal üretimi tehdit ettiğini duyurdu ve üreticilerin gerekli önlemleri alması gerektiğini vurguladı. Yetkililer, hasar durumunda üreticilerin Tarım ve Orman Bakanlığı’na bağlı il ve ilçe müdürlükleri ile iletişime geçmesi ve sigortalı üreticilerin TARSİM’e vakit kaybetmeden başvuruda bulunması gerektiğini belirtti.
Zirai don alarmı ve riskli tarihler
Bakanlık tarafından yapılan açıklamada, 7-11 Nisan tarihleri arasında Türkiye’nin bazı bölgelerinde zirai don riskinin yüksek olduğu belirtildi. Tarımsal üretimin sürdürülebilirliğini sağlamak ve olası kayıpları minimize etmek için üreticilerin bu dönemde önlemlerini artırmaları gerektiği vurgulandı. Bakanlık, “Üreticilerimizin her aşamada yanındayız” mesajı ile tarımsal üretimin korunmasına yönelik desteğini yineledi.
Üreticiler için alınması gereken kritik önlemler
Zirai don riskine karşı üreticilere çeşitli tedbirler önerildi:
- Riskli bölgelerden kaçının: Don riski düşük alanlar tercih edilmeli.
- Doğru yer seçimi: Hava akımı iyi olan güney yamaçlar öncelikli olmalı.
- Dona dayanıklı türler: Geç çiçek açan ve dona karşı dayanıklı ürünler seçilmeli.
- Ekim öncesi planlama: Bölgeye uygun ürün ve çeşit belirlenmeli.
- Don anında müdahale: Ağaç diplerinde ateş yakmak, dumanlama uygulamak.
- Sulama yöntemleri: Yağmurlama sulama, dona karşı etkili.
- Koruyucu uygulamalar: Bitkiyi güçlendiren yöntemler ve örtü, malçlama gibi teknikler kullanılabilir.
- Resmi kurumlarla iletişim: Hasar tespiti için il/ilçe müdürlüklerine başvurulmalı.
- Sigorta ihbarı: TARSİM üzerinden hasar bildirimi yapılmalı.
- Meteorolojiyi takip edin: Güncel hava tahminleri düzenli izlenmeli.
- Toprak nemi: Nemli toprak daha geç soğur, don etkisini azaltır.
- Rüzgar makineleri/fanlar: Soğuk havanın dağıtılması için büyük işletmelerde kullanılabilir.
Uzmanlardan üreticilere tavsiyeler
Türk Ziraat Yüksek Mühendisleri Birliği Genel Başkanı Mehmet Ali Ünal, Marmara, İç Anadolu ve Orta Karadeniz bölgelerinde don riskine karşı özellikle güney yamaçların tercih edilmesi gerektiğini belirtti. Ünal, meyve ve sebze ekiminden önce bölge ve yer seçiminin doğru yapılmasının önemine dikkat çekti. Ayrıca bitkilerin dayanıklılığını artıracak hormon uygulamaları ve bitki yüzeyinde koruyucu katmanlar oluşturulmasının faydalı olacağını ifade etti.
Türkiye Ziraatçılar Derneği Genel Başkanı Hidayet Muslu da iklim değişikliğinin tarım üzerinde yarattığı olumsuz etkilerin bu yıl da devam edeceğini vurguladı. Muslu, küçük ölçekli meyve bahçelerinde saman veya lastik yakarak duman oluşturmanın kısa vadeli bir çözüm olduğunu, ancak kalıcı ve köklü çözümlerin meteorolojik verilerden beslenerek planlanması gerektiğini ifade etti.
Zirai donun tarımsal üretime etkisi
Geçen yıl mayıs ayında yaşanan zirai don, çiçek açan meyvelerin dökülmesine ve arzın azalmasına yol açmıştı. Bu yıl da olası don riskine karşı üreticilerin hem ekim öncesi hem de don zamanı dikkatli olmaları, kayıpları en aza indirmek için önlemleri eksiksiz uygulamaları önem taşıyor.
Uzmanlar, iklim değişikliği nedeniyle tarımda meydana gelen olumsuzlukların kalıcı olmasa da belirli riskler oluşturduğunu ve bu risklerin doğru önlemlerle minimize edilebileceğini vurguluyor. Özellikle meteoroloji biliminin verilerinden faydalanmak, tarımsal üretimde verimliliğin ve ürün güvenliğinin korunması açısından hayati önem taşıyor.
Üreticilerin hızlı hareket etmesi kritik
Tarım ve Orman Bakanlığı’nın uyarısı, üreticilerin gerekli tespitleri yapmak, riskli alanlarda önlem almak ve sigortalı ürünler için hasar ihbarını geciktirmeden TARSİM’e bildirmek üzere hızla hareket etmesini gerektiriyor. Yetkililer, zirai don riskinin çok sert etkiler yaratmasının beklenmediğini belirtse de, önlem almayan üreticiler için kayıpların ciddi olabileceğine dikkat çekiyor.
Bu dönemde hem ekim ve dikim öncesi hem de don sırasında alınacak önlemler, tarımsal üretimin korunması ve olası kayıpların asgari düzeye indirilmesi açısından büyük önem taşıyor.
