Ankara’da gerçekleştirilen NATO Zirvesi’nn ardından Türkiye ile ABD arasındaki savunma iş birliği yeniden uluslararası gündemin önemli başlıklarından biri haline geldi. Zirvede ABD Başkanı Donald Trump’ın Türkiye’nin F-35 savaş uçağı programına yeniden dahil olabileceğine yönelik verdiği olumlu mesajlar, hem Türk hem de Yunan kamuoyunda geniş yankı uyandırdı.
Trump, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile gerçekleştirdiği görüşme öncesinde gazetecilerin Türkiye’ye F-35 satışıyla ilgili sorusuna, “Neden olmasın ki?” yanıtını vererek bu konuda kapının açık olduğu mesajını verdi. Ayrıca Türkiye’ye uygulanan CAATSA yaptırımlarının kaldırılması yönünde de olumlu ifadeler kullandı. Trump, yaptırımların dost ülkeler arasındaki ilişkilere zarar verdiğini belirterek, bunların kaldırılması gerektiğini söyledi.
Cumhurbaşkanı Erdoğan ise F-35 meselesinin yeni bir konu olmadığını, Türkiye’nin programdaki haklarının bulunduğunu ve sürecin olumlu şekilde sonuçlanmasını temenni ettiklerini ifade etti.
Bu gelişmeler Yunanistan’da dikkatle takip edildi. Yunanistan’ın eski başbakanlarından Aleksis Çipras, Economist dergisinin düzenlediği bir panelde yaptığı konuşmada, son dönemde yaşanan gelişmelerin hem Avrupa’nın güvenliği hem de Yunanistan’ın ulusal güvenliği açısından ciddi endişeler doğurduğunu dile getirdi.
Çipras, Başbakan Kiryakos Miçotakis hükümetini dış politikada yeterince etkili olamamakla eleştirerek, Türkiye’nin savunma alanında önemli kazanımlar elde ettiğini savundu. Türkiye’nin F-16 modernizasyonu, F-35 programına dönüş ihtimali, Eurofighter savaş uçağı tedariki ve Libya ile deniz yetki alanları anlaşması gibi gelişmelerin Atina açısından stratejik bir baskı oluşturduğunu ifade etti.
Eski başbakan, Türkiye’nin F-35 programına yeniden katılmasına ilişkin ABD’den gelen olumlu açıklamaları “ulusal bir yenilgi” olarak değerlendirdi. Ayrıca kendi başbakanlığı döneminde ABD ile yapılan savunma anlaşmalarında ülkesinin daha fazla kazanım elde etmeye çalıştığını, mevcut hükümetin ise ABD’ye önemli askeri üslerin kullanım hakkını yeterli karşılık almadan verdiğini ileri sürdü.
Yunan basını da NATO Zirvesi sonrasında yaşanan gelişmeleri geniş şekilde ele aldı. Kathimerini gazetesi, Atina yönetiminin Türkiye’nin F-35 edinme ihtimalinden rahatsız olduğunu yazarken, Yunanistan Savunma Bakanı Nikos Dendias ile Dışişleri Bakanı Yorgos Yerapetritis’in ABD Kongresi üyeleriyle yaptıkları görüşmelerde bu endişeleri dile getirdiklerini aktardı.
Ta Nea gazetesi ise Trump ile Erdoğan arasındaki olumlu ilişkinin Türkiye-ABD iş birliğini güçlendirebileceğini belirterek, bunun Yunanistan açısından dikkatle izlenen bir gelişme olduğunu yazdı. Gazeteye konuşan bir diplomat, Türkiye’nin Avrupa güvenlik mimarisinde daha fazla rol üstlenmeye hazır bir ortak olarak görüldüğünü ve bunun Atina’da yakından takip edildiğini ifade etti.
Türkiye’nin F-35 programına yeniden dahil olup olmayacağına ilişkin nihai karar henüz kesinleşmiş değil. Bununla birlikte NATO Zirvesi’nde verilen siyasi mesajlar, Ankara ile Washington arasındaki savunma ilişkilerinde yeni bir dönemin başlayabileceğine işaret ederken, gelişmelerin Doğu Akdeniz’deki güvenlik dengeleri üzerinde de etkili olabileceği değerlendiriliyor.
