İngiltere’nin Bedfordshire bölgesinde yaşayan 48 yaşındaki Rhys Hibbert, görme yetisini kaybetme riski nedeniyle zorlu bir beyin ameliyatına alındı. Ancak operasyonu farklı kılan, cerrahların yanında ilk kez gerçek zamanlı çalışan yapay zeka sisteminin de kullanılması oldu.
Hibbert, yaklaşık 18 ay önce yürüyüş sırasında nöbet geçirince hastaneye başvurdu. Yapılan tetkiklerde kafatasının tabanındaki hipofiz bezinde 11 milimetrelik iyi huylu bir tümör tespit edildi. Zamanla büyüyen tümör, görme sinirleri ve beyne kan taşıyan önemli damarların yakınına kadar ilerledi.
GÖRME KAYBI RİSKİ TAŞIYORDU
Tümörün optik sinirlere baskı yapması nedeniyle Hibbert’ın çevre görüşü daralmaya başladı. Günlük yaşamında eşyalara çarpma, yoğun yorgunluk ve baş dönmesi gibi sorunlar yaşayan hastanın ameliyat edilmemesi durumunda görme yetisini tamamen kaybetme riski bulunuyordu.
Operasyon ise tümörün kritik damar ve sinirlere yakın olması nedeniyle oldukça riskliydi. Cerrahların karşılaştığı en büyük sorunlardan biri, hastanın anatomisine göre tümöre ulaşmanın en güvenli yolunu belirlemekti.
YAPAY ZEKA YÜZLERCE AMELİYAT VİDEOSUYLA EĞİTİLDİ
Bu noktada devreye özel olarak geliştirilen yapay zeka sistemi girdi. Araştırmacılar, yüzlerce hipofiz tümörü ameliyatının görüntülerini kullanarak sistemi eğitti. Uzmanlar görüntülerdeki damar ve sinirleri tek tek işaretleyerek yapay zekanın kritik anatomik yapıları tanımasını sağladı.
Operasyon sırasında sistem, cerrahlara yalnızca ameliyat öncesi görüntüler üzerinden değil, canlı video akışı üzerinden destek verdi.
KRİTİK DAMAR VE SİNİRLERİ ANLIK OLARAK İŞARETLEDİ
Burun yoluyla kafatasının tabanına yerleştirilen endoskopla gerçekleştirilen ameliyatta yapay zeka, cerrahi alanı gerçek zamanlı olarak analiz etti. Cerrahi aletlerin hareketlerini takip eden sistem, damar ve sinirlerin bulunabileceği bölgeleri işaretleyerek cerrahlara tümörün çıkarılması için daha güvenli alanları gösterdi.
Operasyonu gerçekleştiren Profesör Hani Marcus, yapay zekanın bir cerrahın meslek hayatında karşılaşabileceğinden çok daha fazla ameliyat verisiyle eğitildiğini ve operasyon sırasında adeta uzman bir ikinci göz gibi görev yaptığını belirtti.
DÜNYADA İLK KEZ UYGULANDI
Rhys Hibbert, bu özel yapay zeka sistemiyle beyin ameliyatı gerçekleştirilen ilk hasta oldu. Başarılı operasyonun ardından sağlığına kavuşan Hibbert, teknolojinin hasta güvenliği açısından büyük bir devrim olduğunu söyledi.
Bu operasyon, yapay zekanın yalnızca hastalıkların teşhisinde değil, ameliyat sırasında cerrahlara gerçek zamanlı destek sağlayabileceğini de gösteren önemli bir gelişme olarak değerlendiriliyor.
