Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Sağlık, Aile, Çalışma ve Sosyal İşler Komisyonu, sosyal medya platformlarının çocuk kullanıcılar için sorumluluklarını belirleyen yeni düzenlemeyi kabul etti. Kanun teklifi kapsamında, sosyal medya hizmetleri 15 yaşını doldurmamış çocuklara sunulamayacak ve bu hizmetin sağlanmaması için platformlar, yaş doğrulama sistemleri de dâhil olmak üzere gerekli tüm tedbirleri almakla yükümlü olacak.
Sosyal Medya Platformlarına Yönelik Düzenlemeler
Yeni düzenlemeye göre, Türkiye’den günlük erişimi 10 milyondan fazla olan sosyal ağ sağlayıcıları, çocukların güvenliğini sağlamak amacıyla hesap açma ve içerik erişimi süreçlerinde yaş doğrulama dahil tüm önlemleri almak zorunda olacak. Platformlar, 15 yaşını doldurmuş kullanıcılar için özel ayrıştırılmış hizmetler sunacak ve bu tedbirleri kendi internet sitelerinde şeffaf şekilde yayınlayacak.
Platformlar ayrıca aldatıcı reklamları engelleyici önlemler almak ve ebeveyn kontrol araçları sağlamakla yükümlü olacak. Bu araçlar, kullanıcı hesaplarının kontrol edilmesi, ücretli işlemlerin ebeveyn onayına tabi tutulması ve kullanım sürelerinin sınırlandırılması gibi mekanizmaları içerecek.
İnternet Trafiği ve Cezai Yaptırımlar
Düzenleme, yükümlülüklerin yerine getirilmemesi durumunda uygulanacak yaptırımları da ayrıntılı şekilde belirliyor. Kanuna göre, verilen idari para cezalarının uygulanmaması halinde, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) sosyal medya platformlarının Türkiye’deki internet trafiğini kademeli olarak daraltabilecek. İlk aşamada bant genişliğinin yüzde 50’sine, ikinci aşamada ise yüzde 90’a kadar düşürme yetkisi tanınıyor. Bu önlemler, platformların yükümlülüklerini yerine getirmesi halinde geri çekilecek ve cezalar geçersiz hâle gelecek.
Oyun Platformlarına Yönelik Düzenlemeler
Kanun teklifi kapsamında, oyun platformlarına dair özel yükümlülükler de getirildi. Derecelendirilmemiş oyunlar platformlarda sunulamayacak; ancak en yüksek yaş kriterine göre derecelendirilmek kaydıyla oyunlar kullanıcıya sunulabilecek. Türkiye’den günlük erişimi 100 binden fazla olan yurt dışı kaynaklı oyun platformları, BTK, erişim sağlayıcılar ve adli veya idari makamlarca gönderilen bildirimlere uymak ve Türkiye’de gerçek veya tüzel kişi temsilci belirlemekle yükümlü olacak.
Platformlar, ebeveyn kontrol araçları sunmak, kullanıcı hesaplarının yönetimini kolaylaştırmak ve ücretli işlemleri ebeveyn iznine tabi kılmak zorunda olacak. Ayrıca BTK, platformlardan gerekli bilgi ve belgeleri talep ederek düzenlemeye uyumu denetleyebilecek.
Para Cezaları ve Yaptırımlar
Yükümlülüklerin yerine getirilmemesi durumunda oyun platformlarına 1 milyon TL ile 10 milyon TL arasında idari para cezası verilecek. Tekrarlanan ihlallerde bu ceza 30 milyon TL’ye kadar çıkabilecek. Cezaların uygulanmaması halinde, platformların internet trafiği yüzde 30 ve yüzde 50 oranlarında daraltılabilecek. Bu yaptırımlar, platformların uyum sağlaması halinde geri çekilecek ve cezalar geçersiz hâle gelecek.
Uygulama Tarihi ve Yürürlüğe Girme
Kanun hükmü, yayımı tarihinden 6 ay sonra yürürlüğe girecek. Bu süreçte platformların altyapılarını hazırlamaları, yaş doğrulama sistemlerini devreye almaları ve ebeveyn kontrol araçlarını kullanıcıya sunmaları gerekiyor. Düzenleme, hem sosyal medya hem de oyun platformlarında çocukların dijital güvenliğini artırmayı, manipülasyona ve zararlı içeriklere karşı korunmalarını sağlamayı hedefliyor.
Dijital Dünyada Çocukların Güvenliği
TBMM’de kabul edilen bu düzenleme, çocukların sosyal medya ve oyun platformlarında güvenli bir deneyim yaşamasını amaçlarken, platformlara ciddi yükümlülükler ve yaptırımlar getiriyor. Özellikle ebeveyn kontrol mekanizmaları ve yaş doğrulama sistemleri, çocukların kişisel verilerinin korunması ve zararlı içeriklerden uzak tutulması açısından kritik öneme sahip.
Uzmanlar, düzenlemenin sosyal medya ve oyun sektöründe köklü değişikliklere yol açacağını, çocukların dijital güvenliğinin artırılmasına yönelik önemli bir adım olduğunu belirtiyor. Platformlar, Türkiye’de faaliyet göstermeye devam etmek için yeni kurallara uyum sağlamak zorunda olacak.
