Sermaye Piyasası Kurulu’nun (SPK) tasfiye edilmesine karar verdiği bazı yatırım fonlarına ilişkin süreçte yeni aşamaya geçildi. Tasfiyeye alınan fonların malvarlıklarının nasıl yönetileceği, finansal varlıkların nasıl nakde çevrileceği ve yatırımcılara ödemelerin hangi yöntemle yapılacağına ilişkin usul ve esaslar belirlendi.
Yeni düzenlemeyle birlikte tasfiye sürecinin yürütülmesinde iki banka görevlendirildi. Tera Portföy Yönetimi AŞ tarafından kurulan fonların tasfiye sürecinde Türkiye İş Bankası AŞ, diğer altı portföy şirketinin kurduğu fonlarda ise Ziraat Bankası görev yapacak.
Süreç boyunca fonların mevcut varlıklarının nakde dönüştürülmesi ve elde edilen tutarların yatırımcıların sahip oldukları pay oranında bireysel saklama hesaplarına aktarılması planlanıyor.
İki banka tasfiye sürecini yürütecek
SPK’nın kararına göre, Tera Portföy Yönetimi AŞ’nin kurucusu olduğu fonların portföy saklayıcısı olarak Türkiye İş Bankası AŞ görevlendirildi.
A1 Capital Portföy Yönetimi AŞ, Atlas Portföy Yönetimi AŞ, Bulls Portföy Yönetimi AŞ, Hedef Portföy Yönetimi AŞ, Pardus Portföy Yönetimi AŞ ve Pusula Portföy Yönetimi AŞ tarafından kurulan fonların portföy saklayıcılığı ve tasfiye sürecinin yürütülmesinde ise Ziraat Bankası görevlendirildi.
Böylece tasfiye kapsamındaki fonların varlıklarının korunması, nakde dönüştürülmesi ve yatırımcılara yapılacak ödemelerin belirlenen esaslar çerçevesinde gerçekleştirilmesi için görevli bankalar netleşmiş oldu.
İlk iki iş gününde mutabakat yapılacak
Tasfiye usul ve esaslarının yürürlüğe girmesinin ardından süreçte ilk olarak yatırımcıların sahip olduğu payların tespiti yapılacak.
Buna göre, düzenlemenin yürürlüğe girmesini izleyen iki iş günü içerisinde, tasfiyeye konu fonların tedavülde bulunan toplam katılma payı adedi ile yatırımcıların bireysel saklama hesaplarında bulunan katılma payları karşılaştırılarak mutabakat sağlanacak.
Bu aşamada yalnızca yatırımcıların payları değil, fonlar üzerinde bulunan çeşitli hukuki kısıtlamalar da kontrol edilecek.
Varsa rehin, haciz, tedbir ve diğer takyidatlar ile henüz gerçekleşmemiş emirler de MKK ve ilgili bankalar arasında yapılacak mutabakat kapsamında değerlendirilecek.
Fon varlıkları Takasbank hesaplarında saklanacak
Tasfiye sürecinde fon portföyünde bulunan finansal varlıkların güvenli şekilde muhafaza edilmesi de düzenlemede yer alan önemli başlıklardan biri oldu.
Fonlara ait finansal varlıklar, Takasbank’ta ilgili bankalar nezdindeki hesaplar altında saklanacak.
Bunun yanı sıra fonların daha önce gerçekleştirdiği repo, ters repo, borsa para piyasası işlemleri, vadeli mevduat ve katılma hesapları gibi işlemlerden doğan borç ve alacakların da tespit edilmesi gerekiyor.
Fonların kullandığı krediler ve diğer finansal işlemlerden kaynaklanan yükümlülükler için de önceki saklama kuruluşu, ilgili banka ve Takasbank arasında mutabakat yapılacak.
SPK, söz konusu işlemlerin Kurul kararını takip eden en geç 10 iş günü içerisinde tamamlanmasını öngördü.
Fonların varlıkları nakde çevrilecek
Tasfiye sürecinin en önemli aşamalarından biri fon portföyündeki varlıkların nakde dönüştürülmesi olacak.
Finansal varlıkların satışında yatırımcıların menfaatleri, piyasadaki işlem derinliği ve mevcut likidite koşulları dikkate alınacak.
Görevli bankalar, portföyde bulunan varlıkların niteliğine göre belirli aralıklarla satış talimatları verecek. Bankalar bazı varlıklar için doğrudan satış gerçekleştirebileceği gibi, işlemleri bir yatırım kuruluşu aracılığıyla da yürütebilecek.
Satışlardan elde edilen tutarlar fon hesabında toplanacak ve belirlenen ödeme planı doğrultusunda yatırımcılara aktarılacak.
Yatırımcıların parası nasıl ödenecek?
Tasfiye sürecinin en çok merak edilen noktalarından biri yatırımcıların paralarını nasıl alacağı oldu.
SPK düzenlemesine göre, fon varlıklarının nakde çevrilmesinden elde edilen tutarlar, görevli bankalar tarafından belirlenen dönemlerde yatırımcıların mutabakatı yapılmış bireysel saklama hesaplarına aktarılacak.
Ödeme, yatırımcının ilgili fondaki katılma payı sahipliği oranı dikkate alınarak gerçekleştirilecek.
Başka bir ifadeyle, fonun nakde çevrilen varlıklarından elde edilen tutar yatırımcılar arasında payları oranında dağıtılacak.
Ödemelerin tek seferde mi yoksa belirlenen dönemlerde birden fazla ödeme şeklinde mi yapılacağı ise fon varlıklarının nakde dönüşüm süreci ve oluşturulacak ödeme planına göre ilerleyecek.
17 Eylül’den sonraki bazı talimatlar da tasfiye kapsamında
Düzenlemede, tasfiye kararının ardından verilen bazı katılma payı iade talimatlarına ilişkin de özel hükümler yer aldı.
İhbarlı fonlarda 17 Eylül 2026 saat 13.30’dan sonra verilen katılma payı iade talimatları ile para piyasası fonlarında izahnamede belirtilen gün sonu valör atlama saatinden sonra verilen iade talimatları tasfiye süreci kapsamında değerlendirilecek.
Bu nedenle yatırımcıların daha önce verdikleri emirlerin durumunun hangi fon kapsamında ve hangi tarihte verildiğine göre değerlendirilmesi gerekecek.
Gerçekleşmeyen TEFAS emirleri öncelikli olarak ödenecek
TEFAS üzerinden satım emri verilen ancak henüz gerçekleştirilemeyen iade talimatları nedeniyle oluşan tutarlar da düzenlemede ayrıca ele alındı.
Bu işlemlerden kaynaklanan tutarlar fon hesabına borç olarak kaydedilecek. Tasfiye kapsamında elde edilen nakit, öncelikli olarak söz konusu borçların ödenmesinde kullanılacak.
Böylece tasfiye sürecine giren fonlarda daha önce verilmiş ancak henüz sonuçlanmamış bazı işlemlerin de tasfiye hesapları içerisinde dikkate alınması sağlanacak.
TEFAS dışında yeni alım-satım yapılamayacak
SPK, tasfiye sürecindeki fonların işlem kanallarına ilişkin de sınırlama getirdi.
TEFAS üzerinden alım ve satım işlemlerine kapatılan fonlarda, TEFAS dışında kurucu veya diğer dağıtıcı kuruluşlar aracılığıyla verilen katılma payı iade talimatları da gerçekleştirilmeyecek.
Tasfiye edilmesine karar verilen fonlarda ise 17 Eylül 2026 tarihinden itibaren TEFAS dışındaki dağıtım kanalları üzerinden yeni katılma payı alım ve iade talimatı gerçekleştirilemeyecek.
Bununla birlikte, 17 Eylül 2026 ve öncesinde fon portföyüne ilişkin verilmiş ancak takası henüz tamamlanmamış varlık ve işlem talimatlarının olağan süreç içerisinde gerçekleştirileceği belirtildi.
Tasfiye işlemi en fazla 3 ay sürecek
SPK kararında tasfiye için öngörülen süre de açıklandı.
Buna göre ilgili fonların malvarlığının tasfiyesi, tasfiye duyuru tarihinden itibaren en fazla üç aylık sürenin sona ermesini takip eden ilk iş gününde tamamlanacak.
Ancak gerekli görülmesi halinde bu süre SPK’nın uygun görüşüyle uzatılabilecek.
Tasfiyenin tamamlanmasının ardından ise fonun izahnamesinin yayımlandığı yerin ticaret sicilinden terkin edilmesine yönelik işlemler gerçekleştirilecek.
Yatırımcıların gözü ödeme takviminde
SPK’nın belirlediği yeni usul ve esaslarla birlikte tasfiye sürecinin temel aşamaları netleşmiş oldu.
Öncelikle yatırımcıların fonlardaki payları ve mevcut kayıtlar mutabakatlaştırılacak. Ardından fon varlıkları piyasa koşulları ve yatırımcı menfaatleri dikkate alınarak nakde çevrilecek. Elde edilen tutarlar ise yatırımcıların fondaki payları oranında bireysel saklama hesaplarına aktarılacak.
Süreçte Türkiye İş Bankası ve Ziraat Bankası’nın yürüteceği işlemler, Takasbank ve Merkezi Kayıt Kuruluşu ile yapılacak mutabakatlar ve fon varlıklarının nakde dönüştürülme aşamaları belirleyici olacak.
Yatırımcıların alacaklarının kesin tutarı ise fonların sahip olduğu varlıkların nakde çevrilmesi ve ilgili borç-alacak hesaplarının netleştirilmesinin ardından ortaya çıkacak.
