Suriye’de uzun yıllardır gündemde olan Kürt vatandaşların statüsüyle ilgili kritik bir gelişme yaşandı. Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed Şara, yayımladığı yeni Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile Suriye topraklarında yaşayan tüm Kürt kökenli vatandaşlara Suriye vatandaşlığı hakkı tanındığını açıkladı. Kararname, Kürtlerin Suriye halkının temel ve asli bir parçası olduğunu vurgularken, kültürel ve dilsel kimliklerinin de Suriye ulusal kimliğinin ayrılmaz bir unsuru olarak tanınmasını sağlıyor.
KARARNAMENİN TEMEL NOKTALARI
Suriye Cumhurbaşkanlığı 2026 Yılı 13. Kararnamesi’nde öne çıkan başlıca maddeler şunlar:
-
Kürtler Suriye’nin asli parçasıdır: Kararnamede, Suriyeli Kürtler, Suriye halkının temel ve asli bir parçası olarak kabul edildi. Kültürel ve dilsel kimlikleri, birleşik Suriye ulusal kimliğinin ayrılmaz bir öğesi olarak tanındı.
-
Kültürel ve dilsel haklar güvence altında: Devlet, Kürt vatandaşların kültürel miraslarını, sanatlarını ve ana dillerini koruma ve geliştirme hakkını güvence altına alacak.
-
Kürtçe resmî olarak tanındı: Kararnameye göre, Kürtçe ulusal bir dil olarak kabul edilecek ve Kürt nüfusunun yoğun olduğu bölgelerde devlet ve özel okullarda seçmeli ders veya kültürel-educatif faaliyetler kapsamında öğretilmesine izin verilecek.
-
Vatandaşlık hakkı genişletildi: 1962 genel nüfus sayımından kaynaklanan tüm istisnai yasa ve tedbirler kaldırıldı. Suriye topraklarında yaşayan, kaydı eksik veya kapalı olan tüm Kürt kökenli vatandaşlar, tam eşit hak ve yükümlülüklerle Suriye vatandaşlığına sahip olacak.
-
Nevruz Bayramı resmî tatil ilan edildi: 21 Mart’ta kutlanan Nevruz Bayramı, Suriye’de baharı ve kardeşliği simgeleyen ulusal bir bayram olarak resmi tatil kapsamına alındı.
-
Ayrımcılık yasaklandı: Devletin medya ve eğitim kurumları kapsayıcı bir ulusal söylem benimseyecek; etnik veya dilsel temelde ayrımcılık ve dışlama kanunen yasak olacak. Ulusal ayrışmayı körükleyenler ise yasalar çerçevesinde cezalandırılacak.
-
Yürütme ve uygulama talimatları: İlgili bakanlıklar ve yetkili kurumlar, kararnamenin hükümlerinin uygulanması için gerekli yürütme talimatlarını kendi yetki alanları dâhilinde çıkaracak.
-
Yürürlük: Kararname, Resmi Gazete’de yayımlandığı tarihten itibaren yürürlüğe girdi.
KARARNAMENİN ÖNEMİ
Uzun yıllardır Suriye’de bazı Kürt nüfus bölgelerinde, özellikle Haseke ilinde vatandaşlık ve resmi haklar konusunda kısıtlamalar uygulanıyordu. Bu karar, Kürt vatandaşların siyasi, kültürel ve medeni haklarını güvence altına alırken, Suriye devletinin ulusal birliği güçlendirme ve kapsayıcı bir yönetim anlayışını benimseme yönündeki adımlarından biri olarak değerlendiriliyor.
KÜRTLERİN SİVİL VE SİYASAL KATKISI
Kararnameyle birlikte Kürt vatandaşların Suriye’nin her alanında aktif olarak yer alabilmesinin önü açılıyor. Eğitim, kamu hizmetleri ve kültürel faaliyetlerde eşit haklarla temsil edilecek olan Kürt nüfusu, ülkenin demokratik ve çok kültürlü yapısının güçlenmesine katkıda bulunacak.
BAĞLANTILI GELİŞMELER
Kararnamenin açıklanmasının ardından, Suriye topraklarındaki güvenlik ve yönetim dengeleri de gündeme geldi. Terör örgütü YPG’nin Halep’ten çekildiği duyurusu ile birlikte, Suriye’nin kuzey bölgelerinde vatandaşlık ve yönetişim alanında yeni bir dönemin başladığı yorumları yapılıyor.
Uzmanlar, bu kararın Suriye’de etnik ve kültürel çatışmaların azaltılması, devlet ile Kürt toplumu arasındaki ilişkilerin normalleştirilmesi ve uluslararası barış çabalarına katkı sağlayabileceğini ifade ediyor.
