Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında imzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması kapsamında askeri iş birliğinde yeni bir aşamaya geçildi. Üç ülkenin ortak savunma taahhütlerini fiilen hayata geçirme kararı almasının ardından gözler Türkiye’nin atacağı adımlara çevrildi.
Türkiye’nin Suudi Arabistan’a askeri personel ve savunma unsurları göndermesi için gerekli sürecin Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde (TBMM) ele alınması bekleniyor. Meclis’ten onay çıkması halinde Türk Silahlı Kuvvetleri unsurlarının yaklaşık 110 yıl sonra yeniden Mekke’de görev yapmasının önü açılabilecek.
ÜÇLÜ İTTİFAKTA YENİ AŞAMA
Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan tarafından oluşturulan Mekke Ortak Savunma Anlaşması kapsamında kurulan Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi, Suudi Arabistan’daki son güvenlik gelişmelerini değerlendirmek üzere 5 Ekim’de Riyad’da olağanüstü toplandı.
Toplantıda bölgedeki tehditler, Suudi Arabistan’ın güvenliği ve üç ülkenin ortak savunma kapasitesi ele alındı. Görüşmelerin ardından yayımlanan ortak açıklamada, daha önce ortaya konulan ortak savunma taahhütlerinin fiilen uygulanması yönünde karar alındığı duyuruldu.
Açıklamada, üç ülkenin üzerinde uzlaştığı askeri güç ve imkanların Suudi Arabistan’a hızlı şekilde konuşlandırılması için gerekli tedbirlerin alınacağı belirtildi.
Bu adımların taraf ülkelerin ulusal mevzuatları ve daha önce onaylanan düzenlemeler çerçevesinde atılacağı vurgulanırken, temel hedefin askeri hazırlık seviyesini yükseltmek, koordinasyonu güçlendirmek ve ortak savunma kapasitesini artırmak olduğu kaydedildi.
TÜRKİYE’NİN KATKISI NE OLACAK?
Türkiye’nin anlaşma kapsamında Suudi Arabistan’a hangi birlik, personel ve savunma sistemleriyle katkı sağlayacağına ilişkin tüm ayrıntılar henüz kamuoyuna açıklanmadı.
Bununla birlikte Türkiye’nin özellikle hava savunması ve elektronik harp alanındaki imkanlarıyla sürece katkı vermesi bekleniyor.
Türkiye gazetesinde Yılmaz Bilgen imzasıyla yayımlanan haberde, Türkiye’nin Suudi Arabistan’daki kritik doğalgaz ve elektrik tesislerinin korunmasına alçak ve orta irtifa hava savunma sistemleriyle katkı sunmasının beklendiği aktarıldı.
Haberde ayrıca Türkiye’nin Suudi Arabistan’a elektronik harp sistemleri ile kara ve hava savunma füzeleri gönderdiği ve 200’ün üzerinde askeri uzmanın ülkeye nakledildiği öne sürüldü.
MEKKE VE MEDİNE’YE YÖNELİK TEHDİTLER KINANDI
Üçlü toplantının ardından yayımlanan ortak açıklamada, Mekke ve Medine’yi hedef alan girişimler ile Suudi Arabistan’daki kentlere ve sivil-ekonomik tesislere yönelik saldırılar sert şekilde kınandı.
Türkiye ve Pakistan, Suudi Arabistan Silahlı Kuvvetlerinin ülkenin güvenliğini ve toprak bütünlüğünü koruma çalışmalarına destek verdiklerini bildirdi.
Açıklama, üç ülke arasındaki savunma anlaşmasının yalnızca diplomatik bir iş birliği olarak kalmayıp sahadaki askeri koordinasyona dönüştürülmesi açısından dikkat çekti.
TÜRK ASKERİ İÇİN MECLİS AŞAMASI
Türkiye’nin doğrudan askeri güç göndermesi halinde bunun için TBMM’den gerekli yetkinin alınması gerekiyor.
Meclis’ten bu yönde bir karar çıkması halinde Türk Silahlı Kuvvetleri personelinin Suudi Arabistan’da görevlendirilmesinin önü açılabilecek. Bu durum, Osmanlı döneminin son yıllarından yaklaşık 110 yıl sonra Türk askerinin yeniden Mekke’de görev yapması açısından tarihi bir gelişme olarak değerlendiriliyor.
Ancak şu aşamada TBMM’den çıkmış kesin bir tezkere kararı bulunmuyor. Türkiye’nin hangi kapsamda, ne kadar personelle ve hangi görev tanımıyla bölgeye katkı sağlayacağına ilişkin ayrıntıların ilerleyen süreçte netleşmesi bekleniyor.
LİBYA MODELİ GÜNDEME GELEBİLİR
Türkiye’nin olası askeri katkısının, daha önce Libya’da uygulanan modele benzer bir çerçevede şekillenebileceği belirtiliyor.
Libya’da Türkiye, Trablus merkezli hükümete yönelik askeri ve lojistik destek sağlamış, Türk Silahlı Kuvvetleri personeli eğitim, danışmanlık ve saha desteği gibi görevlerde bulunmuştu.
Suudi Arabistan açısından da benzer şekilde doğrudan çatışmaya girmek yerine savunma kapasitesinin güçlendirilmesi, saha tecrübesinin paylaşılması ve kritik tesislerin korunmasına destek verilmesi üzerinde duruluyor.
Ancak Türkiye’nin Suudi Arabistan’daki olası görev kapsamının resmi olarak açıklanması halinde ayrıntılar kesinlik kazanacak.
PAKİSTAN’DAN DA ASKERİ DESTEK
Anlaşmanın diğer tarafı Pakistan’ın da Suudi Arabistan’a yönelik askeri desteğini artırdığı belirtiliyor.
Haberde Pakistan’ın geçtiğimiz hafta Suudi Arabistan’a dört uçak dolusu silah gönderdiği ve ülkede yaklaşık 8 bin Pakistanlı askerin konuşlandırıldığı öne sürüldü.
Böylece Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasındaki savunma iş birliğinin yalnızca ortak açıklamalarla sınırlı kalmayıp askeri kapasite ve personel desteğiyle güçlendirilmesi gündeme geldi.
ANLAŞMA AĞUSTOS AYINDA İMZALANMIŞTI
Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasındaki Mekke Ortak Savunma Anlaşması 7 Ağustos 2026’da Mekke’de imzalanmıştı.
Anlaşmaya Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ve Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif imza attı.
Dışişleri Bakanı Hakan Fidan da anlaşmanın bölgesel sahiplenme anlayışının bir sonucu olduğunu belirterek, üç ülke arasındaki savunma iş birliğinin güçlendirilmesini hedeflediğini açıklamıştı.
Şimdi ise Riyad’daki olağanüstü toplantının ardından alınan kararlarla birlikte anlaşmanın uygulama aşamasına geçilmesi bekleniyor.
Türkiye’nin askeri katkısının kapsamı ve Türk askerinin Suudi Arabistan’da görevlendirilip görevlendirilmeyeceği ise TBMM süreci ve yapılacak resmi açıklamalarla netlik kazanacak.
