Cumhurbaşkanı Başdanışmanı ve Cumhurbaşkanlığı Hukuk Politikaları Kurulu Başkanvekili Mehmet Uçum, “Terörsüz Türkiye” sürecinin bundan sonraki aşamasına ilişkin dikkat çeken açıklamalarda bulundu. Uçum, süreç kapsamında oluşturulan Takip ve Değerlendirme Kurulu bünyesinde kurulan Silahsızlanma ve Stratejik Koordinasyon Alt Komisyonu’nda Abdullah Öcalan’a görev verileceğini söyledi.
Uçum, Öcalan’ın komisyon kapsamında görev almasının farklı bir hukuki statü veya serbest bırakılma anlamına gelmediğini de özellikle belirtti. Açıklamaya göre söz konusu düzenleme, sürecin yürütülmesi ve örgütün silahsızlandırılması konusunda diyalog mekanizmasının işletilmesi çerçevesinde değerlendiriliyor.
Terörsüz Türkiye sürecinde yeni aşama
“Terörsüz Türkiye” sürecinin hukuki altyapısını oluşturmak amacıyla hazırlanan Millî Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun, 10 Ağustos 2026’da TBMM Genel Kurulu’nda kabul edildi ve 18 Ağustos’ta Resmî Gazete’de yayımlandı.
Kanun, TBMM Genel Kurulu’nda 467 kabul, 87 ret ve 7 çekimser oyla kabul edildi.
Yasanın yürürlüğe girmesinin ardından süreç kapsamında oluşturulan Takip ve Değerlendirme Kurulu çalışmalarına başladı. Kurul bünyesinde dört ayrı alt komisyon oluşturuldu.
Bu komisyonlar; Adli ve Hukuki İşler Koordinasyon Alt Komisyonu, İzleme ve Tespit Alt Komisyonu, Sosyal Uyum ve Bütünleşme Alt Komisyonu ile Silahsızlanma ve Stratejik Koordinasyon Alt Komisyonu olarak belirlendi.
Öcalan’ın görevi hangi komisyonda olacak?
Mehmet Uçum’un açıklamasına göre Abdullah Öcalan’ın görev alacağı yapı, Silahsızlanma ve Stratejik Koordinasyon Alt Komisyonu olacak.
Bu komisyonun temel çalışma alanının, silahların teslim edilmesi ve sahadaki silahsızlanma sürecinin koordinasyonu olması bekleniyor.
Uçum, Öcalan’ın süreçte muhatap alınmasının gerekçesini de örgütün tasfiye sürecindeki rolü üzerinden açıkladı. Uçum’a göre örgütün kuruluşunda ve silahlı yapının oluşumunda rol oynayan kişinin, silah bırakma ve fesih sürecinde de sorumluluk üstlenmesi gerektiği değerlendiriliyor.
“Serbest bırakıldı” anlamına gelmiyor
Uçum, Öcalan’a görev verilmesine ilişkin tartışmalarda özellikle hukuki statü konusunda yanlış anlaşılma oluşmaması gerektiğini belirtti.
Cumhurbaşkanı Başdanışmanı, Öcalan’ın süreç kapsamında komisyon çalışmalarına dahil edilmesinden “serbest bırakıldı” şeklinde bir sonuç çıkarılamayacağını söyledi.
Uçum, bu uygulamanın bir imtiyaz olarak değerlendirilmemesi gerektiğini, süreçte üstlenilen görevin gerektirdiği çalışma ortamının oluşturulmasının amaçlandığını ifade etti.
Açıklamasında, “Rutin dışı süreçler, rutin dışı yöntemlerle çözülür” değerlendirmesinde bulunan Uçum, hükümlü üzerinden diyalog yürütülmesinin, terör örgütünün tasfiyesine ilişkin bir süreç söz konusu olduğu için hukuka aykırı olmadığını savundu.
İmralı’daki koşullara ilişkin açıklama
Mehmet Uçum, Öcalan’ın süreçteki rolünün daha etkin yürütülebilmesi için İmralı’daki mevcut koşullara ilişkin de değerlendirmelerde bulundu.
Uçum, İmralı’daki konutun cezaevine bağlı ek ünite olarak inşa edildiğini belirterek, buradaki düzenlemenin Öcalan’ın süreçteki görevini yerine getirebilmesi amacıyla oluşturulan bir çalışma imkanı olduğunu söyledi.
Uçum, bunun hukuki statü değişikliği veya serbest bırakılma şeklinde yorumlanmaması gerektiğini ifade etti.
Alt komisyonlar ne yapacak?
Takip ve Değerlendirme Kurulu bünyesinde oluşturulan dört alt komisyonun farklı görev alanlarında çalışması planlanıyor.
Silahsızlanma ve Stratejik Koordinasyon Alt Komisyonu’nun özellikle silah teslimi, sahadaki uygulamalar ve doğrulama mekanizmaları üzerinde çalışması bekleniyor.
Silahların hangi bölgelerde, hangi takvim doğrultusunda ve hangi yöntemlerle teslim edileceğine ilişkin sürecin takip edilmesi de bu çalışma alanları arasında yer alıyor.
İzleme ve Tespit Alt Komisyonu’nun ise sahadaki gelişmelerin doğrulanmasına ilişkin çalışmalarda görev alması öngörülüyor.
Adli ve Hukuki İşler Koordinasyon Alt Komisyonu’nun çalışma alanında ise teslim olan örgüt mensuplarının hukuki durumlarının değerlendirilmesine yönelik süreç bulunuyor.
Her dosya için ayrı değerlendirme yapılacak
Meclis’te kabul edilen kanunun uygulanmasına ilişkin resmi açıklamalarda, düzenlemenin genel af niteliğinde olmadığı vurgulandı.
TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş da kanunun kabul edilmesinin ardından yaptığı açıklamada, teslim olan kişilerin durumlarının tek tek dosya bazında değerlendirileceğini belirtmişti.
Bu çerçevede, silahını teslim eden ve örgütsel bağlantısının kalmadığını beyan eden kişiler açısından hukuki sürecin ilgili mekanizmalar üzerinden yürütülmesi öngörülüyor.
Dolayısıyla süreç kapsamında yapılacak değerlendirmelerin kişilerin dosyalarına ve kanunda öngörülen şartlara göre ayrı ayrı ele alınması planlanıyor.
Öcalan ve yönetim kadrosu için yasal durum ne?
Uçum’un açıklamalarında, kanunun kapsamına ilişkin de değerlendirmeler yer aldı.
Paylaşılan bilgilere göre kanunda belirli tarihten önce ağırlaştırılmış müebbet cezası alanlar veya ağırlaştırılmış müebbet gerektiren suçları işleyenlerin düzenleme kapsamı dışında tutulduğu belirtiliyor.
Bu hükmün Öcalan ve örgütün üst yönetim kadrosuna uygulanıp uygulanmayacağına ilişkin değerlendirmelerde, söz konusu isimlerin düzenlemeden yararlanamayacağı ifade ediliyor.
Bu nedenle Öcalan’a komisyon kapsamında görev verilmesi ile ceza infaz durumunun birbirinden ayrı konular olduğu vurgulanıyor.
Uçum’dan seçim tarihi açıklaması
Mehmet Uçum’un açıklamalarında yalnızca “Terörsüz Türkiye” süreci değil, yaklaşan seçim takvimine ilişkin değerlendirmeler de yer aldı.
Uçum, seçimlerin yenilenmesi kararı için Meclis’te 360 milletvekilinin gerekli olduğunu belirterek, böyle bir karar alınması halinde 16 Nisan 2028 tarihinin seçim tarihi olabileceğini söyledi.
Uçum, 16 Nisan tarihinin Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’ne geçişin yıl dönümüne denk gelmesi nedeniyle ayrıca anlam taşıdığını ifade etti.
2027 yılının son çeyreğinde seçim yapılması ihtimaline ilişkin de değerlendirmede bulunan Uçum, seçimlerin mart veya nisan ayında yapılmasının daha olası bir takvim olduğunu dile getirdi. Bu açıklamalar Uçum’un kişisel değerlendirmesi ve öngörüsü niteliğinde olup, seçim tarihi konusunda kesinleşmiş bir karar anlamına gelmiyor.
Sürecin yeni aşamasında gözler komisyonlarda
Meclis’te kabul edilen 7595 sayılı Millî Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun’un ardından “Terörsüz Türkiye” sürecinin yeni aşamasında gözler oluşturulan kurulların çalışmalarına çevrildi. Kanunun resmi kaydında kabul tarihi 10 Ağustos 2026, Resmî Gazete tarihi ise 18 Ağustos 2026 olarak yer alıyor.
Mehmet Uçum’un son açıklamasıyla birlikte Abdullah Öcalan’ın Silahsızlanma ve Stratejik Koordinasyon Alt Komisyonu kapsamında süreçte rol üstleneceği yönündeki bilgi de kamuoyuna yansımış oldu.
Önümüzdeki dönemde silah teslimi, doğrulama mekanizmaları, hukuki işlemler ve sürecin diğer başlıklarına ilişkin çalışmaların nasıl yürütüleceği, oluşturulan alt komisyonların faaliyetleriyle daha netlik kazanacak.
