TBMM’ye sunulan Sosyal Hizmetler Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifi, sosyal medya ve doğum iznine ilişkin önemli düzenlemeleri içeriyor. AK Parti milletvekilleri tarafından hazırlanan teklif, hem kamu hem de özel sektörde çalışan kadınlar için doğum izin sürelerini artırırken, 15 yaş altındaki çocuklar için sosyal medya kullanımını sınırlayacak mekanizmaları da içeriyor.
Teklife göre, Devlet Memurları Kanunu kapsamında kadın memurların doğum sonrası analık izni 8 haftadan 16 haftaya çıkarılıyor. Özel sektördeki kadın işçiler için de benzer bir düzenleme yapılmış ve toplam izin süresi 24 haftaya ulaştırılmış oluyor. Bu düzenlemeyle çocukların erken gelişim döneminde anne bakımından daha uzun süre yararlanması hedefleniyor. Analık izniyle bağlantılı olarak, geçici iş göremezlik ödeneği de doğum öncesi 8 ve doğum sonrası 16 haftayı kapsayacak şekilde genişletiliyor. Sağlık durumu uygun olan sigortalı kadınlar, doğuma kadar çalışabilme sürelerini 3 haftadan 2 haftaya indirerek, doğum sonrası döneme daha fazla izin aktarabiliyor.
Babalık izni de 5 günden 10 güne çıkarılarak kamu ve özel sektör çalışanları arasındaki izin süreleri eşitleniyor. Ayrıca koruyucu aile modelini desteklemek amacıyla, koruyucu aile olan memur ve işçilere çocuğun tesliminden itibaren 10 gün izin hakkı tanınıyor.
Sosyal medya düzenlemeleri de teklifin önemli bir maddesini oluşturuyor. 15 yaş altı çocukların sosyal medya kullanımının önlenmesi amacıyla, internet ortamında yayın sağlayıcıları ve dijital oyun dağıtıcılarına yeni yükümlülükler getiriliyor. 5651 sayılı Kanun’a eklenen düzenlemelerle, oyun ve dijital platformların hukuki statüleri netleştirilirken, yaş doğrulama sistemleri ve ebeveyn kontrol araçları zorunlu hale getiriliyor. Bu sayede, 15 yaş altı çocukların kaydı engellenecek ve dijital dünyadaki güvenlikleri sağlanacak.
Düzenleme kapsamında 15 yaş üstü çocuklar için yetişkinlerden ayrıştırılmış güvenli hizmet sunumu sağlanacak ve acil durumlarda zararlı içeriklere bir saat içinde müdahale edilmesi zorunlu olacak. Bu yükümlülüklere uymayan platformlara, küresel cirolarının yüzde 3’üne kadar idari para cezası uygulanabilecek ve kademeli bant daraltma yaptırımları devreye alınacak.
Teklif, dijital oyun sektöründe şiddet, müstehcenlik ve bağımlılık risklerine karşı çocukları korumayı hedefliyor. Günlük erişimi yüz binden fazla olan yurt dışı kaynaklı oyun dağıtıcılarının Türkiye’de temsilci belirlemesi ve oyunları yaş kriterlerine göre derecelendirmesi zorunlu kılınıyor. Böylece ebeveynler, çocuklarının dijital alışkanlıklarını ve harcamalarını yönetebilecek etkin kontrol mekanizmalarına sahip olacak.
Teklifte öngörülen risk değerlendirmesi mekanizması, formal bir beyan olmaktan çıkarılarak Kurum’un açıklama isteme, hizmeti durdurma veya sunum şeklini değiştirme yetkisi ile etkin bir denetim sürecine dönüştürülüyor. Yükümlülüklerin yerine getirilmemesi halinde, hem idari para cezaları hem de sulh ceza hâkimliği kararıyla uygulanacak kademeli bant daraltma yaptırımları, denetim sürecinin caydırıcılığını ve hukuki güvenliğini artırmayı amaçlıyor.
Bu kapsamlı düzenleme ile çocukların erken dönem gelişimlerinin anne-baba bakımından maksimum şekilde desteklenmesi, ailelerin doğum sonrası haklarının artırılması, koruyucu aile modelinin teşvik edilmesi ve dijital dünyada çocukların güvenliğinin sağlanması hedefleniyor. Teklifin yasalaşması halinde hem sosyal haklar hem de dijital güvenlik alanında önemli bir reform hayata geçirilmiş olacak.
