Fransa, çocukların dijital ortamda korunmasına yönelik attığı yeni adımla sosyal medya kullanımına ilişkin Avrupa’da emsal niteliğinde bir düzenlemeyi hayata geçirdi. Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un uzun süredir desteklediği yasa tasarısı, Fransız Parlamentosu’nun iki kanadından da onay alarak kabul edildi. Yeni düzenlemeyle birlikte 15 yaşından küçük çocukların sosyal medya platformlarında hesap açması yasaklanırken, platformlara da yaş doğrulama sistemi kurma zorunluluğu getirildi.
Aylardır kamuoyunda ve parlamentoda tartışılan düzenleme, önce Fransız Senatosu’nda kabul edildi. Daha sonra Ulusal Meclis’te yapılan oylamada milletvekillerinin büyük çoğunluğunun desteğini aldı. Yapılan oylamada 279 milletvekili tasarı lehine oy kullanırken, 81 milletvekili düzenlemeye karşı çıktı. Böylece Fransa, Avrupa Birliği içerisinde sosyal medya kullanımına yönelik yaş sınırını yasayla düzenleyen ilk ülke oldu.
Tasarının görüşmeleri sırasında söz alan milletvekilleri, çocukların dijital platformlarda maruz kalabileceği zararlı içerikler, siber zorbalık, çevrim içi istismar ve psikolojik risklere dikkat çekerek yasal düzenlemenin kaçınılmaz hale geldiğini savundu. Parlamento üyeleri, teknolojinin sunduğu imkanlardan çocukların güvenli şekilde yararlanabilmesi için daha güçlü koruma mekanizmalarının oluşturulması gerektiğini ifade etti.
Yasanın kabul edilmesinin ardından Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron da sosyal medya hesabından bir açıklama yaptı. Seçim döneminde verdiği sözlerden birini daha yerine getirdiklerini belirten Macron, çocukların dijital ortamda daha güvenli bir şekilde büyüyebilmeleri için bu düzenlemenin hayata geçirilmesinin büyük önem taşıdığını vurguladı. Tasarıya destek veren parlamenterlere teşekkür eden Macron, çocukların korunmasının siyasi tartışmaların ötesinde ortak bir sorumluluk olduğunu ifade etti.
Yeni yasaya göre sosyal medya şirketleri, kullanıcıların yaşını doğrulayabilecek teknik sistemleri uygulamakla yükümlü olacak. Böylece 15 yaşından küçük çocuklar, 1 Eylül itibarıyla yeni sosyal medya hesabı oluşturamayacak. Düzenleme yalnızca yeni hesaplarla sınırlı kalmayacak.
Yasa kapsamında sosyal medya platformlarından, halen aktif durumda bulunan 15 yaş altındaki kullanıcılara ait hesapları da belirli bir süre içerisinde kapatmaları istenecek. Platformlara bu işlemleri tamamlamaları için dört aylık geçiş süresi tanınacak. Süre sonunda yaş şartını karşılamayan hesapların erişime kapatılması bekleniyor.
Fransa’da söz konusu düzenleme aslında uzun süredir gündemdeydi. Tasarı ilk olarak ocak ayında Ulusal Meclis tarafından kabul edilmiş, ardından nisan ayında Senato’da da onay almıştı. Ancak iki kanatta kabul edilen metinler arasında bazı farklılıklar bulunması nedeniyle ortak bir metin hazırlanması için görüşmeler yürütüldü. Son yapılan müzakerelerde uzlaşma sağlanmasının ardından yasa nihai haliyle parlamentodan geçti.
Fransa’nın aldığı bu karar, yalnızca ülke içinde değil Avrupa genelinde de yakından takip ediliyor. Son yıllarda çocukların sosyal medya kullanımına ilişkin yaşanan tartışmalar, birçok ülkeyi benzer düzenlemeler hazırlamaya yöneltti. Uzmanlar özellikle çocukların sosyal medya bağımlılığı, zararlı içeriklere maruz kalması, kişisel verilerinin korunması ve ruh sağlığı üzerindeki etkileri konusunda uzun süredir uyarılarda bulunuyor.
Dünya genelinde yaklaşık 20 ülke, çocukların sosyal medya kullanımını sınırlandırmaya yönelik yasa hazırladı veya benzer düzenlemeleri yürürlüğe koydu. Avustralya, Çin, Brezilya, Endonezya ve Malezya gibi ülkeler farklı yaş sınırları ve doğrulama sistemleri uygularken, Avrupa Birliği de çocukların dijital ortamda korunmasına yönelik ortak düzenlemeler üzerinde çalışmalarını sürdürüyor.
Fransa’nın kabul ettiği yasa, Avrupa Birliği içinde bu alanda çıkarılan en kapsamlı düzenlemelerden biri olarak değerlendiriliyor. Uzmanlar, uygulamanın başarılı olması halinde benzer modellerin diğer Avrupa ülkelerinde de gündeme gelebileceğini ifade ediyor. Özellikle teknoloji şirketlerinin yaş doğrulama sistemlerini nasıl uygulayacağı ve kişisel verilerin korunması konusunda hangi yöntemlerin kullanılacağı ise önümüzdeki süreçte yakından takip edilecek başlıklar arasında yer alıyor.
