2026-2027 eğitim öğretim dönemi öncesinde özel kreş ve anaokulu ücretlerinde yaşanan büyük artış, çalışan aileleri yeni çözümler aramaya yöneltti. Yıllık ücretlerin 250 bin TL’den başlayıp 1,5 milyon TL’ye kadar çıkması, çocuk bakımını birçok aile için ciddi bir ekonomik yük haline getirdi. Bu durum, mahallelerde güven ve referansa dayalı “komşu anne” modelinin hızla yaygınlaşmasına neden oldu.
Özellikle büyükşehirlerde özel kreş fiyatlarının yüksekliği ve belediye kreşlerinde kontenjan yetersizliği nedeniyle aileler alternatif bakım yöntemlerine yöneliyor. Mahallelerde tanınan, referans sahibi ev hanımları kendi evlerinde çocuk bakım hizmeti sunarak hem ailelere daha uygun maliyetli bir seçenek sağlıyor hem de önemli bir gelir elde ediyor.
Kreş ücretleri kurumlara göre değişiklik gösteriyor. Mahalle aralarındaki butik kreşlerde yıllık ücretler 250 bin TL ile 450 bin TL arasında değişirken, yemek ve etkinlik gibi ek hizmetlerle bu rakam daha da yükseliyor. Kurumsal zincir anaokullarında ücretler 800 bin TL’ye kadar çıkarken, vakıf okulları ve kolejlerde maliyetler 1,5 milyon TL seviyesine ulaşıyor.
Bu yüksek maliyetler karşısında ailelerin ilk tercihi belediye kreşleri oluyor. Ancak kontenjanların kısa sürede dolması ve uzun bekleme listeleri, ebeveynleri farklı çözümler bulmaya zorluyor. Böylece mahallelerde “komşu anne” olarak adlandırılan çocuk bakım modeli öne çıkıyor.
Bu sistemde ev hanımları, evlerinin bir bölümünü çocuklar için oyun ve etkinlik alanına dönüştürerek aynı anda 3 ila 5 çocuğa bakım hizmeti veriyor. Çocuk gelişimi eğitimi almış veya okul öncesi eğitim tecrübesi bulunan kadınlar da bu alanda faaliyet gösteriyor. Sosyal medya grupları ve ilan platformlarında “evde çocuk bakılır” ilanlarının sayısı da her geçen gün artıyor.
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’nın da bu modeli kayıt altına almak ve denetlenebilir bir yapıya kavuşturmak için pilot çalışmalar yürüttüğü belirtiliyor. Böylece hem çocuk bakım hizmetlerinin güvenliği artırılacak hem de bu alanda çalışan kadınların faaliyetleri daha düzenli hale getirilecek.
Komşu anne modeli, aileler açısından önemli bir maliyet avantajı sağlıyor. Özel kreşlerde aylık giderler 50-60 bin TL’ye kadar çıkarken, evde çocuk bakım hizmetlerinde çocuk başına aylık ücretler 15 bin TL ile 25 bin TL arasında değişiyor. Bu durum, çocuk bakım maliyetlerini üçte bir oranına kadar düşürebiliyor.
Öte yandan bu model, ev hanımları için de ciddi bir kazanç kapısı oluşturuyor. Çocuk başına ortalama 20 bin TL ücret alan bir kişi, beş çocuğa baktığında aylık yaklaşık 100 bin TL gelir elde edebiliyor. Ücretlerin daha yüksek olduğu bölgelerde ise bu rakamın 150 bin TL’ye kadar çıkabildiği ifade ediliyor.
Artan yaşam maliyetleri ve çocuk bakımındaki yüksek fiyatlar, mahalle dayanışmasına dayalı yeni ekonomik modellerin ortaya çıkmasına neden olurken, komşu anne sistemi hem aile bütçelerine destek oluyor hem de ev hanımlarına yeni bir gelir kapısı sunuyor.
