Konut fiyatları ve kira bedellerindeki artış milyonlarca vatandaşı zorlamaya devam ederken, konut arzını artırmayı hedefleyen önemli bir düzenleme yürürlüğe girdi. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından Resmi Gazete’de yayımlanan “Planlı Alanlar İmar Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik”, özellikle satılamayan ve kiralanamayan ofislerin konuta dönüştürülmesinin önünü açıyor.
Yeni düzenlemeyle birlikte başta İstanbul olmak üzere uzun süredir boş kalan ofis stoklarının belirli şartlar altında konuta çevrilmesi mümkün hale gelecek. Uzmanlara göre uygulamanın hayata geçmesiyle piyasaya yaklaşık 7 bin 500 ila 8 bin yeni konut kazandırılabilir. Bu adımın özellikle büyükşehirlerde kira artış hızının yavaşlamasına katkı sağlaması bekleniyor.
Boş Ofisler Bir Yıl İçinde Konuta Dönüştürülebilecek
Yönetmelikte yapılan değişiklikle, satılamayan veya kiralanamayan ofis binalarının konuta dönüştürülmesi için mal sahiplerine bir yıllık başvuru süresi tanındı.
Ancak dönüşüm her bina için otomatik olarak uygulanmayacak. Bunun gerçekleşebilmesi için ilgili parselin imar planında konut kullanımına izin verilmesi gerekiyor. Ayrıca binadaki ofis alanlarının en fazla yüzde 60’lık kısmı konuta dönüştürülebilecek.
Daha önce benzer dönüşümler uzun süren plan değişiklikleri ve bürokratik süreçler nedeniyle yıllarca bekleyebiliyordu. Yeni yönetmelikle birlikte tadilat ruhsatı sürecinin hızlandırılması amaçlanıyor.
İstanbul’da Yaklaşık 800 Bin Metrekare Boş Ofis Bulunuyor
Gayrimenkul sektörü temsilcilerine göre Türkiye genelinde 10 milyon metrekarenin üzerinde ofis stoku bulunurken, bunun yaklaşık 7,5-8 milyon metrekarelik bölümü İstanbul’da yer alıyor.
Kentte ofislerin büyük bölümü dolu olmasına rağmen yaklaşık 750 bin ila 800 bin metrekarelik kullanılmayan ofis alanı bulunduğu belirtiliyor. Ortalama 100 metrekarelik daireler baz alındığında bu alan yaklaşık 8 bin yeni konuta karşılık geliyor.
Uzmanlar, özellikle merkez dışında kalan ve uzun süredir boş olan ofislerin konuta dönüştürülmesinin hem yatırımcılar hem de konut arayan vatandaşlar açısından önemli bir fırsat oluşturacağını ifade ediyor.
Amaç Konut Arzını Artırmak
Son yıllarda artan nüfus, yüksek inşaat maliyetleri ve konut üretimindeki yavaşlama nedeniyle kiralık konut bulmak büyükşehirlerde giderek zorlaşırken, yeni düzenlemenin temel hedefi mevcut yapı stokunu daha verimli kullanmak olarak gösteriliyor.
Atıl durumda bulunan ofislerin konuta dönüştürülmesiyle yeni arsa üretmeden binlerce konutun kısa sürede piyasaya kazandırılması hedefleniyor. Ekonomistler ise uygulamanın kira fiyatlarını tek başına düşürmesinin zor olduğunu ancak arzın artmasıyla birlikte fiyat artış hızını yavaşlatabileceğini değerlendiriyor.
Yönetmelikte Başka Değişiklikler de Var
Yeni yönetmelik yalnızca ofislerin dönüşümünü kapsamıyor. Yapılan düzenlemeler arasında binalarda asansör uygulamaları, eski yapılarda tadilat süreçleri ve bahçe düzenlemelerine ilişkin önemli yenilikler de yer alıyor.
Buna göre bodrum dahil üç katlı binalarda asansör boşluğu bırakılması zorunlu hale gelirken, dört ve daha fazla katlı yapılarda asansör yapılması mecburi olacak. Teknik amaçlı kullanılan bodrum katlar ise artık kat hesabına dahil edilmeyecek.
Eski yapılarda gerçekleştirilecek tadilatlarda da önemli kolaylıklar getirildi. Taşıyıcı sisteme müdahale edilmemesi şartıyla mimari ölçüler, binanın inşa edildiği dönemin yönetmeliklerine göre değerlendirilecek. Deprem, yangın ve yalıtım gibi güvenlik kriterlerinde ise güncel standartlar uygulanmaya devam edecek.
Süs Havuzları İçin de Yeni Düzenleme
Yönetmelikte ilk kez süs havuzlarına ilişkin açık bir tanım da yer aldı. Bahçelerde yapılacak pergola ve süs havuzlarının belirli büyüklüğü aşmayan bölümleri artık yapılaşma hakkından düşülmeyecek. Böylece bahçe düzenlemelerinde daha esnek bir uygulama hayata geçirilmiş oldu.
Uzmanlar, özellikle boş ofislerin konuta dönüştürülmesine yönelik düzenlemenin önümüzdeki dönemde büyükşehirlerde konut arzını artırabilecek en önemli adımlardan biri olduğunu belirtirken, uygulamanın piyasaya etkisinin önümüzdeki aylarda daha net görüleceğini ifade ediyor.
