İran, dün ticari gemilerin geçişine yeniden açıldığını duyurduğu Hürmüz Boğazı’nı, Amerikan ablukasının devam ettiği gerekçesiyle tekrar kapattığını açıkladı. Karar, dünya enerji piyasalarında büyük yankı uyandırırken, bölgede tansiyonun yeniden yükselmesine neden oldu.
BİR GÜN BİLE SÜRMEDİ
Geçtiğimiz günlerde İsrail ile Lübnan arasında sağlanan ateşkesin ardından bölgede dikkat çeken bir gelişme yaşanmış, İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, Hürmüz Boğazı’nın ticari geçişlere açıldığını duyurmuştu. Bu açıklama, kısa süreli bir rahatlama yaratmış ve küresel piyasalarda olumlu karşılanmıştı.
Ancak bu durum uzun sürmedi.
TRUMP’TAN “ABUKA DEVAM EDECEK” AÇIKLAMASI
ABD Başkanı Donald Trump, İran’ın açılım kararına ilişkin yaptığı açıklamada, sürecin olumlu olduğunu belirtmiş ancak “tam bir anlaşma sağlanana kadar ablukaların devam edeceğini” ifade etmişti. Bu açıklama, diplomatik sürecin kırılganlığını yeniden gündeme taşıdı.
İRAN’DAN YENİ KARAR: BOĞAZ TEKRAR KAPATILDI
Trump’ın açıklamasından kısa bir süre sonra İran’dan yeni bir hamle geldi. Tahran yönetimi, ABD’nin deniz ablukasını sürdürmesi nedeniyle Hürmüz Boğazı’nda geçişlerin yeniden sınırlandırıldığını ve fiilen kapatma kararının devreye alındığını duyurdu.
İran Devrim Muhafızları Ordusu tarafından yapılan açıklamada, daha önce sağlanan geçici kolaylıkların “iyi niyet göstergesi” olduğu ancak ABD’nin taahhütlerini yerine getirmemesi nedeniyle bu sürecin sona erdiği belirtildi.
“ESKİ SIKI DENETİM DÖNEMİNE DÖNÜLDÜ”
Yapılan açıklamada, Hürmüz Boğazı’nda yeniden “sıkı denetim” dönemine geçildiği ifade edildi. İranlı yetkililer, bazı ticari gemilere geçiş izni verilmiş olmasına rağmen, ABD’nin tutumu nedeniyle bu uygulamanın sürdürülemez hale geldiğini savundu.
İranlı askeri yetkililerden İbrahim Zülfikari ise, “Amerikalılar taahhütlerini defalarca ihlal etti ve korsanlık faaliyetlerini sürdürdü” ifadelerini kullanarak kararın gerekçesini açıkladı.
PETROL PİYASALARI YENİDEN HAREKETLENDİ
Hürmüz Boğazı, dünya petrol taşımacılığının yaklaşık yüzde 20’sinin geçtiği kritik bir hat olarak biliniyor. Bölgedeki her gerilim, küresel enerji piyasalarını doğrudan etkiliyor.
Boğazın yeniden kapatıldığı haberinin ardından petrol fiyatlarında yükseliş beklentisi oluştu. Uzmanlar, belirsizliğin devam etmesi halinde Brent petrolün yeniden 100 dolar seviyesini test edebileceğini belirtiyor.
BÖLGEDE GERİLİM TIRMANIYOR
Son gelişmeler, Orta Doğu’da zaten hassas olan dengeleri daha da kırılgan hale getirirken, uluslararası toplumun gözleri yeniden Hürmüz Boğazı’na çevrildi. Deniz trafiğinde oluşabilecek her kesinti, sadece bölgeyi değil küresel ekonomiyi de doğrudan etkileyebilecek potansiyele sahip.
